Lâm Đồng củng cố 'tuyến đầu' y tế cơ sở

Người dân đến khám, tư vấn sức khỏe tại Trạm Y tế xã Nam Ban Lâm Hà

Duy trì hoạt động từ cơ sở

Xã Nam Ban Lâm Hà được thành lập trên cơ sở sắp xếp thị trấn Nam Ban cùng các xã Gia Lâm, Đông Thanh và Mê Linh, có diện tích hơn 117 km², dân số trên 33.000 người.

Địa bàn rộng, dân cư phân bố không đồng đều đặt ra yêu cầu tổ chức mạng lưới y tế phù hợp, giúp người dân tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe ngay tại địa phương.

Từ ngày 1/1/2026, trạm y tế được chuyển về UBND xã quản lý. Địa phương đã tập trung kiện toàn tổ chức, tiếp nhận nhân sự, cơ sở vật chất, tài sản và các điều kiện phục vụ hoạt động chuyên môn.

Sự phối hợp giữa UBND xã, trạm y tế và Trung tâm Y tế khu vực Lâm Hà tiếp tục được duy trì, nhất là trong hướng dẫn chuyên môn, phòng, chống dịch bệnh, triển khai các chương trình y tế và đào tạo, tập huấn.

Nhân viên y tế Trạm Y tế xã Nam Ban Lâm Hà khám, tư vấn sức khỏe cho người dân

Ông Lê Khắc Phúc, Phó Chủ tịch UBND xã Nam Ban Lâm Hà cho biết, việc chuyển trạm y tế về UBND xã quản lý giúp địa phương chủ động hơn trong điều hành, phối hợp và huy động nguồn lực chăm sóc sức khỏe Nhân dân.

Hiện Trạm Y tế xã Nam Ban Lâm Hà duy trì khám, chữa bệnh và trực cấp cứu 24/24 giờ; đồng thời triển khai tiêm chủng mở rộng, chăm sóc sức khỏe bà mẹ - trẻ em, công tác dân số, an toàn thực phẩm và quản lý các bệnh không lây nhiễm.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, trạm y tế đã thực hiện gần 14.900 lượt khám, chữa bệnh. Công tác phòng, chống dịch bệnh được triển khai thường xuyên, không để xảy ra dịch lớn trên địa bàn.

Việc duy trì các điểm khám tại cơ sở giúp người dân có thêm lựa chọn khi gặp các vấn đề sức khỏe thông thường, cần theo dõi bệnh mạn tính hoặc được tư vấn, sàng lọc. Với những người dân ở xa cơ sở y tế tuyến trên, việc được khám ngay tại địa phương cũng góp phần giảm thời gian và chi phí đi lại.

Một điểm trạm y tế cơ sở của xã Đinh Văn Lâm Hà

Tại xã Nam Hà Lâm Hà, ông Nguyễn Phương Nam, Phó Chủ tịch UBND xã cho biết, địa phương đã xây dựng kế hoạch, thành lập Ban Chỉ đạo và phối hợp với trung tâm y tế khu vực tổ chức khám, sàng lọc sức khỏe cho người dân.

"Chúng tôi tiếp nhận, quản lý tổ chức, bố trí nhân sự, tài sản, cơ sở vật chất và bảo đảm các điều kiện cần thiết để trạm y tế duy trì hoạt động ổn định, liên tục sau chuyển giao", ông Nam cho biết.

Theo ông Đoàn Minh Cương, Giám đốc Trung tâm Y tế khu vực Lâm Hà, trong mô hình mới, trung tâm tiếp tục hỗ trợ chuyên môn cho các trạm y tế thông qua đào tạo, chuyển giao kỹ thuật, kiểm tra, giám sát, hội chẩn và phối hợp chuyển tuyến khi cần thiết.

Cần thêm nguồn lực để củng cố

Bên cạnh những kết quả bước đầu, thực tế tại một số địa phương cho thấy mạng lưới y tế cơ sở vẫn còn khó khăn, nhất là về nhân lực, cơ sở vật chất và trang thiết bị.

Đoàn giám sát của HĐND tỉnh giám sát công tác bố trí và tổ chức hoạt động của mạng lưới y tế cơ sở tại Trạm Y tế xã Đinh Văn Lâm Hà

Tại xã Phú Sơn Lâm Hà, địa bàn rộng, dân cư phân bố không tập trung khiến yêu cầu về nhân lực và tổ chức mạng lưới y tế càng lớn. Ông Hà Anh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã cho biết, nhân lực tại trạm y tế chưa đáp ứng đầy đủ cơ cấu theo nhu cầu thực tế. Một số viên chức phải kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực như công nghệ thông tin, văn thư và một số nghiệp vụ.

Hiện toàn tỉnh có 124 trạm y tế xã, phường, đặc khu và 192 điểm trạm phụ thuộc. Cùng với đó, mạng lưới y tế cơ sở hiện có 2.686 nhân lực, trong đó 320 bác sĩ, cùng gần 1.900 nhân viên y tế thôn, bản và khoảng 3.500 cộng tác viên dân số, góp phần duy trì công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân trên địa bàn.

Đáng chú ý, điểm trạm Rteing phải tạm ngừng hoạt động khám, chữa bệnh do thiếu nhân lực. Điều này ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của người dân tại khu vực, nhất là những trường hợp cần được thăm khám, tư vấn hoặc theo dõi sức khỏe thường xuyên.

Khuôn viên bên trong Trung tâm Y tế khu vực Lâm Hà

Cùng với nhân lực, cơ sở vật chất và trang thiết bị tại một số trạm y tế cũng chưa đáp ứng yêu cầu. Một số nơi còn thiếu phòng làm việc, phòng chuyên môn; máy tính và thiết bị phục vụ công tác chuyên môn chưa đầy đủ, trong khi một số thiết bị đã xuống cấp.

Qua giám sát thực tế tại 4 xã khu vực Lâm Hà và các xã Hàm Thạnh, Hàm Kiệm mới đây, đoàn giám sát HĐND tỉnh ghi nhận các trạm y tế cơ bản duy trì hoạt động ổn định sau chuyển giao.

Tuy nhiên, để mạng lưới này phát huy tốt hơn vai trò chăm sóc sức khỏe ban đầu, cần tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy, bố trí nhân lực phù hợp với quy mô dân số, diện tích và đặc điểm từng địa bàn; đồng thời quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị.

Việc sớm hoàn thiện đề án vị trí việc làm được kỳ vọng góp phần giải quyết những bất cập về nhân lực, bảo đảm hoạt động ổn định của mạng lưới y tế cơ sở

Ông Nguyễn Đức Hải, Phó Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh, Phó Trưởng đoàn giám sát, Tổ phó Tổ giám sát số 2 đề nghị các địa phương tiếp tục củng cố mạng lưới y tế, sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực, cơ sở vật chất và trang thiết bị hiện có; thực hiện đầy đủ nhiệm vụ, chức năng theo Thông tư số 43 của Bộ Y tế.

Qua hơn nửa năm vận hành, việc chuyển trạm y tế về UBND cấp xã quản lý đã tạo thêm sự chủ động cho chính quyền cơ sở trong tổ chức và điều hành hoạt động y tế. Việc duy trì khám, chữa bệnh, phòng, chống dịch, tiêm chủng, sàng lọc và quản lý bệnh không lây nhiễm là tín hiệu tích cực.

Tuy nhiên, để mô hình hoạt động ổn định và phát huy hiệu quả lâu dài, lãnh đạo nhiều xã cho rằng những điểm nghẽn về nhân lực, thuốc, vật tư, trang thiết bị, cơ sở vật chất và cơ chế thanh quyết toán cần được tháo gỡ đồng bộ.

Trụ sở một trạm y tế cơ sở của xã Nam Ban Lâm Hà

Khi các điều kiện được bảo đảm, các trạm y tế tại Lâm Đồng sẽ có thêm cơ sở phát huy vai trò tuyến đầu trong phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu, phát hiện sớm và quản lý bệnh tật. Qua đó, giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi ngay tại địa bàn, góp phần giảm áp lực cho các cơ sở y tế tuyến trên.