Kỳ vọng hai địa phương sẽ trở thành cực tăng trưởng mới của đất nước

Quang cảnh phiên thảo luận Tổ 14 (Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh, Đồng Tháp), sáng 6/8. Ảnh: Mạnh Hưng

Các tiêu chí đều đạt và vượt trội

Thảo luận tại Tổ 14, ĐBQH Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) bày tỏ sự thống nhất với Tờ trình của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra về chủ trương nâng cấp tỉnh Bắc Ninh và tỉnh Quảng Ninh thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Đối với Bắc Ninh, đại biểu cho rằng, địa phương có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển thành thành phố trực thuộc Trung ương khi đang được ưu tiên đầu tư nhiều công trình hạ tầng trọng điểm như sân bay Gia Bình, đường Vành đai 5 vùng Thủ đô, cùng các dự án về công nghệ số, công nghệ cao và công nghiệp bán dẫn. Về kinh tế, đại biểu nhận định Bắc Ninh nhiều năm nằm trong nhóm địa phương có tốc độ tăng trưởng và thu nhập bình quân đầu người cao.

ĐBQH Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) phát biểu tại Tổ 14. Ảnh: Mạnh Hưng

Về kinh tế, đại biểu nhận định Bắc Ninh nhiều năm nằm trong nhóm địa phương có tốc độ tăng trưởng và thu nhập bình quân đầu người cao. Bắc Ninh đã đáp ứng đầy đủ 7 tiêu chuẩn theo Nghị quyết số 1211 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội để trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị sau khi được nâng cấp, Bắc Ninh cần tiếp tục nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, trình độ dân trí, đồng thời quan tâm giảm tỷ lệ hộ nghèo tại các xã miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và các địa bàn còn khó khăn để bảo đảm phát triển bền vững.

Đối với Quảng Ninh, đại biểu Phạm Văn Hòa cho rằng, địa phương có nhiều lợi thế nổi trội: các tiêu chí về kinh tế của Quảng Ninh cũng rất cao. Tăng trưởng năm 2025 đạt 11,89%; năm 2024 đạt 8,26%; năm 2023 đạt 9,56%. GDP bình quân đầu người của tỉnh Quảng Ninh hiện nay cao nhất cả nước, đạt khoảng 257 triệu đồng/người, trong khi bình quân cả nước là khoảng 105 triệu đồng/người. "Cả 5 điều kiện và 7 tiêu chuẩn theo Nghị quyết số 1211 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đều được đáp ứng, thậm chí còn có những chỉ số vượt trội", đại biểu Phạm Văn Hòa nhấn mạnh.

Không chỉ có vậy, Quảng Ninh còn là trung tâm du lịch quốc gia và quốc tế, có đường biên giới trên đất liền và trên biển dài, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế, thương mại và giao lưu quốc tế.

Đại biểu cũng đánh giá Quảng Ninh có hệ thống hạ tầng phát triển đồng bộ với logistics, cảng biển, sân bay và khu vực Vân Đồn; đồng thời nhiều tiêu chí về thu nhập bình quân đầu người và phát triển kinh tế - xã hội đạt mức cao, thậm chí cao hơn một số thành phố trực thuộc Trung ương hiện nay. Từ đó, đại biểu thống nhất với chủ trương nâng cấp Quảng Ninh thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Tạo động lực phát triển và nâng cao đời sống, hạnh phúc cho người dân

Thống nhất và ủng hộ chủ trương xây dựng Bắc Ninh và Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, ĐBQH Nguyễn Thanh Cầm (Đồng Tháp) kỳ vọng hai địa phương sẽ trở thành những cực tăng trưởng mới của đất nước.

ĐBQH Nguyễn Thanh Cầm (Đồng Tháp) phát biểu tại Tổ 14. Ảnh: Mạnh Hưng

Theo đại biểu, Quảng Ninh không chỉ hướng tới mục tiêu phát triển kinh tế mà còn cần trở thành trung tâm văn hóa và đời sống tinh thần chất lượng cao. Phát triển phải gắn với việc nâng cao chất lượng hưởng thụ âm nhạc, văn hóa, nghệ thuật của người dân, không chỉ dừng lại ở mục tiêu "cơm no áo mặc". Đại biểu Nguyễn Thanh Cầm dẫn ví dụ thực tiễn như việc tổ chức Lễ hội Carnaval ở Quảng Ninh với quy mô lớn, miễn phí cho người dân đã góp phần tạo không khí phấn khởi, làm phong phú đời sống tinh thần của xã hội.

Đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số và hiện đại hóa quản trị ở Quảng Ninh thời gian qua cũng theo hướng thực chất. Đơn cử tại Vân Đồn, hệ thống quản lý giúp dữ liệu và thông tin được cập nhật khoa học; đến cuối tháng, người quản lý chỉ cần thao tác trên hệ thống để xuất báo cáo theo mẫu, qua đó tiết kiệm đáng kể thời gian và nhân lực. Điều này cho thấy chuyển đổi số đã trực tiếp hỗ trợ hiệu quả công tác quản trị ở cơ sở.

Bên cạnh đó, đại biểu Nguyễn Thanh Cầm cũng cho rằng, sau khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, các địa phương cần lấy chỉ số hạnh phúc của người dân làm thước đo phát triển. Việc Quảng Ninh đưa chỉ số hạnh phúc vào các văn kiện, nghị quyết quan trọng của tỉnh thể hiện định hướng phát triển lấy người dân làm trung tâm, chú trọng lắng nghe và thấu hiểu để bảo đảm sự phát triển bền vững, không chỉ đáp ứng các mục tiêu trước mắt.

Về phát triển nguồn nhân lực và an sinh xã hội, đại biểu đề nghị nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ cơ sở, đồng thời ưu tiên cán bộ nữ, cán bộ trẻ và cán bộ là người dân tộc thiểu số. Cùng với đó, cần xây dựng các chính sách về an sinh xã hội, y tế và giáo dục để người lao động di cư đến Quảng Ninh cảm thấy mình là công dân chính thức, yên tâm sinh sống và cống hiến.

Đại biểu cũng kỳ vọng Bắc Ninh và Quảng Ninh sẽ không chỉ đóng góp cho ngân sách mà còn trở thành mô hình mẫu về phát triển kinh tế, y tế, giáo dục và quản trị để các địa phương khác học tập. Trong hợp tác quốc tế, Quảng Ninh đã triển khai mô hình mở cửa khẩu cả hai ngày cuối tuần, góp phần thúc đẩy thông thương, giao lưu kinh tế và tăng cường liên kết cư dân khu vực biên giới. Đồng thời, cần tổng kết kinh nghiệm phát triển công nghiệp văn hóa thành các quy trình chuẩn để nhân rộng trên phạm vi cả nước.

Đồng tình với ý kiến trên, ĐBQH Trần Thị Kim Nhung (Quảng Ninh) cũng cho rằng, cả hai địa phương đều đáp ứng, thậm chí vượt các tiêu chí theo quy định. Tuy nhiên, điều quan trọng không chỉ là trở thành thành phố trực thuộc Trung ương mà là sau khi được nâng cấp, hai địa phương sẽ đóng góp như thế nào cho sự phát triển của đất nước và nâng cao đời sống của người dân.

ĐBQH Trần Thị Kim Nhung (Quảng Ninh) phát biểu tại Tổ 14. Ảnh: Mạnh Hưng

Để phát huy vai trò của hai cực tăng trưởng, đại biểu đề nghị Quốc hội và Chính phủ quan tâm hoàn thiện hạ tầng liên kết vùng, trong đó bổ sung tuyến cao tốc kết nối giữa cao tốc Hải Phòng - Hạ Long với đường Vành đai 5. Việc hoàn thiện các trục giao thông này không chỉ thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của Bắc Ninh và Quảng Ninh mà còn tạo động lực cho cả khu vực.

Đối với Bắc Ninh, đại biểu cho rằng thách thức lớn nhất hiện nay là tính bền vững của cơ cấu kinh tế. Mặc dù tỷ trọng công nghiệp, đặc biệt là công nghiệp điện tử công nghệ cao, ở mức rất cao nhưng công nghiệp hỗ trợ, công nghiệp phụ trợ còn hạn chế, dẫn đến sự phụ thuộc lớn vào linh kiện và nguyên liệu nhập khẩu. Vì vậy, sau khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Bắc Ninh cần ưu tiên phát triển công nghiệp hỗ trợ và công nghiệp chế tạo nhằm nâng cao nội lực của nền kinh tế.

Bên cạnh đó, đại biểu lưu ý Bắc Ninh hiện vẫn có những xã thuộc diện đặc biệt khó khăn. Do đó, thành phố tương lai cần quan tâm hơn đến các chỉ tiêu về văn hóa, giáo dục, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân ở các địa bàn này, bảo đảm phát triển hài hòa, không để khoảng cách giữa khu vực đô thị và vùng khó khăn tiếp tục gia tăng.

Đối với Quảng Ninh, đại biểu đánh giá địa phương có hệ thống hạ tầng giao thông phát triển, đặc biệt là mạng lưới đường cao tốc. Tuy nhiên, cần tiếp tục đầu tư giao thông liên xã tại các địa bàn còn khó khăn như Bình Liêu, Hải Hà, Đầm Hà và Tiên Yên, qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho người dân đi lại, đồng thời giúp chính quyền cơ sở gắn bó, gần dân hơn trong quá trình quản lý và phục vụ.

Đại biểu Trần Thị Kim Nhung cũng nhấn mạnh, là đô thị di sản, Quảng Ninh cần giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa phát triển kinh tế và bảo tồn các giá trị di sản. Phát triển kinh tế di sản phải gắn với việc tái đầu tư cho công tác bảo tồn, gìn giữ các giá trị sẵn có. Đây không chỉ là yêu cầu khi được áp dụng cơ chế đặc thù mà còn là trách nhiệm quản trị của một cực tăng trưởng của vùng.

Trong lĩnh vực du lịch, đại biểu đề nghị Quảng Ninh tiếp tục đa dạng hóa sản phẩm, phát triển du lịch sinh thái và du lịch trải nghiệm bản địa tại các địa bàn như Bình Liêu nhằm nâng cao thu nhập cho người dân. Đồng thời, cần nâng cao tiêu chuẩn an toàn và hiệu quả khai thác của hệ thống tàu du lịch trên Vịnh Hạ Long để củng cố uy tín đối với du khách quốc tế.

Bên cạnh đó, mặc dù là địa phương đi đầu trong ứng dụng công nghệ thông tin, Quảng Ninh vẫn cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống để bảo đảm vận hành thông suốt từ cấp tỉnh đến cấp xã, tạo thuận lợi cho người dân và chính quyền cơ sở.

ĐBQH Nguyễn Thị Thu Hà (Quảng Ninh) phát biểu tại Tổ 14. Ảnh: Mạnh Hưng

Cũng theo các ĐBQH Nguyễn Thị Thu Hà, Nguyễn Minh Sơn, Tạ Minh Tâm, Đỗ Thị Thu Thảo, việc đưa Bắc Ninh và Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ là sự thay đổi về đơn vị hành chính mà đòi hỏi sự chuẩn bị toàn diện về điều kiện phát triển, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, thực chất, đóng góp nhiều hơn cho đất nước và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.