Lâm Đồng đẩy nhanh tiến độ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu

Quá trình sắp xếp đơn vị hành chính tại Lâm Đồng cũng đặt ra yêu cầu lớn đối với công tác quản lý đất đai ở cơ sở.

Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Giấy chứng nhận) là căn cứ pháp lý quan trọng để người dân thực hiện các quyền, xác lập quyền sử dụng đất hợp pháp theo quy định, góp phần hạn chế tranh chấp, tạo điều kiện ổn định sản xuất, phát triển kinh tế gia đình. Đối với chính quyền, đây cũng là nhiệm vụ thiết thực nhằm hoàn thiện hồ sơ địa chính, nâng cao chất lượng quản lý và khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai.

Quá trình sắp xếp đơn vị hành chính tại Lâm Đồng cũng đặt ra yêu cầu lớn đối với công tác quản lý đất đai ở cơ sở. Cùng với việc kiện toàn bộ máy, các xã, phường, đặc khu phải tiếp nhận lượng hồ sơ chuyển tiếp từ những đơn vị trước đây, đồng thời giải quyết nhu cầu mới của người dân. Trong điều kiện đó, nhiều địa phương đã chủ động rà soát hồ sơ, bố trí công việc và duy trì giải quyết thủ tục, không để việc thay đổi tổ chức làm gián đoạn hoạt động phục vụ nhân dân.

Cùng với việc ưu tiên ổn định bộ máy sau sáp nhập, các địa phương tại Lâm Đồng đã nhanh chóng triển khai công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu trên địa bàn.

Phường Bắc Gia Nghĩa, sau sáp nhập có diện tích tự nhiên hơn 250,55km2. Cùng với việc ưu tiên ổn định bộ máy, địa phương đã nhanh chóng triển khai công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu trên địa bàn. Từ ngày 1/7/2025 đến 15/9/2026, phường tiếp nhận mới 534 hồ sơ của 523 hộ và cá nhân, với diện tích đề nghị cấp Giấy chứng nhận hơn 380ha.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Bắc Gia Nghĩa Trịnh Anh cho biết, địa phương xác định công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu không chỉ bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân mà còn nâng cao hiệu quả quản lý đất đai nên tập trung rà soát, phân loại hồ sơ, xác định rõ nguyên nhân tồn đọng để có giải pháp tháo gỡ. Qua rà soát, địa phương đã cấp 534 Giấy chứng nhận cho hộ gia đình, cá nhân, với tổng diện tích hơn 383ha. Thời gian tới còn 16.785 thửa đất, với diện tích hơn 7.565ha cần được cấp sổ đỏ, địa phương sẽ tập trung rà soát các điều kiện, đồng thời hướng dẫn người dân bổ sung, hoàn thiện hồ sơ để được cấp sổ theo quy định.

Hiện nay việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu cho người dân đang gặp khó khăn do dự án đo đạc, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai chưa hoàn thành.

Tại phường Đông Gia Nghĩa, việc kế thừa hồ sơ, tài liệu từ phường Nghĩa Trung và xã Đắk Nia trước đây cũng được triển khai nhằm bảo đảm công tác quản lý đất đai liên tục. Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Đông Gia Nghĩa Thái Minh Châu cho biết, từ ngày 1/7/2025 đến 31/5/2026, địa phương đã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu cho người dân với tổng diện tích hơn 179ha. Tuy nhiên, hiện nay đang gặp khó khăn do dự án đo đạc, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai chưa hoàn thành. Dù vậy, địa phương vẫn duy trì tiếp nhận, giải quyết hồ sơ, đáp ứng nhu cầu của người dân trong điều kiện thực tế.

Ở xã Nhân Cơ, công tác cấp sổ đỏ lần đầu cũng được triển khai ngay sau khi tổ chức bộ máy mới đi vào hoạt động. Trong thời gian từ ngày 1/7/2025 đến 31/5/2026, xã đã cấp 289 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu cho hộ gia đình, cá nhân, với tổng diện tích hơn 80ha...

Cùng với kết quả đạt được nêu trên, hiện nay công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu tại Lâm Đồng cũng đang gặp khó khăn do việc xác định nguồn gốc và thời điểm sử dụng đất. Nhiều thửa đất đã được người dân sử dụng từ lâu, trải qua nhiều lần chuyển nhượng, tặng cho hoặc thừa kế nhưng không đầy đủ giấy tờ theo quy định. Việc mua bán bằng giấy viết tay, thỏa thuận miệng qua nhiều thế hệ khiến quá trình xác minh quyền sử dụng đất gặp vướng mắc.

Công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu tại Lâm Đồng cũng đang gặp khó khăn do việc xác định nguồn gốc và thời điểm sử dụng đất.

Trong một số trường hợp, người sử dụng đất ban đầu đã qua đời hoặc chuyển đến nơi khác sinh sống; hồ sơ lưu trữ qua các thời kỳ thiếu hoặc không đầy đủ. Cơ quan chức năng phải xác minh nhiều nguồn thông tin, đối chiếu hiện trạng và làm rõ quá trình sử dụng trước khi có cơ sở xem xét cấp sổ đỏ. Nếu không được giải quyết thận trọng, những hồ sơ này có thể phát sinh tranh chấp, khiếu nại, ảnh hưởng đến quyền lợi của các bên liên quan.

Đối với đất khai hoang, đất có nguồn gốc từ nông, lâm trường, đất có dấu hiệu lấn chiếm hoặc tự chuyển mục đích sử dụng cũng đặt ra những yêu cầu riêng trong quá trình xem xét. Một số diện tích đất công, đất cộng đồng hoặc đất đã được hiến để xây dựng công trình công cộng qua các thời kỳ chưa được hoàn thiện về mặt pháp lý, dẫn đến khó khăn trong xác định quyền quản lý, sử dụng.

Đất có nguồn gốc từ nông, lâm trường, đất có dấu hiệu lấn chiếm hoặc tự chuyển mục đích sử dụng cũng đặt ra những yêu cầu riêng, khó khăn trong quá trình xem xét cấp Giấy chứng nhận.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, hệ thống hồ sơ địa chính chưa đồng bộ cũng là một trong những nguyên nhân làm chậm tiến độ. Bản đồ địa chính được xây dựng qua nhiều thời kỳ, sử dụng các hệ tọa độ khác nhau nên có nơi chưa thống nhất với hiện trạng. Một số thửa đất đã thay đổi ranh giới, diện tích nhưng chưa được cập nhật đầy đủ; cơ sở dữ liệu tại một số địa phương chưa hoàn thiện, khiến việc tra cứu, kiểm tra còn mất nhiều thời gian.

Mặt khác, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, khối lượng công việc chuyển về xã, phường tăng, trong khi đội ngũ công chức địa chính còn mỏng. Hồ sơ từ nhiều đơn vị trước sáp nhập phải được kiểm tra, đối chiếu và cập nhật lại. Những tài liệu thiếu, thất lạc hoặc chưa được bàn giao đầy đủ cũng làm tăng áp lực đối với cán bộ trực tiếp xử lý.

Trước thực trạng trên, lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng yêu cầu các xã, phường, đặc khu khẩn trương rà soát, thống kê đầy đủ tình hình cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu. Việc tổng hợp phải phản ánh đúng thực tế, chỉ rõ những nhóm hồ sơ còn tồn đọng, nguyên nhân cụ thể và đề xuất phương án giải quyết.

Tỉnh Lâm Đồng chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn các địa phương xử lý những vướng mắc thuộc thẩm quyền, đồng thời phân loại các vấn đề có cách hiểu thống nhất để áp dụng trong toàn tỉnh.

Trên cơ sở kết quả rà soát, Sở Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm hướng dẫn các địa phương xử lý những vướng mắc thuộc thẩm quyền, đồng thời phân loại các vấn đề có cách hiểu thống nhất để áp dụng trong toàn tỉnh, tránh tình trạng mỗi địa phương xử lý một cách khác nhau đối với những hồ sơ có tính chất tương tự. Đối với nội dung vượt thẩm quyền hoặc còn bất cập về cơ chế, chính sách, sở phải kịp thời tham mưu để tỉnh báo cáo Trung ương xem xét, tháo gỡ.

Với sự chủ động từ các địa phương và việc vào cuộc tháo gỡ kịp thời những điểm nghẽn của lãnh đạo tỉnh, công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu tại Lâm Đồng đang từng bước được khơi thông, tạo nền tảng thuận lợi cho người dân ổn định cuộc sống, phát triển sản xuất, kinh doanh và đóng góp vào sự phát triển bền vững của địa phương.