Làm rõ thẩm quyền xử phạt, tránh chồng chéo trong xử lý vi phạm hành chính

  Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang giải trình ý kiến đại biểu nêu. Ảnh: Đoàn ĐBQH thành phố cung cấp

Chiều 4/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi).

Tránh tranh chấp thẩm quyền khi xử lý vi phạm

Tham gia thảo luận, đại biểu Nguyễn Tiến Nam, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP. Huế đề nghị làm rõ căn cứ phân định thẩm quyền giữa các cơ quan, nhất là trường hợp nhiều cơ quan cùng tiếp nhận hoặc có thẩm quyền xử lý một vụ việc.

Đại biểu Nguyễn Tiến Nam cho rằng, quy định về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính tại Điều 40 dự thảo Luật cần được rà soát, hoàn thiện để tránh chồng chéo, phát sinh tranh chấp trong quá trình thực thi.

Theo đại biểu, dự thảo xác định thẩm quyền xử phạt căn cứ vào nơi xảy ra vi phạm hoặc lĩnh vực quản lý; trường hợp không xác định được nơi xảy ra vi phạm thì căn cứ nơi phát hiện. Tuy nhiên, quy định về người thụ lý đầu tiên trong trường hợp nhiều cơ quan cùng có thẩm quyền còn chưa rõ. Cần xác định cụ thể thời điểm được xem là thụ lý: khi tiếp nhận thông tin, phát hiện vi phạm, lập biên bản hay đăng ký hồ sơ chính thức. Việc tiếp nhận thông tin trước nhưng chưa thụ lý chính thức không nên mặc nhiên tạo quyền ưu tiên. Trường hợp nhiều cơ quan tiếp nhận đồng thời cũng cần có tiêu chí phân định rõ ràng.

Đại biểu đề nghị phân biệt hai trường hợp: một hành vi vi phạm thuộc thẩm quyền của nhiều chức danh và một vụ việc gồm nhiều hành vi thuộc thẩm quyền của nhiều ngành. Mỗi trường hợp cần có quy tắc xử lý riêng. Khi xác định thẩm quyền, trước hết phải áp dụng quy định cụ thể của luật có liên quan, tiếp đó căn cứ lĩnh vực quản lý trực tiếp và địa bàn xảy ra vi phạm; chỉ khi không xác định được nơi xảy ra mới căn cứ nơi phát hiện. Việc phân định phải bảo đảm đúng giới hạn thẩm quyền theo Điều 39 và Điều 40 của dự thảo Luật.

Đối với quy tắc người thụ lý đầu tiên, đại biểu đề nghị chỉ áp dụng khi một hành vi thuộc thẩm quyền đồng thời của nhiều người. Người được xác định là thụ lý đầu tiên phải có thẩm quyền và đã đăng ký tiếp nhận hồ sơ chính thức, có ghi nhận thời điểm cụ thể. Nếu các cơ quan tiếp nhận đồng thời hoặc phát sinh tranh chấp, cần giao cơ quan cấp trên trực tiếp hoặc Chủ tịch UBND cấp có thẩm quyền quyết định cơ quan chủ trì. Quy tắc này không được làm phát sinh thẩm quyền vốn không thuộc cơ quan tiếp nhận.

Đại biểu cũng kiến nghị bổ sung quy định về chuyển giao hồ sơ. Việc chuyển giao phải được lập thành văn bản, ghi rõ căn cứ, tài liệu và thời điểm bàn giao, tiếp nhận. Cơ quan quản lý hồ sơ có trách nhiệm bảo toàn chứng cứ, ngăn chặn hậu quả trong phạm vi thẩm quyền, không để người dân phải tự liên hệ giữa các cơ quan. Việc chuyển giao không làm mất giá trị pháp lý của tài liệu đã thu thập hợp pháp hoặc làm thay đổi thời hiệu, thời hạn luật định.

Đối với Điều 41, đại biểu đồng tình với nguyên tắc kế thừa thẩm quyền khi cơ quan, chức danh thay đổi nhiệm vụ, quyền hạn do sắp xếp tổ chức bộ máy. Tuy nhiên, việc kế thừa phải giới hạn trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được chuyển giao bằng văn bản có hiệu lực, không mặc nhiên mở rộng thẩm quyền của cơ quan tiếp nhận. Đồng thời, cần quy định rõ trách nhiệm bàn giao hồ sơ, bảo đảm giá trị pháp lý của các hoạt động đã thực hiện và không tự động tính lại thời hạn luật định.

Đại biểu Nguyễn Tiến Nam, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP. Huế tham gia thảo luận ở hội trường. Ảnh: Đoàn ĐBQH thành phố cung cấp

Tiếp thu, hoàn thiện dự thảo luật

Giải trình tại phiên thảo luận, đại diện cơ quan chủ trì soạn thảo, Đại tướng, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang cho biết, Bộ Công an sẽ nghiên cứu, tiếp thu tối đa để chỉnh lý dự án luật, bảo đảm chất lượng, tính khả thi trước khi trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến và Quốc hội xem xét thông qua tại kỳ họp này.

Liên quan đến thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, dự thảo không quy định cụ thể tên các chức danh có thẩm quyền xử phạt, người có thẩm quyền tạm giữ người theo thủ tục hành chính nhằm bảo đảm tính ổn định khi tổ chức bộ máy thay đổi. Thay vào đó, dự thảo sẽ xác định rõ phạm vi người có thẩm quyền là thủ trưởng các cơ quan, đơn vị, lực lượng cụ thể; giao Chính phủ quy định chi tiết để bảo đảm tính linh hoạt, tránh phải sửa luật khi có thay đổi về tổ chức bộ máy.

Bộ trưởng Lương Tam Quang khẳng định, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát, nghiên cứu các ý kiến của đại biểu Quốc hội để chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo luật.

Phát biểu kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, phiên thảo luận có 29 đại biểu phát biểu và 2 ý kiến tranh luận. Các ý kiến thể hiện tinh thần trách nhiệm, nghiên cứu sâu, tập trung vào những chính sách lớn và cơ bản đồng thuận với nhiều nội dung của dự thảo luật. 

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị các đại biểu tiếp tục gửi ý kiến để cơ quan chức năng nghiên cứu, tiếp thu. Sau phiên thảo luận, Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội và Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp sẽ tổng hợp đầy đủ ý kiến đại biểu và các cơ quan liên quan, gửi Chính phủ cùng các cơ quan chức năng nghiên cứu, hoàn thiện dự thảo.

Phó Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị Bộ Công an khẩn trương phối hợp với Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cùng các cơ quan liên quan tiếp thu, chỉnh lý dự thảo, bảo đảm chất lượng để báo cáo Chính phủ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét trước khi trình Quốc hội thông qua vào cuối kỳ họp.