Lãi suất cho vay không thể đứng yên

“Ông lớn” ngân hàng đồng loạt tăng lãi vay

Theo công bố mới nhất của Vietcombank, lãi suất cho vay bình quân tháng 12/2025 đã tăng lên 5,8%/năm, tháng thứ hai liên tiếp điều chỉnh tăng, diễn biến tương tự cũng ghi nhận tại BIDV trong bối cảnh nhóm “big 4” đồng loạt tăng lãi suất tiết kiệm. Trước đó, từ tháng 9 - 11/2025, lãi suất cho vay bình quân toàn hệ thống đã tăng trở lại khoảng 0,44%/năm.

Theo công bố mới nhất của Vietcombank, lãi suất cho vay bình quân trong tháng 12/2025 đã tăng lên 5,8%/năm. Đây là tháng thứ hai liên tiếp ngân hàng này điều chỉnh tăng lãi suất cho vay.

Trước đó, Vietcombank duy trì mặt bằng 5,6%/năm trong thời gian dài, trước khi nhích lên 5,7% vào tháng 11/2025 và tiếp tục tăng thêm 0,1 điểm phần trăm trong tháng 12/2025.

Cùng với đó, chênh lệch giữa lãi suất tiền gửi và cho vay bình quân tại Vietcombank được nới rộng lên 2,8% trong tháng 12/2025, cao hơn mức 2,7% duy trì suốt 4 tháng trước đó. Chênh lệch lãi suất sau khi trừ chi phí cũng tăng lên 1,3%, từ vùng 1,1 - 1,2% trước đó.

Tương tự, công bố của BIDV cũng cho thấy lãi suất cho vay bình quân trong tháng 12/2025 đã tăng lên 5,6%/năm, từ mức 5,47 - 5,48%/năm được duy trì ổn định trong thời gian dài trước đó. Chênh lệch lãi suất tiền gửi và cho vay bình quân tại BIDV hiện vẫn xoay quanh mức 2,5%/năm.

Trước đó, VietinBank cũng thông báo lãi suất cho vay trung bình trong tháng 11/2025 tăng nhẹ 0,03%/năm lên 5,1%/năm. Mức chênh lệch lãi suất giữa cho vay và huy động là 1,8%/năm.

Với Agribank, sau khi tăng nhẹ trong 3 tháng liên tiếp, biểu lãi suất cho vay trung bình mới công bố cho thấy mặt bằng lãi suất đã giảm trở lại, ở mức 5,3%/năm đối với các khoản vay ngắn hạn và 6,3%/năm với các khoản vay trung và dài hạn.

Lãi suất cho vay đã không thể đứng yên trước áp lực lãi suất huy động

Theo ghi nhận, ngoài các ngân hàng lớn, thì thời gian gần đây, hàng loạt ngân hàng khác cũng đã công bố lãi suất cho vay bình quân có xu hướng tăng nhẹ. Có thể kể đến các nhà băng như: VIB, GPBank, BVBank, LPBank, MBV, Viet A Bank, Sacombank, ACB, VPBank, Vikki Bank, MB, Bac A Bank…

Báo cáo từ Ngân hàng Nhà nước cũng cho thấy, mặt bằng lãi suất cho vay tiếp tục có xu hướng giảm. Trong tháng 11/2025, lãi suất cho vay bình quân của NHTM trong nước đối với các khoản cho vay mới và cũ còn dư nợ ở mức 6,6-8,9%/năm. Mức lãi suất này tăng nhẹ so với công bố trước đó 2 tháng, ở mức 6,5-8,9%/năm.

Ngân hàng “co kéo” trước áp lực huy động vốn

Việc các ngân hàng tăng lãi suất cho vay là kết quả tất yếu của làn sóng tăng lãi suất huy động trước đó.

Vào giữa tháng 12/2025, "big 4" ngân hàng thương mại nhà nước gồm Agribank, Vietcombank, VietinBank và BIDV đều đồng loạt điều chỉnh tăng lãi suất tiết kiệm tại quầy ở tất cả các kỳ hạn, với mức tăng từ 0,3 - 0,6%/năm. Đây là lần đầu tiên nhóm ngân hàng quốc doanh tăng lãi suất huy động sau hơn 03 năm liên tục duy trì mặt bằng lãi suất ở vùng thấp kỷ lục.

Tại các ngân hàng thương mại cổ phần quy mô nhỏ và vừa, mặt bằng lãi suất huy động đã tăng mạnh đáng kể. Mức lãi suất quanh 7%/năm vốn gần như không có trong nửa đầu năm 2025 thì đến nay đã tương đối phổ biến mà không yêu cầu mức tiền gửi quá lớn. Đối với các khoản tiền gửi lớn trên 500 tỷ đồng, một số ngân hàng đã áp dụng mức lãi lên đến trên dưới 8%/năm.

Theo các chuyên gia, nguyên nhân chính khiến lãi suất tăng là do tăng trưởng tín dụng được đẩy mạnh, trong khi huy động vốn không tăng tương ứng. Nhu cầu vốn của nền kinh tế được dự báo sẽ tiếp tục tăng mạnh trong 5 năm tới trong khi đó tiền gửi đang dịch chuyển sang các kênh đầu tư ít thanh khoản khác như vàng, USD, bất động sản làm tốc độ vòng quay vốn trong nền kinh tế chậm lại.

Các chuyên gia Chứng khoán MBS kỳ vọng chính sách tiền tệ tiếp tục theo hướng hỗ trợ linh hoạt, giúp tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống năm 2026 có thể đạt khoảng 20%. “Tuy nhiên, sự mất cân đối giữa tín dụng và huy động được dự báo khiến mặt bằng lãi suất huy động duy trì xu hướng tăng trong thời gian tới”, MBS đưa ra dự báo.

Đối với lãi suất cho vay, các chuyên gia cho rằng sẽ gia tăng trong năm 2026, tuy nhiên, chính sách hỗ trợ của Ngân hàng Nhà nước có thể giúp các nhà băng phần nào cân bằng lại.

“Mặt bằng lãi suất cho vay sẽ không thể tăng tương ứng mức tăng của lãi suất huy động. Nguyên nhân là do các ngân hàng phải tuân theo chỉ đạo từ Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu giữ ổn định mặt bằng lãi suất cho vay để hỗ trợ nền kinh tế” – TS Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế nhận định.

Theo vị chuyên gia, hệ quả là biên lợi nhuận (NIM) của các ngân hàng đang bị thu hẹp lại. Các ngân hàng đang phải "hy sinh" một phần lợi nhuận để gánh đỡ chi phí vốn tăng cao, giúp doanh nghiệp tiếp cận vốn ổn định hơn. Xu hướng thắt chặt biên lợi nhuận này dự kiến sẽ còn tiếp diễn ít nhất là hết quý I/2026.

Nhật Linh