Lá phiếu của cử tri – nền tảng cho những quyết sách quốc gia

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, PGS.TS Nguyễn Chu Hồi, đại biểu Quốc hội khóa XV, cho rằng, mỗi lá phiếu của cử tri thể hiện quyền dân chủ và mang ý nghĩa quyết định đối với chặng đường phát triển mới của đất nước.

Cử tri quyết định “đội ngũ kiến tạo chính sách” của đất nước

- Một lá phiếu tưởng chừng rất nhỏ, nhưng lại góp phần quyết định ai sẽ tham gia hoạch định chính sách quốc gia. Theo ông, cử tri nên nhìn nhận trách nhiệm của mình như thế nào trước lá phiếu đó?

PGS.TS Nguyễn Chu Hồi: Tôi cho rằng, sau Đại hội XIV của Đảng, đất nước sẽ bước vào giai đoạn phát triển mới, có thể coi là giai đoạn mở đầu của một thời kỳ phát triển mang tính chất cách mạng. Đây cũng là 5 năm đầu tiên của chặng đường mới, vì vậy nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Hôm nay (15/3), gần 79 triệu cử tri cả nước sẽ tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Ảnh: Giang Nam

Hôm nay (15/3), gần 79 triệu cử tri cả nước sẽ tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Việc lựa chọn thành phần khoảng 500 đại biểu Quốc hội, những người đại diện cho ý chí, nguyện vọng và lợi ích của Nhân dân, vì thế mang ý nghĩa quyết định. Theo nguyên tắc “Đảng giới thiệu, nhân dân bầu”, quyền quyết định cuối cùng thuộc về cử tri. Do đó, mỗi lá phiếu của người dân thực chất là một quyết định mang ý nghĩa lịch sử.

Những đại biểu được bầu không chỉ là người phản ánh ý kiến, nguyện vọng của cử tri, mà còn là những người được nhân dân gửi gắm niềm tin và trao trách nhiệm lớn lao trong việc tham gia hoạch định chính sách và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước.

Tôi cho rằng nhiệm kỳ tới sẽ hình thành một đội ngũ đại biểu Quốc hội mới, có trách nhiệm cùng Quốc hội thể chế hóa, cụ thể hóa và hiện thực hóa các nghị quyết lớn của Đảng, đưa các chủ trương chiến lược vào đời sống.

Qua nghiên cứu cơ cấu nhân sự dự kiến giới thiệu ứng cử, có thể thấy đội ngũ đại biểu được thiết kế đại diện cho nhiều lĩnh vực, nhiều trục phát triển quan trọng của đất nước. Đây sẽ là lực lượng góp phần thúc đẩy các “mũi đột phá”, giúp đất nước đạt được mục tiêu của kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, hướng tới một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng và Nhân dân hạnh phúc.

Điều đáng chú ý là giai đoạn phát triển tới đây là một sự chuyển đổi có tính chất căn bản. Nếu trước đây chúng ta chủ yếu so sánh với chính mình để tiến lên từng bước, thì trong kỷ nguyên mới, Việt Nam cần đặt mình trong tương quan với sự phát triển của thế giới, từ đó đặt ra những mục tiêu cao hơn cho tương lai.

Vì vậy, khi nói đến “kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”, theo tôi, khái niệm “vươn mình” ở đây mang nhiều ý nghĩa. Trong đó, một ý nghĩa quan trọng là khẳng định vị thế của Việt Nam trong bối cảnh phát triển chung của thế giới.

Điều đó có nghĩa là chúng ta không chỉ nhìn vào quá trình phát triển của chính mình, mà còn so sánh các chỉ tiêu phát triển của đất nước với các tiêu chuẩn và xu hướng chung của thế giới. Những mục tiêu ấy ngoài tăng trưởng kinh tế còn bao gồm mức độ hạnh phúc và chất lượng cuộc sống của người dân.

Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một quốc gia phát triển, nơi người dân có đời sống ngày càng tốt hơn và Việt Nam thực sự có thể sánh vai với các cường quốc năm châu, như mong muốn của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Cam kết chính trị trước Nhân dân và đất nước

- Kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa XVI sẽ diễn ra ngay sau bầu cử với nhiều quyết định quan trọng, đặc biệt là về nhân sự. Theo ông, điều đó đòi hỏi các đại biểu mới phải chuẩn bị như thế nào để đáp ứng kỳ vọng của cử tri?

PGS.TS Nguyễn Chu Hồi: Thực ra, khi một đại biểu Quốc hội được Nhân dân gửi gắm niềm tin, đó không chỉ là câu chuyện “đáp lại ân tình” của những người đã bầu ra mình. Quan trọng hơn, đại biểu phải mang tiếng nói cốt lõi của Nhân dân vào nghị trường, đồng thời đem theo kinh nghiệm và tri thức chuyên môn của lĩnh vực mình gắn bó để đóng góp vào quá trình thảo luận và quyết định chính sách.

Một đại biểu Quốc hội, về nguyên tắc, có quyền tham gia ý kiến đối với tất cả các vấn đề của đất nước. Bởi lẽ, khi Quốc hội biểu quyết những quyết sách quan trọng, mỗi đại biểu đều phải trực tiếp bấm nút quyết định, vì vậy cần chủ động tìm hiểu và nắm bắt toàn diện các vấn đề đặt ra.

Tuy nhiên, tùy theo sở trường và năng lực của từng người, mỗi đại biểu sẽ có những lĩnh vực chuyên sâu để tập trung đóng góp nhiều hơn. Vì thế, tham gia Quốc hội không chỉ đơn thuần là thực hiện lời hứa với cử tri, mà thực chất là một cam kết chính trị trước Nhân dân, đất nước.

Khi đã xác định đó là một cam kết chính trị, đại biểu phải dành thời gian, tâm huyết và trách nhiệm cao nhất để thực hiện nhiệm vụ mà cử tri giao phó. Đây là một sứ mệnh rất lớn lao, bởi để lựa chọn khoảng 500 đại biểu Quốc hội, số ứng cử viên thường nhiều hơn đáng kể. Điều đó cho thấy sự lựa chọn của cử tri là hết sức quan trọng và cạnh tranh.

Nếu cử tri tìm hiểu kỹ lưỡng và đưa ra lựa chọn sáng suốt, niềm tin đó sẽ được đặt đúng chỗ. Với cách tổ chức và cơ cấu đại biểu như dự kiến hiện nay, tôi tin rằng Quốc hội khóa XVI sẽ hình thành một thế hệ đại biểu mới, có khả năng tạo ra những bước đột phá trong hoạt động lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước.

Chuyển đổi số góp phần nâng cao minh bạch và hiệu quả bầu cử

- Lần đầu tiên nhiều khâu trong công tác bầu cử được hỗ trợ bởi các nền tảng số. Điều này cho thấy bước tiến gì trong quá trình chuyển đổi số của hệ thống quản lý và tổ chức bầu cử ở Việt Nam, thưa ông?

PGS.TS Nguyễn Chu Hồi: Thực ra, việc chuyển đổi số và ứng dụng các thành tựu của Cách mạng công nghiệp 4.0, trong đó có trí tuệ nhân tạo, là xu thế chung của thời đại. Những công nghệ này mang lại cho các quốc gia nhiều cơ hội để nâng cao hiệu quả quản trị và phát triển. Tuy nhiên, nếu không kiểm soát tốt, chính các công nghệ đó cũng có thể tạo ra những rủi ro và thách thức mới.

PGS.TS Nguyễn Chu Hồi, đại biểu Quốc hội khóa XV. Ảnh: Nguyễn Hạnh

Vì vậy, việc ứng dụng công nghệ không chỉ diễn ra trong công tác bầu cử mà đã và đang được triển khai ở nhiều lĩnh vực khác của đời sống kinh tế - xã hội. Đối với cuộc bầu cử lần này, việc áp dụng công nghệ thông tin và các nền tảng số cũng gắn với bối cảnh đất nước bước vào một giai đoạn phát triển mới, đòi hỏi hệ thống chính trị phải hoạt động tinh gọn hơn nhưng hiệu lực, hiệu quả hơn.

Trong bối cảnh bộ máy được tinh giản, phạm vi quản lý ngày càng rộng và các vấn đề quản trị ngày càng phức tạp, ứng dụng công nghệ số sẽ giúp nâng cao độ chính xác, minh bạch và hiệu quả của công tác quản lý, đồng thời bù đắp phần nào sự thiếu hụt về nguồn nhân lực.

Tuy nhiên, chuyển đổi số không đơn thuần là thay thế con người bằng công nghệ. Khi quy mô nhân lực giảm xuống, chất lượng nguồn nhân lực còn lại phải được nâng cao tương ứng. Những người trực tiếp vận hành hệ thống phải được đào tạo lại, cập nhật kiến thức và làm chủ công nghệ, bởi nếu không kiểm soát được công nghệ thì những rủi ro phát sinh có thể rất lớn.

Trong bối cảnh đó, Quốc hội và các cơ quan tổ chức bầu cử chủ động ứng dụng công nghệ số trong một số khâu của quá trình bầu cử cho thấy tinh thần đổi mới và trách nhiệm trong việc nâng cao hiệu quả quản trị. Nếu triển khai tốt, các giải pháp công nghệ sẽ giúp công tác bầu cử diễn ra thuận lợi, chính xác hơn, góp phần tăng cường tính minh bạch, củng cố niềm tin của cử tri và Nhân dân.

Đồng thời, việc quản lý dữ liệu và thông tin bằng các nền tảng số cũng giúp giảm thiểu rủi ro, hạn chế tiêu cực và tăng cường bảo đảm an ninh trong quá trình bầu cử. Nếu được thực hiện thành công, đây sẽ là một dấu ấn tích cực trong quá trình đổi mới hoạt động của Quốc hội, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị trong nhiệm kỳ tới.

Xin cảm ơn ông!

Nguyễn Hạnh