Lạm phát Mỹ cao hơn dự báo, gia tăng sức ép đối với quyết định lãi suất của Fed

Trụ sở Cục Dự trữ Liên bang Mỹ tại Washington, D.C. Ảnh: THX/TTXVN

Bộ Thương mại Mỹ ngày 26/8 cho biết chỉ số chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) tháng 7 đã tăng 0,2% so với tháng trước và tăng 3,7% so với cùng kỳ năm trước. Cả hai con số này đều cao hơn dự báo của các nhà kinh tế được LSEG khảo sát, với dự báo lần lượt là 0,1% và 3,6%.

PCE lõi, không bao gồm các thành phần biến động mạnh là giá thực phẩm và năng lượng, tăng 0,2% so với tháng trước và tăng 3,3% so với cùng kỳ năm trước. Cả hai con số đều phù hợp với dự báo của cuộc khảo sát LSEG.

Các nhà hoạch định chính sách của Fed tập trung vào chỉ số PCE tổng thể khi tìm cách đưa lạm phát trở lại mục tiêu dài hạn 2%, dù họ coi số liệu PCE lõi là chỉ báo tốt hơn về lạm phát. So với số liệu tháng 6, PCE tổng thể vẫn ở mức 3,7%, trong khi PCE lõi cũng duy trì ở mức 3,3%.

Giá hàng hóa trong tháng 7 cao hơn 1,3% so với một năm trước, sau khi giảm 0,6% so với tháng 6. Giá dịch vụ tăng 2,5% so với cùng kỳ năm trước và tăng 0,3% so với tháng 6. Tỷ lệ tiết kiệm cá nhân, tính theo tỷ lệ phần trăm thu nhập cá nhân khả dụng, ở mức 3% trong tháng 7, tăng từ 2,6% trong tháng 6 và là mức cao nhất kể từ mức 3,5% hồi tháng 3. Kể từ đầu năm 2025, tỷ lệ tiết kiệm cá nhân đã giảm từ mức đỉnh 5,5% vào tháng 4/2025 và bắt đầu năm nay ở mức 4,4%.

Giá cả dai dẳng ở mức cao đang dần trở thành một vấn đề then chốt trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, hiện chỉ còn 10 tuần nữa, đặc biệt trong bối cảnh cuộc chiến tại Iran khiến giá xăng ở mức cao, Tổng thống Donald Trump đe dọa áp các mức thuế quan mới đối với Canada và Trung Quốc, trong khi chi tiêu cho cơ sở hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) đã đẩy chi phí máy tính, máy chơi game và chất bán dẫn tăng lên.

Lạm phát vẫn ở mức cao trong tháng 7 ngay cả khi giá xăng giảm, một phần do chi phí các dịch vụ, bao gồm chăm sóc y tế, tiện ích và dịch vụ tài chính, tăng mạnh. Tuy nhiên, chính phủ có kế hoạch thay đổi cách tính chi phí của một số dịch vụ bắt đầu từ số liệu tháng tới, điều có thể khiến mức lạm phát được đo lường giảm xuống.

Nhiều nhà kinh tế lưu ý rằng chỉ số PCE đã bị đẩy lên do cách tính chi phí tư vấn tài chính, cũng như cách đo lường giá phần mềm và phụ kiện máy tính. Khi thị trường chứng khoán tăng, điều đó chuyển thành mức tăng lớn hơn trong khoản mà chính phủ gọi là “dịch vụ quản lý danh mục đầu tư”. Tuy nhiên, thước đo này không phải lúc nào cũng phản ánh đầy đủ số tiền mà người Mỹ thực tế phải trả cho các dịch vụ tài chính.

Đồng thời, các nhà phân tích cho rằng PCE cũng có khả năng tính cả một phần chi tiêu liên quan đến hoạt động kinh doanh cho phần mềm, mặc dù chỉ số này đáng lẽ chỉ tập trung vào chi tiêu của người tiêu dùng.

Do đó, Bộ Thương mại cho biết cơ quan này có kế hoạch điều chỉnh những cách đo lường nói trên, cùng với một số yếu tố khác, bắt đầu từ tháng tới. Các nhà kinh tế, phần lớn đồng tình với những thay đổi này, dự báo chúng sẽ làm giảm khoảng 0,2 điểm phần trăm mức lạm phát PCE tính theo năm.

Ngay cả khi lạm phát đã hạ nhiệt so với mức đỉnh sau đại dịch - từng vượt 7% theo thước đo được Fed ưa chuộng vào năm 2022 - các cuộc khảo sát về tâm lý người tiêu dùng cho thấy phần lớn người Mỹ vẫn bi quan về nền kinh tế và tình hình tài chính của họ.

Một nguyên nhân quan trọng có thể là lạm phát, ngay cả ở mức thấp hơn, đã làm xói mòn thu nhập. Số liệu công bố ngày 26/8 cho thấy so với một năm trước, thu nhập sau khi điều chỉnh theo lạm phát chỉ tăng 0,2%, sau nhiều tháng sụt giảm.

Giá xăng cũng đã tăng trở lại trong tháng này, nhiều khả năng sẽ đẩy lạm phát tăng khi số liệu tháng 8 được công bố vào tháng tới. Theo AAA, giá xăng trung bình trên toàn quốc đã tăng trở lại trong đêm lên 4,10 USD/gallon.

Số liệu lạm phát mới khó có khả năng hoàn toàn giải quyết được sự chia rẽ tại Fed, nơi phần lớn quan chức sẵn sàng giữ nguyên lãi suất để xem liệu lạm phát có thể tự hạ nhiệt hay không. Tuy nhiên, nhiều quan chức Fed ủng hộ việc tăng lãi suất nhằm làm chậm hoạt động vay vốn và chi tiêu để chống lại tình trạng giá cả tăng cao.

Chủ tịch Fed Kevin Warsh sẽ có bài phát biểu quan trọng vào 28/8 tại Jackson Hole, Wyoming. Phố Wall sẽ theo dõi sát sao bài phát biểu này để tìm kiếm bất kỳ dấu hiệu nào về quan điểm của ông đối với các bước đi tiếp theo.

Fed dự kiến tổ chức cuộc họp chính sách tiếp theo vào ngày 15-16/9, và thị trường kỳ vọng các nhà hoạch định chính sách sẽ giữ nguyên lãi suất quỹ liên bang chuẩn ở mức hiện tại 3,5%-3,75%.

Kỳ vọng của các nhà giao dịch ít thay đổi sau số liệu lạm phát mới nhất. Công cụ CME FedWatch cho thấy xác suất Fed giữ nguyên lãi suất trong tháng tới là 59,9%, so với xác suất 66,9% được ghi nhận một tuần trước. Công cụ này cũng cho thấy xác suất Fed tăng lãi suất 25 điểm cơ bản là 40,1%, tăng từ 33,1% một tuần trước.

Bret Kenwell, chuyên gia phân tích đầu tư tại eToro Mỹ, lưu ý rằng lạm phát vẫn cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2% của Fed, và số liệu cao hơn dự kiến có thể tạo thêm áp lực buộc các nhà hoạch định chính sách phải duy trì lãi suất cao trong thời gian dài hơn. Điều đó có thể gây sức ép trở lại đối với cổ phiếu, đặc biệt nếu lợi suất tiếp tục tăng.