Lâm Đồng: Nam Ban Lâm Hà đẩy mạn bảo tồn văn hóa cồng chiêng gắn với phát triển du lịch cộng đồng

Lớp truyền dạy văn hóa cồng chiêng

Trong năm 2026, địa phương dự kiến dành 200 triệu đồng để thực hiện các nhiệm vụ khảo sát, kiểm kê di sản, thành lập câu lạc bộ cồng chiêng, tổ chức truyền dạy cho thế hệ trẻ và học tập kinh nghiệm phát triển du lịch văn hóa.

Theo Kế hoạch số 239/KH-UBND ngày 20/8/2026 của UBND xã Nam Ban Lâm Hà, đây là một trong những nội dung triển khai Đề án phát triển du lịch xanh gắn với phát huy giá trị văn hóa địa phương, cảnh quan thiên nhiên và nông nghiệp chất lượng cao trên địa bàn xã.

Kế hoạch hướng đến mục tiêu từng bước khôi phục hoạt động của đội cồng chiêng, gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào K’Ho, đồng thời tạo nền tảng hình thành mô hình du lịch cộng đồng tại thôn CillCus. Thông qua các hoạt động bảo tồn, địa phương kỳ vọng nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của người dân, tạo thêm việc làm, tăng thu nhập và góp phần phát triển kinh tế - xã hội.

Khảo sát, kiểm kê các giá trị văn hóa truyền thống

Một trong những nhiệm vụ được đặt ra trong 6 tháng cuối năm 2026 là khảo sát, kiểm kê và đánh giá hiện trạng di sản văn hóa cồng chiêng tại thôn CillCus. Nội dung khảo sát không chỉ tập trung vào số lượng, tình trạng các bộ cồng chiêng mà còn ghi nhận đội ngũ nghệ nhân, những người biết diễn tấu, không gian sinh hoạt văn hóa và các lễ hội truyền thống của cộng đồng.

Bên cạnh đó, địa phương sẽ rà soát những giá trị văn hóa khác có khả năng được gìn giữ và giới thiệu đến du khách như nghề dệt, đan lát, ẩm thực truyền thống, cảnh quan thiên nhiên và các điều kiện phát triển du lịch cộng đồng.

Kết quả khảo sát sẽ được tổng hợp thành hồ sơ kiểm kê, xây dựng cơ sở dữ liệu ban đầu phục vụ công tác quản lý, bảo tồn và phát huy di sản. Đây cũng là căn cứ để xã xác định các nhiệm vụ phù hợp trong những năm tiếp theo, tránh triển khai du lịch khi chưa đánh giá đầy đủ những giá trị văn hóa hiện có.

Thành lập câu lạc bộ, truyền dạy cồng chiêng cho thế hệ trẻ

Theo kế hoạch, trong tháng 10/2026, thôn CillCus sẽ thành lập Câu lạc bộ Cồng chiêng trên cơ sở lực lượng nghệ nhân và những người có khả năng sử dụng tiết tấu cồng chiêng tại địa phương. Bốn người được nêu trong kế hoạch gồm ông Kơ Să Ha Plăh, ông Kơ Tôl Ha Panh, ông Long Dưng Ha Ông và ông Liêng Hót Ha Tương.

Lớp truyền dạy diễn tấu cồng chiêng

Sau khi thành lập, câu lạc bộ sẽ xây dựng quy chế hoạt động, phân công nhiệm vụ và vận động thêm thanh niên, phụ nữ tham gia. Địa phương cũng dự kiến trang bị một số đạo cụ, nhạc cụ, trang phục và tài liệu cần thiết để phục vụ hoạt động của câu lạc bộ, từng bước tạo lực lượng kế cận.

Cùng với đó, một lớp truyền dạy diễn tấu cồng chiêng dự kiến được tổ chức trong tháng 10 và tháng 11/2026. Các nghệ nhân sẽ trực tiếp hướng dẫn người dân trong thôn, ưu tiên thanh thiếu niên, học sinh và đoàn viên thanh niên.

Nội dung truyền dạy gồm kỹ thuật diễn tấu cồng chiêng, nghi thức văn hóa truyền thống và ý nghĩa của Không gian văn hóa Cồng chiêng. Việc đưa thế hệ trẻ tham gia học tập được xem là giải pháp quan trọng để duy trì sự tiếp nối giữa các thế hệ, giúp di sản tiếp tục hiện diện trong đời sống cộng đồng.

Gắn bảo tồn di sản với phát triển du lịch xanh

Song song với hoạt động bảo tồn, xã Nam Ban Lâm Hà sẽ tổ chức đoàn tham quan, học tập kinh nghiệm tại Lạc Dương trong tháng 11 và tháng 12/2026. Đoàn công tác dự kiến tìm hiểu cách tổ chức đội cồng chiêng, cơ chế quản lý cộng đồng, mô hình homestay, không gian biểu diễn và việc khai thác các sản phẩm văn hóa, ẩm thực phục vụ khách du lịch.

Thông qua hoạt động này, địa phương sẽ nghiên cứu, đề xuất mô hình phù hợp với điều kiện thực tế của thôn CillCus. Định hướng đặt ra là kết hợp bảo tồn di sản với phát triển du lịch cộng đồng, trong đó người dân giữ vai trò chủ thể trong việc gìn giữ, truyền dạy và giới thiệu những giá trị văn hóa của mình.

Công tác tuyên truyền cũng được chú trọng thông qua việc đăng tải tin, bài, hình ảnh trên trang thông tin điện tử và mạng xã hội của xã; tuyên truyền tại trường học, khu dân cư; vận động người dân chủ động tham gia bảo tồn di sản...

Từ chương trình hành động ở trên, xã Nam Ban Lâm Hà từng bước xây dựng nền tảng để bảo tồn văn hóa cồng chiêng gắn với phát triển du lịch xanh, phù hợp với điều kiện của địa phương và vai trò chủ thể của cộng đồng K’Ho./.