Lãi suất trái phiếu ngân hàng tăng mạnh, nhiều lô phát hành tiệm cận 10%/năm

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp những tháng gần đây ghi nhận làn sóng huy động vốn sôi động từ nhóm ngân hàng thương mại. Chỉ trong hai ngày 22 và 23/9, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân đội (MB) đã chào bán thành công hai lô trái phiếu mã MBBL12628 và MBBL12629, huy động tổng cộng 1.750 tỷ đồng. Cả hai lô này đều có mệnh giá 100 triệu đồng một trái phiếu, kỳ hạn 6 năm, cùng áp dụng mức lãi suất 9%/năm và dự kiến đáo hạn vào tháng 9/2032.

Các ngân hàng đang chấp nhận trả mức lãi suất vượt trội lên tới hơn 9%/năm.

Cùng thời điểm, VietABank thông báo chào bán đợt hai ra công chúng với quy mô 1.174 tỷ đồng, kỳ hạn 7 năm cùng mức lãi suất năm đầu tiên 9,4%/năm. Tại TPBank, nhà băng này đã phát hành hai lô trái phiếu trong tháng 9 với tổng trị giá 800 tỷ đồng. Trong đó, lô trái phiếu kỳ hạn 10 năm có lãi suất thả nổi 9,7%/năm trị giá 350 tỷ đồng, còn lô kỳ hạn 3 năm có lãi suất cố định 9,1%/năm trị giá 450 tỷ đồng.

Số liệu do FiinRatings tổng hợp cho thấy mặt bằng lãi suất coupon phát hành của các tổ chức tín dụng trong nửa đầu năm 2026 đã tăng 180 điểm cơ bản so với cuối năm 2025. Nếu quý I/2026 thị trường từng ghi nhận một số đợt phát hành ở mức 7%/năm, hiện nay mức 8,5% đến 9%/năm đã trở nên phổ biến. Thậm chí, một số gói trái phiếu lãi suất thả nổi có biên độ cộng thêm trên lãi suất tiền gửi 12 tháng của nhóm Big 4 gồm Vietcombank, BIDV, VietinBank và Agribank đã tiệm cận mốc 10%/năm.

Mức lãi suất phát hành tăng nhanh phản ánh tính chất cấp bách của nhu cầu vốn dài hạn. Trái phiếu không đơn thuần thay thế tiền gửi dân cư mà mang lại nguồn vốn 3 - 10 năm ổn định, không bị rút trước hạn và đủ điều kiện tính vào vốn cấp 2 đối với kỳ hạn từ 5 năm trở lên.

Theo bà Nguyễn Thảo Hạnh, Trưởng Phòng Nghiên cứu tín dụng và Tài chính bền vững FiinRatings, khối ngân hàng đã phát hành hơn 194.000 tỷ đồng trái phiếu trong 8 tháng đầu năm 2026, chiếm 50,6% tổng giá trị toàn thị trường. Động lực lớn nhất khiến các nhà băng sẵn sàng huy động với chi phí cao là sự chênh lệch giữa tốc độ giải ngân và huy động. Tính đến ngày 28/8/2026, tăng trưởng tín dụng đạt 10,2%, trong khi tăng trưởng tiền gửi chỉ đạt 8,8% tính đến ngày 22/8/2026.

Đáng chú ý, tiền gửi ngắn hạn chiếm tới 80% cơ cấu huy động toàn hệ thống, trong khi tín dụng lại tập trung vào các dự án dài hạn như hạ tầng giao thông, năng lượng, sản xuất lớn và bất động sản. Để tránh vi phạm tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn và trần tỷ lệ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR), các nhà băng buộc phải dùng trái phiếu kỳ hạn từ 3 năm trở lên để kéo giãn cơ cấu nợ.

Bên cạnh đó, việc tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu (CAR) bình quân của khối ngân hàng có vốn nhà nước chi phối chỉ quanh mức 10% thúc đẩy cuộc đua phát hành nợ thứ cấp để củng cố bộ đệm an toàn. Nhiều kế hoạch lớn đang được triển khai trong nửa cuối năm, tiêu biểu như BIDV dự kiến huy động tới 41.000 tỷ đồng, VPBank tối đa 30.000 tỷ đồng, Sacombank 20.000 tỷ đồng, Agribank chào bán 15.000 tỷ đồng trái phiếu kỳ hạn 10 năm, HDBank tối đa 15.000 tỷ đồng và Vietcombank khoảng 10.000 tỷ đồng nợ thứ cấp.

Mức lãi suất phát hành vượt xa lãi suất tiền gửi cùng kỳ hạn đã tạo sức hút đặc biệt đối với các định chế tài chính như quỹ đầu tư, công ty chứng khoán và doanh nghiệp bảo hiểm. Nhờ tính an toàn cao dưới sự giám sát của Ngân hàng Nhà nước, trái phiếu ngân hàng vừa tối ưu hóa lợi nhuận đầu tư, vừa phục vụ linh hoạt vai trò tài sản bảo đảm thanh khoản.

Đi cùng mặt bằng lãi suất mới, các ngân hàng còn chủ động đảo nợ để tái cơ cấu kỳ hạn danh mục. Theo Hiệp hội Thị trường trái phiếu Việt Nam (VBMA), các tổ chức tín dụng đã mua lại trước hạn 188.433 tỷ đồng trái phiếu kể từ đầu năm 2026, chiếm gần 88% lượng mua lại toàn thị trường.

Ông Phan Duy Hưng, Giám đốc Cấp cao Ban Định chế Tài chính, VIS Rating chỉ ra động lực mua lại không phải nhằm hạ chi phí vốn đơn thuần, mà để tất toán những lô trái phiếu có kỳ hạn còn lại ngắn hoặc kém hiệu quả, từ đó thay thế bằng các lô mới có kỳ hạn gốc dài hơn. Với dư nợ trái phiếu lưu hành khoảng 685.000 tỷ đồng tính đến cuối tháng 8/2026, hoạt động luân chuyển vốn này giúp hệ thống ngân hàng vừa bảo đảm các chỉ tiêu an toàn theo quy định, vừa duy trì nguồn lực trung và dài hạn cho nền kinh tế.