Kỳ vọng tăng trưởng hai con số: Cần đột phá hạ tầng chiến lược, tăng liên kết vùng

Đại biểu Quốc hội tỉnh Thái Nguyên Hà Sỹ Huân phát biểu. (Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN)

Kỳ vọng tăng trưởng hai con số đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về những đột phá mang tính nền tảng, đặc biệt ở hạ tầng và liên kết vùng. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai các dự án trọng điểm thời gian qua cho thấy những “điểm nghẽn” về nguồn lực, thể chế và phối hợp liên ngành vẫn là rào cản lớn.

Vì vậy, để đầu tư đồng bộ mang tính chiến lược, nhiều đại biểu Quốc hội đề nghị Chính phủ cần hoàn thiện chính sách, tăng phân cấp, tạo hành lang pháp lý đủ linh hoạt để khơi thông nguồn lực, thúc đẩy liên kết thực chất, từ đó tạo đà bứt phá cho các vùng kinh tế trong giai đoạn mới.

Kiến nghị "khơi thông" nguồn lực

Nêu ý kiến tại phiên thảo luận ở nghị trường Quốc hội về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030, chiều 20/4, đại biểu Hà Sỹ Huân (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thái Nguyên) cho biết cử tri tỉnh này rất phấn khởi khi dự án Vành đai 5 vùng Thủ đô đoạn qua tỉnh Thái Nguyên được Trung ương đưa vào danh mục dự án tại phân kỳ giai đoạn này.

Theo đại biểu, khi hoàn thành, dự án sẽ là động lực thúc đẩy vùng kinh tế phía Bắc của Thủ đô Hà Nội, giúp Thái Nguyên phát huy tiềm năng để trở thành trung tâm logistics điều phối hàng hóa. Do đó, đại biểu Hà Sỹ Huân đề nghị Quốc hội, Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành phối hợp chặt chẽ với địa phương triển khai tốt dự án này trong thời gian tới.

Đại biểu Hà Sỹ Huân cũng lưu ý, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số và trở thành cực tăng trưởng của vùng Bắc Bộ, tỉnh Thái Nguyên cần tập trung đầu tư mạnh vào hạ tầng kết nối vùng, đặc biệt là hạ tầng phòng chống thiên tai. Tuy nhiên, đại biểu cũng nêu băn khoăn khi khối lượng công việc lớn, vượt khả năng cân đối của địa phương, nhất là sau các đợt thiên tai năm 2025.

Trước thực tế trên, đại biểu của Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thái Nguyên, kiến nghị Quốc hội quan tâm ưu tiên bố trí các nguồn lực từ ngân sách trung ương trong năm 2026 cho dự án hệ thống công trình chống ngập trung tâm và các khu công nghiệp trọng điểm của tỉnh; cũng như nguồn vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 để địa phương khắc phục khó khăn.

Nhìn vào bức tranh tổng thể của vùng đồng bằng sông Cửu Long, đại biểu Tô Ái Vang (Đoàn Cần Thơ) cho biết năm 2023 Chính phủ ban hành Quyết định số 974/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc thành lập Hội đồng điều phối vùng đồng bằng sông Cửu Long. Theo đó, hội đồng đã ban hành quy chế hoạt động, điều phối các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm và quy hoạch vùng, thúc đẩy phát triển nông nghiệp công nghệ cao và kinh tế xanh.

Tuy nhiên, để đáp ứng với yêu cầu trong giai đoạn mới hiện nay, đại biểu Tô Ái Vang kiến nghị Chính phủ rà soát cơ cấu bổ sung nhằm hoàn thiện hội đồng điều phối vùng Đồng bằng sông Cửu Long để kịp thời giải quyết các vấn đề mang tính liên kết vùng và thúc đẩy hợp tác với các vùng trong cả nước.

Bên cạnh đó, năm 2020 Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 59 về định hướng đưa Cần Thơ trở thành trung tâm vùng đồng bằng sông Cửu Long. Quốc hội khóa XV cũng đã ban hành Nghị quyết số 45 về thí điểm một số cơ chế chính sách đặc thù phát triển thành phố Cần Thơ.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành phiên họp. (Ảnh: An Đăng/TTXVN)

Qua 4 năm thực hiện, theo đại biểu Tô Ái Vang, nghị quyết trên đã tạo động lực quan trọng cho thành phố Cần Thơ. Kết quả rõ nét nhất là hạ tầng giao thông được cải thiện, thu hút vốn đầu tư tăng.

Hoàn thiện thể chế, tăng liên kết vùng

Tuy nhiên, sau sáp nhập đã tạo ra không gian phát triển mới cho Cần Thơ về quy mô và tiềm năng phát triển mạnh mẽ trong điều kiện chuyển đổi số toàn cầu. Do đó, đại biểu Tô Ái Vang kiến nghị Chính phủ chấp thuận tạo điều kiện và hỗ trợ Cần Thơ thực hiện các bước theo quy trình kiến nghị Quốc hội khóa XVI ban hành Nghị quyết mới thay thế Nghị quyết số 45 nêu trên.

Bên cạnh đó, để thành phố Cần Thơ phát huy vai trò trung tâm và để các địa phương trong vùng có sự liên kết thực chất và hiệu quả, đại biểu Tô Ái Vang cũng kiến nghị trên cơ sở Chính phủ đã phê duyệt và công bố quy hoạch vùng Đồng bằng sông Cửu Long, các bộ ngành cần sớm ban hành kế hoạch triển khai và thực hiện ngay từ đầu nhiệm kỳ 2026 - 2030.

Xác định kết cấu hạ tầng giao thông là điểm nghẽn nhưng cũng là động lực để phát triển vùng Đồng bằng sông Cửu Long, đại biểu Tô Ái Vang kiến nghị Chính phủ giao Bộ Xây dựng cùng các bộ ngành cần sớm rà soát quy hoạch, trình Chính phủ phê duyệt ngay từ đầu nhiệm kỳ 2026 - 2030 thực hiện cơ chế đặc thù, đầu tư đồng bộ mang tính chiến lược.

Trong đó, dùng đường thủy làm động lực, cảng Trần Đề làm hạt nhân và đường bộ là “mạch máu” kết nối; xác định trục “xương sống” là cảng Trần Đề và hình thành các tuyến vận tải chạy dọc bờ biển để gom hàng, giảm áp lực cho đường bộ vốn đang quá tải; triển khai đầu tư dự án đường sắt cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Cần Thơ - Cà Mau trong giai đoạn 2026 - 2030. Cùng với đó là hoàn thiện cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng theo trục ngang, trục dọc và các tuyến nhánh để trở thành đòn bẩy thực sự cho đồng bằng sông Cửu Long.

Bên cạnh đó, để thích ứng với biến đổi khí hậu, đại biểu Tô Ái Vang cũng kiến nghị Chính phủ quan tâm đầu tư dự án hạ tầng thủy lợi, hạ tầng thủy lợi liên vùng. Trong đó xây dựng hồ chứa nước ngọt tại các địa phương ven biển như là Vĩnh Long, Cần Thơ, Cà Mau để dự trữ nước ngọt trong mùa khô, đảm bảo sinh hoạt và sản xuất. Dự án chống sạt lở và thích ứng nước biển dâng như chuyển đổi mô hình canh tác, giảm phân bón, giảm nước sử dụng, xây dựng các tuyến đê ngăn sông, chống sạt lở...

Ngoài ra, trước yêu cầu của sự phát triển, đại biểu Tô Ái Vang cho rằng Chính phủ cũng cần phải đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, phân trách nhiệm. Tuy nhiên thực tiễn công tác quản lý luôn phát sinh vấn đề mới trong khi pháp luật chậm cập nhật còn thiếu sự đồng bộ. Nếu không có cơ chế bảo vệ thì cán bộ địa phương, thậm chí là cán bộ Trung ương sẽ không dám làm, không dám quyết, yêu cầu phải thực hiện đúng theo quy trình quy định dẫn đến chậm trễ so với yêu cầu bứt phá hướng đến mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Vì thế, Chính phủ cần sớm rà soát và trình Quốc hội xem xét, sửa đổi bổ sung một số điều của luật cán bộ công chức và luật viên chức.

“Đây không phải là dung túng cho sai phạm mà là tạo không gian an toàn để cán bộ dám dấn thân vì dân vì nước, là yêu cầu sống còn để xây dựng nhà nước pháp quyền, xây dựng chính quyền phục vụ nhân dân, kiến tạo để phát triển là điều hết sức quan trọng trong bối cảnh hiện nay,” đại biểu của Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Cần Thơ nhấn mạnh./.