Lạm phát chịu sức ép từ năng lượng, kéo theo khả năng đảo chiều chính sách tiền tệ

Giá dầu leo thang vì xung đột Trung Đông, chính sách tiền tệ đứng trước bước ngoặt. Ảnh minh họa

Tuần qua, ngoại trừ Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) tiếp tục nâng lãi suất, hầu hết các NHTW lớn đều lựa chọn giữ nguyên chính sách. Tuy nhiên, điểm chung trong thông điệp đưa ra là sự thận trọng gia tăng trước áp lực lạm phát, trong bối cảnh giá năng lượng leo thang do chiến sự tại Trung Đông.

Tại Mỹ, Cục Dự trữ Liên bang (Fed) giữ nguyên lãi suất ở mức 3,50% - 3,75% trong cuộc họp ngày 18/3. Dù vẫn duy trì dự báo có thể cắt giảm lãi suất thêm một lần trong năm nay, Chủ tịch Jerome Powell cho thấy quan điểm thận trọng hơn khi nhấn mạnh tác động khó lường của giá năng lượng tăng cao.

Theo ông, chi phí nhiên liệu và đầu vào từ dầu mỏ có thể lan sang lạm phát cơ bản, nhưng mức độ và thời gian ảnh hưởng vẫn chưa rõ ràng. Trên thị trường, kỳ vọng cắt giảm lãi suất đã suy yếu đáng kể, thậm chí xuất hiện khả năng khoảng 25% Fed có thể tăng lãi suất vào tháng 12.

Tương tự, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) giữ nguyên các mức lãi suất chủ chốt, trong đó lãi suất tiền gửi ở mức 2%. Cơ quan này cảnh báo xung đột Trung Đông có thể tác động đáng kể đến lạm phát trong ngắn hạn thông qua giá năng lượng.

Chủ tịch Christine Lagarde cho rằng nếu giá năng lượng tăng kéo dài, rủi ro lạm phát dai dẳng sẽ gia tăng, đặc biệt trong bối cảnh kỳ vọng lạm phát và tiền lương có thể cùng đi lên. Thị trường hiện dự đoán ECB có thể bắt đầu tăng lãi suất từ tháng 6.

Tại Anh, Ngân hàng Trung ương Anh (BOE) cũng giữ lãi suất ở mức 3,75% với sự đồng thuận tuyệt đối. BOE dự báo lạm phát có thể lên tới 3,5% trong hai quý tới và khẳng định sẵn sàng hành động để đưa lạm phát về mục tiêu 2%. Giới đầu tư vì vậy kỳ vọng cơ quan này có thể sớm tăng lãi suất ngay trong tháng 4.

Ở các nền kinh tế khác, xu hướng thận trọng cũng được duy trì. Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ (SNB) giữ lãi suất ở mức 0% và để ngỏ khả năng can thiệp thị trường tiền tệ nhằm kiềm chế đồng franc tăng giá.

Riksbank của Thụy Điển duy trì lãi suất 1,75% và cảnh báo mức độ bất định cao. Ngân hàng Trung ương Canada (BOC) giữ lãi suất 2,25% nhưng phát tín hiệu có thể tăng nếu giá năng lượng tiếp tục đẩy lạm phát lên.

Đáng chú ý, RBA đã nâng lãi suất lên 4,1%, lần tăng thứ hai liên tiếp, đồng thời cảnh báo rủi ro lạm phát “đáng kể”. Thị trường dự báo nước này có thể còn hai đến ba lần tăng lãi suất nữa trong năm nay.

Trong khi đó, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) dù giữ lãi suất ở mức 0,75% (cao nhất trong 30 năm) cũng thừa nhận áp lực lạm phát gia tăng do giá dầu, làm dấy lên kỳ vọng về một đợt tăng lãi suất trong tháng 4.

Nhìn chung, bức tranh chính sách tiền tệ toàn cầu đang chuyển từ trạng thái chờ đợi sang cảnh giác. Khi giá năng lượng trở thành biến số khó lường, rủi ro lạm phát quay trở lại đang khiến các NHTW cân nhắc lại lộ trình nới lỏng, thậm chí chuẩn bị cho khả năng thắt chặt trở lại trong thời gian tới.

Vũ Đậu