Kỳ vọng nông nghiệp tuần hoàn

Nông hộ sử dụng phân bò để nuôi trùn quế phục vụ trồng trọt hữu cơ. Ảnh: QUANG VIỆT

Tận dụng tài nguyên, tránh lãng phí

Từ tháng 6/2025 đến tháng 11/2025, Trung tâm Khuyến nông thành phố Đà Nẵng (Sở Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp với UBND xã Điện Bàn Tây triển khai mô hình nuôi bò thịt 3B tuần hoàn với quy mô 20 con, áp dụng cho 2 hộ nuôi là Đỗ Phú Châu và Nguyễn Đình Mười (thôn Kỳ Bì). Ngành chức năng đã hướng dẫn các hộ nuôi bò 3B vỗ béo cho bò; ủ phân bằng men vi sinh; chế biến ủ chua thức ăn thô xanh; tu bổ chuồng trại; tiêm phòng vắc xin định kỳ cho bò; đôn đốc áp dụng các biện pháp an toàn sinh học để bảo vệ, thúc đẩy phát triển đàn bò.

Kết quả là cả 20 con bò 3B đều tăng trọng cao, tăng 20-25% so với nuôi bình thường. Đặc biệt, bò 3B nhiều thịt, ít tích trữ mỡ, chất lượng thịt bò đảm bảo được yêu cầu của thị trường khó tính.

Ông Đỗ Phú Châu cho biết, mô hình nuôi bò 3B tuần hoàn đem lại hiệu quả lớn hơn kỳ vọng. Ngoài giá trị kinh tế mang lại tăng gần 30% so với cách nuôi truyền thống, ông còn sử dụng men vi sinh ủ phân để giảm chi phí trồng cỏ nuôi bò. Ngoài ra, ông Châu còn bán phân bò để các nông hộ nuôi trùn quế phục vụ trồng trọt hữu cơ.

“Chăn nuôi bò 3B tuần hoàn giúp giảm thiểu ô nhiễm nguồn nước, không khí và đất. Chuồng trại sạch, giảm mầm bệnh, hạn chế sử dụng thuốc thú y. Đến nay, trên địa bàn dần hình thành hệ sinh thái chăn nuôi bò tuần hoàn”, ông Châu nói.

Triển khai nông nghiệp tuần hoàn, nhiều cơ sở chăn nuôi trên địa bàn thành phố biến chất thải của gia súc, gia cầm thành nguồn năng lượng để tái phục vụ lại hoạt động chăn nuôi. Trong chăn nuôi heo, ông Huỳnh Ngọc Hải ở thôn 2, xã Thạnh Bình cho biết, nhờ áp dụng công nghệ biogas mà lượng chất thải của hơn 500 con heo của trang trại gia đình được tận dụng thành điện năng để chạy máy cắt rau, băm rau, nấu cám... Chất thải từ hệ thống biogas còn được dùng làm phân bón cho các loại cây trồng, tránh ô nhiễm môi trường.

Trong bối cảnh tài nguyên thiên nhiên ngày càng suy giảm, ô nhiễm môi trường gia tăng, các nông hộ ở nhiều địa phương trên địa bàn thành phố triển khai mô hình nông nghiệp tuần hoàn là trồng rau kết hợp với nuôi cá lóc, cá trê... Nông dân lọc sạch nước, quản lý chặt chất lượng nguồn nước nuôi cá nên hạn chế sử dụng thuốc, hóa chất để điều trị bệnh cho cá, từ đó giảm chi phí, tăng lợi nhuận. Không chỉ vậy, nước nuôi cá cấp cho rau, tiết kiệm được lượng nước tưới, không sử dụng phân bón vô cơ nên rau đảm bảo an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khỏe người dùng.

Nuôi bò tuần hoàn phát triển khá rộng trên địa bàn xã Điện Bàn Tây. Ảnh: QUANG VIỆT

Xu thế tất yếu để phát triển bền vững

Trước thách thức của biến đổi khí hậu, kinh tế tuần hoàn đặt ra những yêu cầu bức thiết và đang trở thành khuynh hướng sản xuất chủ đạo. Ngành nông nghiệp cả nước đang áp dụng các giải pháp chuyển từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế, từ tư duy kinh tế tuyến tính sang tư duy kinh tế tuần hoàn với mục tiêu phát triển nông nghiệp xanh, môi trường xanh trong nền kinh tế xanh.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang triển khai các mô hình kinh tế tuần hoàn xoay quanh các trụ cột. Bao gồm tạo và dùng khí đốt từ chất thải chăn nuôi, trồng trọt; kết hợp trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, nông lâm kết hợp; lấy phế phụ phẩm nông nghiệp làm chất xúc tác… Các mô hình trên đều hướng đến mục đích giúp giảm khai thác tài nguyên, giảm rác thải, tiết kiệm chi phí sản xuất, thúc đẩy sáng tạo, tối ưu hóa lợi nhuận dài hạn, phát triển bền vững.

UBND thành phố Đà Nẵng đã ban hành Kế hoạch số 155/KH-UBND triển khai Đề án sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025 - 2035, tầm nhìn đến năm 2050. Đây là bước đi chiến lược nhằm tái cấu trúc ngành theo hướng thích ứng biến đổi khí hậu, nâng cao giá trị gia tăng, hướng tới nền nông nghiệp sinh thái, hiện đại, bền vững.

Mục tiêu là đến năm 2050, Đà Nẵng tổ chức sản xuất trồng trọt theo chuỗi giá trị tuần hoàn, ứng dụng công nghệ số và nông nghiệp thông minh. Theo đó, toàn bộ diện tích trồng trọt áp dụng quy trình canh tác bền vững, sử dụng hiệu quả tài nguyên đất, nước và vật tư đầu vào, đồng thời giảm thiểu tối đa phát thải khí nhà kính. UBND thành phố yêu cầu các ngành chức năng quản lý chặt phụ phẩm nông nghiệp theo hướng rơm rạ, thân lá cây trồng phải được thu gom, tái sử dụng làm phân bón hoặc giá thể, hạn chế tình trạng đốt ngoài đồng gây ô nhiễm.

Ông Phạm Nam Sơn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố cho biết, ngành nông nghiệp và môi trường thành phố đang khẳng định vai trò tiên phong trong thực hiện các mục tiêu phát triển nông nghiệp tuần hoàn, nông nghiệp xanh, bền vững, góp phần xây dựng Đà Nẵng trở thành thành phố sinh thái, đáng sống, thích ứng linh hoạt với biến đổi khí hậu.

Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ phối hợp với Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Viện Khoa học kỹ thuật Nông nghiệp Duyên hải Nam Trung Bộ để chuyển giao, ứng dụng các tiến bộ về kinh tế tuần hoàn, khoa học công nghệ xanh, nhất là công nghệ tưới tiết kiệm, canh tác hữu cơ, xử lý phụ phẩm nông nghiệp và sử dụng giống cây trồng thích ứng với khí hậu. Phối hợp với các viện, trường, doanh nghiệp và tổ chức quốc tế để đào tạo nguồn nhân lực, chuyển giao kỹ thuật số hóa nông nghiệp, thúc đẩy nông nghiệp tuần hoàn, tận dụng phế phụ phẩm để sản xuất phân bón hữu cơ, năng lượng sinh học.

Với lộ trình và giải pháp cụ thể, Đà Nẵng kỳ vọng lớn thúc đẩy nông nghiệp tuần hoàn, xanh, sạch, hiệu quả gắn với bảo vệ tài nguyên, môi trường, phát triển hiện đại, bền vững.