Lãi suất vay mua nhà tăng:Người mua nhà cần tính toán thận trọng

Diễn biến lãi suất cho vay mua nhà tăng đang ảnh hưởng đến quyết định vay vốn của nhiều người có nhu cầu mua nhà. Ảnh: Như Ý

Lãi suất vay mua nhà tăng nhanh tại nhiều ngân hàng

Thời gian gần đây, mặt bằng lãi suất cho vay mua nhà tại nhiều ngân hàng thương mại đã có dấu hiệu tăng trở lại sau giai đoạn duy trì ở mức thấp nhằm kích thích nhu cầu tín dụng.

Nếu trong năm 2024 -2025, lãi suất cho vay mua nhà ưu đãi phổ biến chỉ khoảng 6 - 8%/năm thì hiện nay, nhiều ngân hàng đã điều chỉnh lên mức 8 - 10%/năm trong thời gian ưu đãi. Sau khi kết thúc giai đoạn ưu đãi, lãi suất thả nổi có thể lên tới 12 - 14%/năm tùy từng gói vay và từng ngân hàng.

Tại một số ngân hàng thương mại lớn, xu hướng tăng lãi suất thể hiện khá rõ. Chẳng hạn, tại Vietcombank, lãi suất cho vay mua nhà trong thời gian ưu đãi 6 -12 tháng dao động quanh mức gần 10%/năm.

Tại BIDV, các gói vay mua nhà có lãi suất khoảng 9,7%/năm trong 6 tháng đầu và có thể tăng lên trên 13%/năm đối với giai đoạn thả nổi. Trong khi đó, VietinBank cũng áp dụng mức lãi suất cho vay mua nhà khoảng 10%/năm trong thời gian ưu đãi trước khi chuyển sang lãi suất thả nổi.

Ở nhóm ngân hàng thương mại cổ phần, mặt bằng lãi suất cũng có xu hướng tăng theo diễn biến chung của thị trường. Một số ngân hàng áp dụng lãi suất ưu đãi từ 8,5 - 9,5%/năm trong năm đầu tiên, sau đó cộng thêm biên độ 3 -4% so với lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng. Điều này khiến lãi suất vay mua nhà thực tế có thể tăng lên khá cao khi bước sang giai đoạn thả nổi.

Theo các chuyên gia tài chính - ngân hàng, nguyên nhân chính của xu hướng tăng lãi suất cho vay mua nhà là do chi phí vốn của các ngân hàng đang có dấu hiệu tăng lên. Trong thời gian gần đây, lãi suất huy động tại nhiều ngân hàng đã nhích lên nhằm thu hút nguồn vốn trung và dài hạn. Khi chi phí huy động tăng, các ngân hàng buộc phải điều chỉnh lãi suất cho vay để bảo đảm cân đối nguồn vốn.

Bên cạnh đó, tín dụng bất động sản vẫn là lĩnh vực được kiểm soát chặt nhằm hạn chế rủi ro. Điều này khiến các ngân hàng thận trọng hơn khi cho vay và áp dụng mức lãi suất cao hơn so với một số lĩnh vực ưu tiên khác.

Thực tế cho thấy, khi lãi suất vay mua nhà vượt ngưỡng hai con số, thị trường bất động sản thường có xu hướng chững lại do chi phí tài chính tăng lên. Người mua nhà sẽ cân nhắc kỹ hơn trước khi quyết định vay vốn, đặc biệt với những khoản vay dài hạn kéo dài 15 - 25 năm.

Áp lực tài chính lớn hơn với người vay mua nhà

Sự gia tăng của lãi suất vay mua nhà đang tạo ra áp lực đáng kể đối với nhiều người mua nhà, đặc biệt là những gia đình trẻ phải vay ngân hàng với tỷ lệ lớn.

Một ví dụ điển hình là trường hợp của anh Đào Mạnh C., một kỹ sư công nghệ thông tin đang sinh sống tại Hà Nội. Năm 2025, anh quyết định vay ngân hàng khoảng 2 tỷ đồng để mua một căn hộ chung cư tại khu vực phía Tây thành phố với thời hạn vay 20 năm.

Thời điểm ký hợp đồng, lãi suất ưu đãi trong năm đầu tiên chỉ khoảng 7,5%/năm nên số tiền anh phải trả mỗi tháng (bao gồm cả gốc và lãi) khoảng 16 triệu đồng. Tuy nhiên, sau khi hết thời gian ưu đãi, lãi suất chuyển sang thả nổi và tăng lên gần 12%/năm, khiến số tiền phải trả hàng tháng tăng lên hơn 20 triệu đồng.

“Gia đình tôi có hai con nhỏ, chi phí sinh hoạt khá lớn. Khi lãi suất tăng, số tiền trả ngân hàng mỗi tháng tăng thêm vài triệu đồng khiến kế hoạch tài chính bị đảo lộn”, anh C. chia sẻ.

Không chỉ riêng anh C., nhiều người vay mua nhà khác cũng đang đối mặt với áp lực tài chính tương tự. Khi lãi suất tăng, tổng chi phí phải trả cho khoản vay trong suốt thời gian vay có thể tăng thêm hàng trăm triệu đồng, thậm chí cả tỷ đồng đối với các khoản vay lớn.

Theo nhận định của TS. Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam, lãi suất vay mua nhà tăng sẽ tác động trực tiếp đến khả năng tiếp cận nhà ở của người dân. Những người có thu nhập trung bình hoặc mới lập gia đình thường phải vay ngân hàng với tỷ lệ cao, do đó rất nhạy cảm với biến động lãi suất.

Ông Nguyễn Văn Đính cho rằng, khi lãi suất vay mua nhà tăng, người mua cần thận trọng hơn trong việc lựa chọn thời điểm và quy mô khoản vay. “Người vay cần xây dựng kế hoạch tài chính dài hạn, tính toán khả năng trả nợ trong nhiều kịch bản khác nhau, đặc biệt là khi lãi suất tăng lên mức cao hơn”, ông khuyến nghị.

Theo các chuyên gia, để hạn chế rủi ro tài chính khi vay mua nhà, người vay nên bảo đảm tổng số tiền trả nợ hằng tháng không vượt quá 40–50% thu nhập của gia đình. Đây được xem là ngưỡng an toàn giúp người vay vẫn có thể duy trì các khoản chi tiêu cần thiết khác.

Ngoài ra, người vay cũng cần đặc biệt chú ý đến các điều khoản trong hợp đồng tín dụng, nhất là cơ chế điều chỉnh lãi suất sau thời gian ưu đãi. Việc lựa chọn gói vay có thời gian cố định lãi suất dài hơn hoặc biên độ điều chỉnh thấp có thể giúp giảm bớt áp lực khi thị trường biến động.

Một giải pháp khác được nhiều chuyên gia khuyến nghị là người vay nên chuẩn bị quỹ dự phòng tài chính tương đương ít nhất 6 -12 tháng tiền trả nợ ngân hàng. Khoản dự phòng này sẽ giúp người vay chủ động hơn khi thu nhập có biến động hoặc khi lãi suất tăng đột ngột.

Ở góc độ thị trường, việc lãi suất tăng cũng được xem là một yếu tố giúp thị trường bất động sản vận hành lành mạnh hơn. Khi chi phí vốn cao hơn, những người mua nhà để đầu cơ hoặc lướt sóng sẽ cân nhắc trước khi vay vốn, trong khi nhu cầu mua nhà để ở thực vẫn duy trì.

Tuy nhiên, để hỗ trợ người dân tiếp cận nhà ở, nhiều chuyên gia cho rằng cần có thêm các gói tín dụng nhà ở với lãi suất ổn định trong thời gian dài, đặc biệt dành cho người mua nhà lần đầu hoặc người có thu nhập trung bình. Những chương trình tín dụng như vậy sẽ góp phần giúp thị trường bất động sản phát triển ổn định và bền vững hơn trong dài hạn.

Trong bối cảnh hiện nay, việc vay vốn mua nhà vẫn là lựa chọn của nhiều người dân do giá bất động sản tại các đô thị lớn còn khá cao so với thu nhập. Tuy nhiên, với xu hướng lãi suất đang tăng, người mua nhà cần cân nhắc kỹ lưỡng hơn, chủ động xây dựng kế hoạch tài chính dài hạn để tránh rơi vào áp lực nợ vay kéo dài.

Bảo Hân