La Bằng thức giấc cùng du lịch xanh dưới chân Tam Đảo

Từ vùng chè đặc sản đến điểm hẹn mới của du lịch cộng đồng Thái Nguyên

Giữa những ngày đầu hè, khi dòng suối Cửa Tử trong veo chảy qua những triền rừng xanh mướt dưới chân dãy Tam Đảo, xã La Bằng (tỉnh Thái Nguyên) đang trở thành cái tên được nhiều du khách tìm kiếm trên bản đồ du lịch miền Bắc.

Không còn chỉ được biết đến như vùng chè đặc sản nổi tiếng, La Bằng hôm nay đang từng bước chuyển mình thành điểm du lịch cộng đồng giàu trải nghiệm, nơi du khách có thể ngủ giữa đồi chè, trekking xuyên rừng, chèo kayak giữa các thác đá và sống chậm trong không gian văn hóa bản địa đặc sắc.

Trong chiến lược phát triển du lịch xanh của Thái Nguyên, La Bằng được xem như một “mảnh ghép” giàu tiềm năng khi hội tụ đồng thời thiên nhiên, văn hóa trà và đời sống cộng đồng nguyên bản. Điều đáng chú ý là sự chuyển động ấy không đến từ những dự án du lịch quy mô lớn, mà bắt đầu từ chính tư duy đổi mới của người dân địa phương.

Những homestay dưới chân núi Tam Đảo

Buổi sáng ở xóm Tân Sơn, sương vẫn còn lững lờ trên những đồi chè bát úp. Từ hiên La Bằng Homestay Retreat, tiếng chim rừng xen lẫn hương trà mới khiến nhiều du khách có cảm giác như đang ở một vùng nghỉ dưỡng miền núi xa xôi nào đó của Tây Bắc.

Anh Nguyễn Tuấn Anh, du khách đến từ Hà Nội chia sẻ, điều khiến anh ấn tượng nhất không chỉ là không khí mát mẻ hay cảnh sắc thiên nhiên: “Đến La Bằng tôi được trải nghiệm rất nhiều nét văn hóa địa phương như làm bánh dày, kẹo lạc, hái chè, thưởng thức cá tầm. Với những chuyến nghỉ dưỡng ngắn ngày cho gia đình, khoảng cách từ Hà Nội lên đây rất hợp lý, chi phí cũng phù hợp”.

Chính sự gần gũi ấy đang giúp La Bằng trở thành lựa chọn mới cho dòng khách nghỉ dưỡng ngắn ngày quanh Hà Nội.

Anh Nguyễn Văn Tới, chủ cơ sở La Bằng Homestay Retreat cho biết, khu lưu trú hiện gồm nhà sàn cộng đồng và 8 bungalow được thiết kế theo hướng hòa mình vào thiên nhiên. Không chỉ dừng ở dịch vụ lưu trú, anh cùng các hộ dân đang phát triển nhiều sản phẩm trải nghiệm như văn hóa trà, giao lưu văn nghệ, lửa trại, chăm sóc sức khỏe bằng bài thuốc nam và trekking khám phá sườn Đông Tam Đảo.

“Muốn giữ chân du khách lâu hơn, chúng tôi phải tạo ra nhiều trải nghiệm hơn. Tới đây, các hoạt động sẽ được đầu tư chuyên nghiệp hơn và truyền thông quảng bá cũng được chú trọng”, anh Tới nói.

Suối Cửa Tử và hành trình trekking hút giới trẻ

Nếu Tân Sơn mang màu sắc nghỉ dưỡng nhẹ nhàng thì khu vực Đồng Khuân - suối Cửa Tử lại là “tọa độ” của những người yêu khám phá. Cửa Tử Homestay của gia đình anh Bàn Văn Linh nằm cách suối khoảng 700m đang trở thành điểm dừng chân quen thuộc của nhiều nhóm khách trẻ. Anh Linh cho biết, cơ sở đã xây dựng nhiều gói dịch vụ linh hoạt như lưu trú trong ngày, tour trekking, tour 2 ngày 1 đêm với các mức giá khác nhau nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của du khách.

Điểm thú vị là chủ homestay đồng thời cũng là hướng dẫn viên bản địa. Không ít du khách chọn quay lại La Bằng chỉ để tiếp tục hành trình khám phá 7 con thác của dòng suối Cửa Tử bằng kayak dưới sự dẫn đường của người dân địa phương.

Những chiếc thuyền kayak nhỏ len qua dòng nước xanh, tiếng thác đổ vang giữa rừng già và những vách đá phủ rêu tạo nên trải nghiệm rất khác so với các điểm du lịch đại trà. Chính sự nguyên sơ ấy đang trở thành “tài sản” quý giá nhất của La Bằng.

Khi văn hóa trà trở thành “linh hồn” du lịch

La Bằng từ lâu vốn nổi tiếng là một trong “ngũ đại danh trà” của Thái Nguyên. Nhưng thay vì chỉ bán sản phẩm chè, người dân nơi đây đang tìm cách biến văn hóa trà thành trải nghiệm du lịch.

Chị Bùi Thị Mai, Giám đốc HTX Mây Sườn Đông cho biết, đơn vị đang phát triển các tour chuyên sâu để du khách trực tiếp tham gia quá trình sản xuất trà: “Khách sẽ hóa thân thành người nông dân, tự tay hái chè, sao chè rồi pha và thưởng thức chén trà giữa không gian núi rừng. Đó là trải nghiệm rất đặc biệt”.

Khác với những tour tham quan thông thường, du lịch trà tại La Bằng tạo cảm giác kết nối sâu với đời sống bản địa. Du khách không chỉ “xem” mà thực sự “sống” trong văn hóa trà.

Du khách thích thú được trải nghiệm làm trà tại HTX Mây Sườn Đông

Đó cũng là hướng đi phù hợp với xu hướng du lịch hiện nay, khi nhiều du khách trẻ tìm kiếm những trải nghiệm mang tính chữa lành, gần gũi thiên nhiên và giàu giá trị văn hóa.

Vùng đất của suối lạnh, cá tầm và những mùa hè không điều hòa

Một trong những yếu tố giúp La Bằng tạo dấu ấn riêng là khí hậu mát mẻ quanh năm, nhiệt độ trung bình chỉ khoảng 18 - 20 độ C.

Tận dụng nguồn nước lạnh tự nhiên từ suối Kẹm và suối Cửa Tử, người dân địa phương đã phát triển hiệu quả mô hình nuôi cá tầm - loại cá vốn thường xuất hiện ở vùng núi cao Tây Bắc. Từ đó, ẩm thực La Bằng cũng trở nên khác biệt với những món cá tầm nướng, lẩu cá tầm hay sashimi cá tầm phục vụ ngay giữa không gian đồi chè.

Hiện toàn xã có 13 cơ sở lưu trú với khả năng phục vụ khoảng 450 khách/ngày và 16 nhà hàng có thể đón hơn 1.000 khách/ngày. Điều đáng nói là phần lớn các homestay đều tận dụng nguồn nước suối tự nhiên để làm bể bơi, tạo nên trải nghiệm “tắm nước nguồn” rất được yêu thích vào mùa hè.

Những ngày cuối tuần cao điểm, khu vực Kẹm và Cửa Tử có thể đón hàng nghìn lượt khách mỗi ngày. Trong 5 năm gần đây, La Bằng đã thu hút khoảng 195.000 lượt khách tham quan và trải nghiệm.

Từ “điểm đến tự phát” đến chiến lược du lịch bài bản

Sự khác biệt của La Bằng nằm ở chỗ địa phương không muốn phát triển du lịch theo hướng tự phát. Đại hội Đảng bộ xã La Bằng nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã xác định phát triển du lịch cộng đồng là một trong ba khâu đột phá chiến lược.

Tháng 4.2026, La Bằng trở thành địa phương đầu tiên trong tỉnh tổ chức khai mạc mùa du lịch năm 2026. Dịp này, công trình điểm đến du lịch cộng đồng tại xóm Đồng Khuân chính thức được đưa vào sử dụng với không gian giới thiệu văn hóa, sản phẩm địa phương và phục vụ du khách trải nghiệm.

Ông Hoàng Hải An, Chủ tịch UBND xã La Bằng khẳng định: “Việc có điểm du lịch cấp tỉnh mang ý nghĩa chiến lược, giúp nâng tầm thương hiệu chè địa phương và hình thành không gian du lịch hài hòa giữa trải nghiệm với bảo tồn văn hóa”.

Theo ông An, địa phương cam kết vận hành hiệu quả điểm du lịch, tạo động lực để người dân cùng làm du lịch, nâng cao thu nhập và thúc đẩy kinh tế bền vững.

Du khách tham quan đồi chè Cầu Đá

Một vùng quê đang “vươn mình” nhờ du lịch xanh

Sau sáp nhập đơn vị hành chính năm 2025, La Bằng hiện có hơn 18.200 dân tại 36 xóm. Không khí đổi mới đang hiện diện ở từng ngõ xóm. Từ giáo viên, thanh niên đến các hộ dân đều tham gia vào hành trình xây dựng thương hiệu du lịch địa phương.

Cô giáo Chu Thị Thanh Lan, giáo viên Trường Mầm non Hoàng Nông chia sẻ, ngoài giờ dạy học, các giáo viên còn tham gia tập luyện văn nghệ để phục vụ lễ hội du lịch của xã: “Chúng tôi rất vinh dự khi được góp phần nhỏ vào ngày hội quê hương”.

Ở La Bằng hôm nay, du lịch không còn là câu chuyện riêng của doanh nghiệp hay chính quyền. Đó đang trở thành “ngành kinh tế cộng đồng”, nơi người dân vừa là chủ thể văn hóa, vừa là người làm du lịch.

Sự chuyển động ấy cũng phản ánh xu hướng phát triển du lịch mới của Thái Nguyên: lấy cộng đồng làm trung tâm, khai thác tài nguyên bản địa theo hướng bền vững thay vì phát triển ồ ạt.

“Viên ngọc xanh” mới của du lịch miền Bắc

Điều khiến La Bằng có nhiều cơ hội bứt phá nằm ở vị trí địa lý thuận lợi. Chỉ cách Hà Nội vài giờ di chuyển, vùng đất này hội tụ đồng thời đồi chè, suối thác, khí hậu mát mẻ, văn hóa trà và trải nghiệm bản địa - những yếu tố mà nhiều điểm du lịch hiện nay đang cố gắng tìm kiếm.

Trong bối cảnh du khách ngày càng ưu tiên du lịch xanh, nghỉ dưỡng chữa lành và trải nghiệm cá nhân hóa, La Bằng đang có lợi thế lớn để trở thành điểm đến nổi bật của miền Bắc. Không quá ồn ào, không bê tông hóa dày đặc, La Bằng hấp dẫn bởi cảm giác nguyên sơ và chân thật.

Một buổi sáng thức dậy giữa đồi chè phủ sương, nghe tiếng suối chảy dưới chân Tam Đảo, tự tay hái những búp trà non rồi thưởng thức chén trà nóng giữa núi rừng… có lẽ đó chính là kiểu trải nghiệm mà nhiều người thành phố đang kiếm tìm sau những ngày áp lực.

La Bằng không chỉ đang làm du lịch. Vùng đất này đang kể câu chuyện về cách một miền quê có thể chuyển mình bằng chính tài nguyên văn hóa và thiên nhiên của mình. Và biết đâu, trong vài năm tới, nơi đây sẽ trở thành một trong những “tọa độ xanh” đáng nhớ nhất trên bản đồ du lịch Việt Nam.