Làm sạch dữ liệu đất đai - hướng tới nền quản trị số hiện đại - Kỳ cuối

Chiến dịch 90 ngày làm sạch, làm giàu cơ sở dữ liệu (CSDL) đất đai không chỉ tạo ra một “kho dữ liệu” quy mô lớn được chuẩn hóa và đồng bộ, mà còn mở đường cho một giai đoạn mới trong cải cách hành chính của tỉnh. Khi dữ liệu được làm “sạch” và kết nối liên thông, các khâu tra cứu, xác minh, xử lý hồ sơ từng bước rút gọn, đặt nền móng cho mô hình quản trị đất đai dựa trên dữ liệu, lấy người dân làm trung tâm phục vụ.

Chuyển biến từ thực tiễn

Sau khi hoàn thành các nội dung trọng tâm của Chiến dịch 90 ngày, CSDL đất đai của tỉnh được đồng bộ lên hệ thống CSDL quốc gia và từng bước khai thác trong giải quyết thủ tục hành chính tại các Trung tâm Phục vụ hành chính công (PVHCC). Đây là khâu thể hiện rõ nhất giá trị của dữ liệu sau khi được làm sạch, chuẩn hóa và gắn mã định danh.

Trung tâm PVHCC của 56 xã, phường trên địa bàn tỉnh trở thành “điểm kiểm chứng” trực tiếp đối với chất lượng dữ liệu đất đai đã được làm “sạch”. Kết quả đồng bộ gần 1,5 triệu thửa đất lên CSDL quốc gia về đất đai, hàng trăm nghìn thửa đất được xác thực thông tin chủ sử dụng với CSDL quốc gia về dân cư đã tạo nền tảng quan trọng để rút gọn quy trình xử lý các thủ tục, như: đăng ký biến động, cấp đổi, cấp lại giấy chứng nhận, xác nhận thông tin đất đai phục vụ giao dịch dân sự trên môi trường điện tử.

Ghi nhận thực tế cho thấy, việc tra cứu, đối chiếu thông tin đất đai hiện nay thuận lợi hơn trước, giảm đáng kể thời gian xác minh thủ công; nhiều hồ sơ đăng ký biến động, tách thửa, xác nhận thông tin đất đai, cấp đổi hoặc cấp lại giấy chứng nhận, được tiếp nhận và xử lý liền mạch hơn; số hồ sơ phải trả lại do sai lệch thông tin chủ sử dụng đất giảm rõ rệt. Anh Ngô Quang Phùng, cán bộ tại Trung tâm PVHCC xã Bảo Lạc cho biết: Trước đây, nhiều hồ sơ về đất đai phải rà soát lại nhiều lần do thiếu thông tin hoặc không khớp giữa bản đồ và giấy chứng nhận. Từ khi dữ liệu được làm sạch, các thông tin cơ bản đã có trên hệ thống, giúp xử lý công việc nhanh hơn, cán bộ giảm áp lực, người dân không phải chờ đợi quá lâu.

Sau khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp chính thức đi vào hoạt động, số lượng hồ sơ thủ tục liên quan đến đất đai tại các Trung tâm PVHCC tăng cao, có nơi tăng 3 - 4 lần so với trước đây. Từ khi dữ liệu đất đai được đưa vào khai thác, tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn và trước hạn tăng lên, trong khi số hồ sơ phải bổ sung, xác minh lại giảm so với giai đoạn trước. Đây là minh chứng cho thấy cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai đang được thúc đẩy từ chính chất lượng dữ liệu nền tảng.

Anh Nguyễn Anh Đức, người dân phường Thục Phán đến làm thủ tục đăng ký biến động đất đai cho biết, so với trước đây, thủ tục bây giờ nhanh và thuận tiện hơn rất nhiều. Cán bộ hướng dẫn cụ thể, tra cứu thông tin nhanh chóng, không phải bổ sung hồ sơ nhiều lần như trước. Chị Nông Thị Mai, xã Quảng Uyên chia sẻ: Hiện chỉ cần mang căn cước công dân, cán bộ đối chiếu trên hệ thống là xác định được ngay thửa đất của gia đình. Thủ tục nhanh gọn, rất thuận tiện cho người dân. Những phản hồi tích cực như vậy xuất hiện ngày càng nhiều khi bộ máy hành chính vận hành trên nền dữ liệu đã được làm sạch và chuẩn hóa.

Cơ sở dữ liệu đất đai được chuẩn hóa giúp việc tiếp nhận, tra cứu và giải quyết thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công thuận lợi, minh bạch hơn.

Từ cải cách thủ tục đến quản trị số đất đai

Trong 3 tháng cuối năm 2025, toàn tỉnh tiếp nhận trên 7.600 hồ sơ thủ tục hành chính lĩnh vực đất đai (cả cấp sở và cấp xã, phường), trong đó, trên 2.200 hồ sơ trực tuyến, trên 3.200 hồ sơ trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính, trên 2.100 hồ sơ kỳ trước chuyển qua. Phần lớn hồ sơ được giải quyết đúng hạn và trước hạn, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Không dừng lại ở việc rút ngắn quy trình hay giảm hồ sơ giấy, việc hoàn thiện CSDL đất đai còn đặt nền móng cho chuyển đổi từ quản lý hành chính sang quản trị số đất đai. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, dùng chung và cập nhật thường xuyên, các quyết định quản lý không còn dựa nhiều vào báo cáo thủ công mà dựa trên dữ liệu thời gian thực.

Phó Chủ tịch UBND xã Ca Thành Hoàng Tòn Sao cho biết: Dữ liệu đất đai sau khi được làm sạch giúp địa phương thuận lợi hơn trong quản lý quỹ đất, theo dõi biến động và xử lý các vấn đề phát sinh. Trước đây, khi cần kiểm tra thông tin một thửa đất hoặc nguồn gốc sử dụng, xã phải rà soát hồ sơ lưu trữ qua nhiều năm. Hiện nay, dữ liệu đã được số hóa và liên thông, việc tra cứu thuận lợi hơn, giúp cán bộ xã chủ động trong giải quyết công việc.

Từ thực tiễn triển khai, Chiến dịch 90 ngày đã tạo ra bước chuyển quan trọng trong tư duy quản lý đất đai. Dữ liệu không còn là phần việc kỹ thuật tách rời, mà trở thành nền tảng để cải cách thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả quản lý và phục vụ người dân tốt hơn. Một nhiệm vụ quan trọng được tỉnh xác định trong giai đoạn tiếp theo là duy trì dữ liệu “sống” sau chiến dịch. Điều này đồng nghĩa với việc cập nhật biến động đất đai phải trở thành nhiệm vụ thường xuyên, gắn với trách nhiệm cụ thể của từng địa phương, đơn vị. Nếu dữ liệu không được cập nhật kịp thời, nguy cơ tái diễn sai lệch, chồng chéo là điều khó tránh khỏi. Vì vậy, cùng với khai thác dữ liệu trong giải quyết thủ tục hành chính, tỉnh đang từng bước hoàn thiện quy trình cập nhật biến động ngay từ cấp xã; đồng thời, tăng cường hướng dẫn, chuẩn hóa thao tác nghiệp vụ để bảo đảm dữ liệu được cập nhật đúng, đủ và thống nhất. Đây được xem là điều kiện then chốt để chuyển từ “làm sạch theo chiến dịch” sang “vận hành thường xuyên”.

Chiến dịch 90 ngày đã khép lại, nhưng hành trình xây dựng hệ thống dữ liệu đất đai “đúng - đủ - sạch - sống” mới thực sự bắt đầu. Khi dữ liệu được chuẩn hóa và vận hành thông suốt, tỉnh đang từng bước chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị số đất đai hiện đại. Quan trọng hơn, tư duy quản lý dựa trên dữ liệu đã hình thành và lan tỏa từ tỉnh đến cơ sở, tạo nền tảng phục vụ hiệu quả công tác quy hoạch, quản lý tài nguyên và phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương trong giai đoạn tới.

Lam Giang