Làm sạch dữ liệu đất đai: Bước tăng tốc trong hành trình chuyển đổi số

Người dân đến giao dịch tại bộ phận tiếp nhận hồ sơ lĩnh vực đất đai (Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Hạc Thành).

“Làm sạch” dữ liệu từ cơ sở

Đất đai là lĩnh vực có khối lượng dữ liệu lớn, phức tạp và thường xuyên biến động. Vì vậy, trong tiến trình xây dựng chính quyền số và thực hiện Đề án 06, Thanh Hóa xác định việc “làm giàu, làm sạch” dữ liệu đất đai là nhiệm vụ trọng tâm, cần triển khai quyết liệt, bài bản và đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở.

Ngay sau khi UBND tỉnh ban hành các kế hoạch liên quan đến duy trì, cập nhật và khai thác cơ sở dữ liệu đất đai, các ngành chức năng đã khẩn trương rà soát hiện trạng dữ liệu, phân loại từng nhóm thông tin còn thiếu, sai lệch hoặc chưa đồng bộ để xây dựng lộ trình xử lý phù hợp. Từ cấp tỉnh đến cấp xã, phường đều được giao nhiệm vụ cụ thể, gắn trách nhiệm với tiến độ và kết quả thực hiện.

Điểm đáng chú ý trong quá trình triển khai là việc tổ chức các đợt cao điểm theo tinh thần “chiến dịch”. Thay vì xử lý dàn trải, các địa phương tập trung nhân lực để rà soát, đối chiếu, xác minh từng nhóm dữ liệu, nhất là thông tin liên quan đến chủ sử dụng đất, diện tích, loại đất và tình trạng pháp lý. Quá trình này được thực hiện song song với việc chuẩn hóa dữ liệu theo cấu trúc thống nhất nhằm phục vụ kết nối, chia sẻ dữ liệu về sau.

Theo kết quả tổng hợp đến ngày 22/4/2026, toàn tỉnh có 958.611 thửa đất có thể làm sạch, đáp ứng tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống”. Trong đó, đã làm sạch được 237.921 thửa, đạt 24,82%. Hiện còn 720.690 thửa đất cần tiếp tục rà soát, làm sạch, gồm hơn 259.000 thửa đất nông nghiệp và trên 461.000 thửa đất ở.

Những con số này cho thấy khối lượng công việc còn rất lớn, song kết quả đạt được bước đầu cũng phản ánh rõ sự chuyển động tích cực trong quá trình triển khai. Đặc biệt, việc huy động sự phối hợp giữa các ngành như nông nghiệp và môi trường, công an, tư pháp, chính quyền cơ sở... đã góp phần tháo gỡ nhiều khó khăn trong xác minh, đối soát thông tin.

Cùng với đó, tỉnh cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ để hỗ trợ làm sạch dữ liệu. Các hệ thống phần mềm được sử dụng để kiểm tra, phát hiện sai lệch, hạn chế tối đa tình trạng nhập liệu thủ công. Việc cập nhật tiến độ, kết quả thực hiện lên hệ thống phần mềm Trung ương được duy trì thường xuyên, giúp theo dõi, giám sát tiến độ theo thời gian thực.

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai vẫn còn không ít vướng mắc. Một số dữ liệu lịch sử thiếu thông tin hoặc chưa đồng nhất qua nhiều lần cập nhật khiến việc chuẩn hóa gặp khó khăn. Đáng chú ý, cơ sở dữ liệu đất đai hiện vẫn chưa kết nối hoàn toàn với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư do chưa tương thích về cấu trúc và còn thiếu một số thành phần dữ liệu. Đây cũng là nguyên nhân khiến việc liên thông, chia sẻ dữ liệu chưa đạt như kỳ vọng.

Tạo nền tảng trong tiến trình chuyển đổi số

Thực tế cho thấy, đất đai là một trong những lĩnh vực có số lượng hồ sơ phát sinh lớn, liên quan trực tiếp đến nhiều thủ tục hành chính. Vì vậy, khi dữ liệu được đồng bộ, các cơ quan chức năng sẽ giảm đáng kể thời gian kiểm tra, đối chiếu hồ sơ, hạn chế sai sót và giảm áp lực cho bộ phận một cửa. Đây cũng là nền tảng quan trọng để Thanh Hóa thúc đẩy quản lý, điều hành bằng dữ liệu. Hiện nay, tỉnh đã đưa vào vận hành chính thức Trung tâm giám sát, điều hành thông minh (IOC), kết nối 187 cơ quan, đơn vị và triển khai giám sát 107 chỉ tiêu, nhiệm vụ tại 15 phân hệ. Trong đó, dữ liệu đất đai được xem là một trong những nguồn dữ liệu quan trọng phục vụ điều hành, giám sát và hoạch định chính sách.

Bên cạnh những kết quả đạt được, nhiều khó khăn cũng đang đặt ra trong quá trình CĐS lĩnh vực đất đai. Hạ tầng công nghệ thông tin tại một số địa phương còn thiếu đồng bộ; tỷ lệ số hóa hồ sơ đất đai chưa đáp ứng yêu cầu; nhân lực chuyên trách công nghệ thông tin còn thiếu, nhất là ở cấp xã. Toàn tỉnh hiện mới có 43/166 xã, phường bố trí được cán bộ chuyên trách công nghệ thông tin, CĐS.

Ngoài ra, việc thủ tục hành chính đang thực hiện trên nhiều phần mềm khác nhau của các bộ, ngành nhưng chưa liên thông đồng bộ cũng gây khó khăn trong giải quyết hồ sơ cho người dân. Một bộ phận người dân, nhất là ở khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa còn hạn chế trong tiếp cận công nghệ, dẫn đến khó khăn khi thực hiện các dịch vụ công trực tuyến.

Trước thực tế đó, tỉnh đang tiếp tục chỉ đạo các ngành, địa phương tập trung rà soát, cập nhật dữ liệu; đồng thời kiến nghị Trung ương tháo gỡ những khó khăn liên quan đến kết nối, chia sẻ dữ liệu. Cùng với việc đầu tư hạ tầng công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, Thanh Hóa cũng hướng tới xây dựng hệ thống dữ liệu “sống”, thường xuyên được cập nhật, bổ sung để phục vụ hiệu quả công tác quản lý, điều hành.

Có thể thấy, việc làm sạch dữ liệu đất đai đang mang lại những chuyển biến tích cực trong công tác quản lý và giải quyết thủ tục hành chính trên địa bàn tỉnh. Khi thông tin được rà soát, cập nhật đầy đủ, chính xác, người dân sẽ thuận lợi hơn trong thực hiện các thủ tục liên quan đến đất đai, còn các địa phương cũng có thêm cơ sở để quản lý hiệu quả, minh bạch hơn. Dù khối lượng công việc vẫn còn lớn, song với quyết tâm và cách làm đồng bộ, Thanh Hóa đang từng bước tạo nền tảng quan trọng cho quá trình CĐS, hướng tới nền hành chính hiện đại, phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.