Ký ức Vàm Cỏ: Huyền thoại thiện xạ '76 viên đạn hạ gục 78 quân thù'
Bước sang tuổi 60, mỗi ngày ông Huỳnh Văn Nhờ đi qua con đường mang tên cha mình, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (AHLLVTND) Huỳnh Văn Đảnh. Dù chưa nhớ rõ mặt cha nhưng hình ảnh 'thiện xạ' lừng lẫy vùng Vàm Cỏ vẫn vẹn nguyên trong ký ức của người con trai út dẫu năm tháng cứ đi qua.
Video: Con trai kể về người cha anh hùng với chiến tích khiến quân địch khiếp sợ
Chưa nhớ rõ mặt cha
Giữa cái nắng tháng Bảy như đổ lửa trên vùng Vàm Cỏ, chúng tôi tìm đến nhà ông Huỳnh Văn Nhờ (60 tuổi) ở xã Vàm Cỏ, tỉnh Tây Ninh. Ông Nhờ là con trai út của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Huỳnh Văn Đảnh. Căn nhà nhỏ nằm không xa con đường mang tên người anh hùng năm xưa.
Ông Huỳnh Văn Nhờ (60 tuổi) - người con trai út của Anh hùng LLVTND Huỳnh Văn Đảnh. Ảnh: Nguyễn Tiến
Đứng trước tấm biển ghi tên đường Huỳnh Văn Đảnh, ông Nhờ kể: "Ở đây có con đường mang tên ba tôi, nhưng ngoài trung tâm Tân An cũng có một con đường, rồi còn một trường tiểu học nữa !".
Ngày Anh hùng Huỳnh Văn Đảnh rời quê hương theo cách mạng, ông Nhờ mới tròn ba tuổi. Đến khi cha hy sinh trên chiến trường Đức Hòa vào tháng 5/1971, hai cha con ông Nhờ vẫn chưa một lần được gặp lại.
Không có ký ức về một vòng tay cha, cũng chẳng có lần nào được cha dắt đến trường. Hình dung duy nhất của ông Nhờ về người sinh thành được ghép lại từ bức ảnh đen trắng đã úa màu, từ lời kể của mẹ, ông bà và những đồng đội cũ của cha.
"Hồi đó nhỏ quá đâu biết gì. Lớn lên thì nghe má, nghe ông bà rồi mấy chú bác kể lại. Người ta nói ba đánh giặc giỏi lắm, địch nghe tên là khiếp sợ. Còn tôi, người ta bảo hồi trẻ mập mập nhìn giống ba nhất. Nụ cười này... chắc cũng giống", ông Nhờ kể.
“Người ta nói hồi trẻ tôi mập mập nhìn giống ba nhất” - nụ cười hiền lành của người đàn ông chưa từng có cơ hội soi mình trong ánh mắt của cha. Ảnh: Nguyễn Tiến
Khi đồn địch trở thành trường bắn
Những câu chuyện ấy đưa chúng tôi trở về vùng Đức Tân năm xưa,nơi nằm giữa hai nhánh Vàm Cỏ Đông và Vàm Cỏ Tây. Với rừng năng, rừng lát rậm rạp, hơn nửa thế kỷ trước, nơi đây từng được gọi là "đám lá tối trời", trở thành căn cứ cách mạng quan trọng và cũng là vùng đất khiến đối phương nhiều phen thất bại.
Dòng sông Vàm Cỏ, nơi từng chứng kiến những trận càn quét ác liệt.
Xuất thân từ gia đình nghèo, mới 16 tuổi, chàng thanh niên Huỳnh Văn Đảnh đã đi theo cách mạng. Tháng 1/1960, hưởng ứng phong trào Đồng Khởi, ông làm tổ trưởng tổ du kích mật Đức Tân với vỏn vẹn 3 người và một khẩu súng trường Lebel cũ kỹ.
Chân dung Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (LLVTND) Huỳnh Văn Đảnh.
Chính từ khẩu súng ấy, tài năng thiên bẩm của Huỳnh Văn Đảnh đã biến ông thành nỗi ám ảnh kinh hoàng của đối phương. Thiếu đạn, ông cùng đồng đội nghĩ ra phương pháp huấn luyện có một không hai: Ém sát cửa đồn, dùng lính gác làm "bia sống" để luyện bắn. Bắn trượt là kiểm điểm, bắn nhầm là mổ xẻ kinh nghiệm. Luyện đến mức từng viên đạn tung ra phải đổi bằng một mạng địch.
Từ cách huấn luyện ấy, du kích Đức Tân nhanh chóng nổi tiếng thiện xạ. Lính đối phương truyền tai nhau rằng không ai dám "ăn đạn du kích Đức Tân", bởi chỉ cần tên đi đầu gục xuống thì cả đội hình phía sau lập tức rối loạn và tháo chạy.
Tháng 8/1961, Huỳnh Văn Đảnh chỉ huy một tổ du kích bí mật vượt sông áp sát bót bảo an. Khi lực lượng nghi binh nổ súng từ xa, toán lính mang trung liên lao ra ứng cứu. Chờ đúng thời điểm đối phương quay trở lại vị trí cũ, ông giật dây kích nổ trái mìn đã gài sẵn, tiêu diệt bảy tên ngay tại chỗ.
Sau trận đánh ấy, quân bảo an cùng các đồn bốt lân cận không còn dám ngang nhiên tiến sâu vào Đức Tân như trước.
Ông Nhờ khoe tấm hình cha mình được diện kiến Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong lần ra Bắc. Ảnh: Nguyễn Tiến
Năm 1962, khi chính quyền Sài Gòn lập hai "ấp chiến lược" nhằm dồn dân, người dân và du kích Đức Tân biến cả vùng quê thành một trận địa với hầm chông, mìn và nhiều chướng ngại vật. Trong một cuộc càn quét tháng 4 năm ấy, nhiều lính bảo an vừa vào đầu xóm đã bị thương vong vì đạp phải mìn. Những phát súng chính xác tiếp tục hạ gục các tên đi đầu và viên đại đội trưởng, buộc cuộc càn quét nhanh chóng thất bại.
Đến năm 1963, Huỳnh Văn Đảnh được giao giữ cương vị Chính trị viên kiêm Xã đội trưởng khi lực lượng du kích Đức Tân phát triển thành một trung đội.
Ngày 13/6/1963, một tiểu đoàn đối phương cùng tám cố vấn Mỹ mở cuộc càn quy mô lớn vào Đức Tân từ hai hướng. Phối hợp với bộ đội huyện, lực lượng du kích cơ động đánh địch trên khắp địa bàn, bẻ gãy hoàn toàn cuộc hành quân.
Riêng Huỳnh Văn Đảnh bắn 13 viên đạn, hạ 15 quân đối phương, trong đó có hai phát đạn xuyên hai mục tiêu. Khép lại năm 1963, ông lập nên chiến tích lừng danh "76 viên đạn hạ 78 quân thù" - thành tích được xem là biểu tượng cho nghệ thuật bắn tỉa của lực lượng du kích miền Nam. Sau đó, chiến thuật vây đồn, bắn tỉa do ông và du kích Đức Tân xây dựng được Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Long An cùng Bộ Tư lệnh Quân khu 8 phổ biến để nhiều đơn vị học tập.
Mỗi lần nhắc đến kỷ lục ấy, ông Nhờ lại cẩn trọng: “Mấy người lớn kể vậy, chứ mình đâu chứng kiến nên không dám nói rành”. Sự khiêm nhường ấy dường như là bản tính được di truyền từ chính người cha anh hùng.
Một dòng họ, 7 liệt sĩ, 2 Mẹ Việt Nam anh hùng
Bài "Tiểu sử các anh hùng và chiến sĩ thi đua các lực lượng vũ trang giải phóng" giới thiệu Anh hùng Quân đội giải phóng Miền Nam Huỳnh Văn Đảnh được đăng trên Báo Cứu Quốc. Ảnh: Tư liệu
Sau những năm tháng chiến đấu ở Đức Tân, Huỳnh Văn Đảnh được điều lên bộ đội huyện rồi giữ cương vị Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 1 của tỉnh Long An.
Ngày 13/5/1971, trên đường nhận nhiệm vụ mới, ông hy sinh trong một trận tập kích bằng máy bay của đối phương tại Đức Hòa. Người chiến sĩ ấy ngã xuống khi vẫn chưa kịp trở về gặp lại người con út.
Ngôi nhà Ông Huỳnh Văn Nhờ, con trai út Liệt sĩ, Anh hùng LLVTND Huỳnh Văn Đảnh sống và thờ phụng cha. Ảnh: Nguyễn Tiến
Nhưng nỗi đau của gia đình Anh hùng Huỳnh Văn Đảnh không chỉ dừng lại ở sự hy sinh của ông. Ông Huỳnh Văn Nhờ chậm rãi đọc tên bảy liệt sĩ trong dòng họ: Huỳnh Văn Bò, Huỳnh Văn Đảnh, Huỳnh Văn Côn - ba anh em ruột; Lê Văn Bụi và Trần Văn Mơ - hai người con rể; cùng hai người cháu là Huỳnh Văn Quên và Lê Văn On.
Sự hy sinh ấy đã khiến Bà mẹ Việt Nam anh hùng Trần Thị Phường lần lượt tiễn ba người con trai, hai người con rể cùng hai người cháu nội, cháu ngoại lên đường chiến đấu rồi mãi mãi không trở về. Đặc biệt, con gái thứ bảy của bà là bà Huỳnh Thị Niên - vợ liệt sĩ Lê Văn Bụi, mẹ liệt sĩ Lê Văn On cũng được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Hai thế hệ Bà mẹ Việt Nam anh hùng trong cùng một gia đình đã trở thành biểu tượng cho truyền thống cách mạng và sự hy sinh lớn lao của vùng đất Vàm Cỏ.
Con đường mang tên Anh hùng LLVTND Huỳnh Văn Đảnh khang trang giữa vùng quê Vàm Cỏ. Ảnh: Nguyễn Tiến
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, chiến tranh đã lùi xa nhưng câu chuyện về người du kích với chiến tích "76 viên đạn hạ 78 quân thù", cùng sự hy sinh của cả một dòng họ cách mạng, vẫn là lời nhắc nhở về những mất mát lớn lao để đổi lấy cuộc sống thanh bình hôm nay.
Tin nóng
Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh, Công an Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp cùng nhóm phục dựng di ảnh liệt sỹ đã trao 54 di ảnh liệt sỹ cho thân nhân, gia đình các liệt sỹ trên địa bàn thành phố.
Làng Lò hơn 400 năm tuổi với những mái ngói đỏ ven biển Đắk Lắk đang gây sốt trên mạng xã hội. Đây là một trong 5 đại diện của Việt Nam được đề cử 'Làng du lịch tốt nhất thế giới'.
Các khách sạn tại thành phố Dunedin (New Zealand) đã bắt đầu kín phòng trước gần 2 năm khi nơi đây chuẩn bị đón hiện tượng nhật thực toàn phần đầu tiên sau hơn 850 năm.
Không ngại thức trắng đêm, vượt bãi bùn và dậy từ 3h sáng, hàng trăm du khách đổ về Hưng Yên để săn khoảnh khắc bình minh trên biển vô cực.
Chỉ ngon nhất trong một khoảng thời gian ngắn mỗi năm, loại rau này luôn được nhiều người sành ăn mong đợi.
Những năm qua, thành phố đã từng bước hiện thực hóa khát vọng xây dựng Hải Phòng trở thành một thành phố âm nhạc, nơi âm nhạc không chỉ là sản phẩm văn hóa mà còn góp phần tạo dựng bản sắc, thúc đẩy đời sống tinh thần và phát triển du lịch.
Tin mới
Tháng Bảy lại về, hương trầm lan tỏa trên những nghĩa trang liệt sĩ, triệu trái tim Việt Nam lại thành kính hướng về Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7. Gần tám thập kỷ qua, ngày tri ân ấy đã trở thành biểu tượng của đạo lý 'Uống nước nhớ nguồn', nhắc nhở mỗi người rằng nền độc lập, tự do hôm nay được đánh đổi bằng sự hy sinh của biết bao thế hệ cha anh.
Tháng 7, dòng người từ khắp mọi miền đất nước tìm về Nghĩa trang Hàng Dương (đặc khu Côn Đảo) để dâng hương tưởng niệm, tri ân các anh hùng liệt sĩ.
Khoa học không chỉ giải mã ADN, mà còn mở thêm cơ hội đưa các liệt sĩ trở về với tên tuổi. Chiến dịch 500 ngày đêm đang viết tiếp hành trình tri ân bằng trí tuệ Việt Nam.
Liên hoan quốc tế võ cổ truyền Việt Nam lần thứ IX - Gia Lai 2026 sẽ diễn ra từ ngày 2 đến 5-8 tại phường Quy Nhơn và một số xã, phường trên địa bàn tỉnh, với chủ đề 'Võ cổ truyền Việt Nam - Tinh hoa ngời sáng'.
Với quyết tâm gìn giữ và lan tỏa giá trị của 'đất võ', tỉnh Gia Lai đang tập trung hoàn thiện hồ sơ đề cử UNESCO ghi danh 'Võ cổ truyền Bình Định' vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Cùng với quá trình xây dựng hồ sơ, địa phương đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm bảo tồn và phát huy di sản bền vững.
Triển lãm nghệ thuật Generation 2026 vừa diễn ra tại Bảo tàng Amos Rex (Helsinki, Phần Lan), quy tụ nhiều tác phẩm nghệ thuật đương đại nổi bật. Đáng chú ý, dự án nghệ thuật 'Tết – Vietnamese Lunar New Year, Reimagined' do Công Đức Anh đồng sáng tạo đã được lựa chọn trưng bày, góp phần giới thiệu nét đẹp văn hóa Việt Nam tới công chúng quốc tế.
Sáng 23/7, Ban Thường vụ Tỉnh đoàn An Giang tổ chức đoàn đến thăm, tặng quà 4 gia đình chính sách, người có công với cách mạng trên địa bàn hai phường Rạch Giá và Vĩnh Thông nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026).
Theo các nhà nghiên cứu, cùng với phát triển kinh tế, việc giữ gìn hệ giá trị văn hóa Việt Nam tiếp tục là nền tảng để củng cố sự gắn kết gia đình và cộng đồng.