Làm sao để thực hiện khát vọng đưa thế giới đến TP.HCM và xuất khẩu startup Việt?

Trong mạng lưới bốn trụ cột của hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM, Trung tâm Khởi nghiệp Sáng tạo TP.HCM (SIHUB) được định vị là Trung tâm điều phối hệ sinh thái và là đầu mối thực thi chính sách.

Trái tim kết nối hệ sinh thái ĐMST

Bà Đặng Thị Luận, Giám đốc SIHUB, cho biết nếu Trung tâm đổi mới sáng tạo (ĐMST) Đại học Quốc gia TP.HCM là trụ cột tri thức tập trung vào nghiên cứu sâu, Khu Công nghệ cao là cầu nối ứng dụng gắn với sản xuất công nghiệp thì SIHUB được xem là trái tim kết nối, đảm bảo các cơ chế, chính sách được triển khai kịp thời, đi vào thực chất trong cộng đồng khởi nghiệp. Nguyên tắc của hệ sinh thái này là mỗi trung tâm một thế mạnh, bổ trợ nhau theo chuỗi giá trị.

Bà Đặng Thị Luận, Giám đốc Trung tâm Khởi nghiệp Sáng tạo TP.HCM (SIHUB).

Với Trung tâm ĐMST Đại học Quốc gia TP.HCM, SIHUB tiếp nhận đầu vào là các công nghệ, doanh nghiệp spin-off từ khu vực đại học, hỗ trợ kiểm chứng mô hình kinh doanh, hoàn thiện hồ sơ gọi vốn và kết nối với nhà đầu tư, thị trường, chương trình tăng tốc trong và ngoài nước.

Còn với Trung tâm ĐMST Quốc tế Khu Công nghệ cao, SIHUB đóng vai trò cầu nối giữa startup, SME trong đô thị với hạ tầng thử nghiệm, môi trường sandbox công nghệ cao và cộng đồng doanh nghiệp FDI, giúp các giải pháp có cơ hội thử nghiệm trong môi trường sản xuất, công nghiệp trước khi nhân rộng.

Với trung tâm PPP do doanh nghiệp đầu tư, SIHUB đồng hành trong thiết kế chương trình như ươm tạo, tăng tốc, sandbox, đồng thời kết nối dự án, startup tiềm năng với nhà đầu tư trung tâm, qua đó huy động hiệu quả hơn nguồn lực tư nhân cho hệ sinh thái.

“SIHUB giữ hai vai trò chính, là trung tâm điều phối chính sách và chương trình hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo của TP. Đây còn là “hub” kết nối các nguồn lực, từ startup, viện trường, doanh nghiệp, quỹ đầu tư đến đối tác quốc tế, để rút ngắn con đường từ nghiên cứu đến thị trường” – bà Luận thông tin.

Đáng chú ý, việc Quỹ đầu tư mạo hiểm của TP.HCM đi vào hoạt động được xem là một bước hoàn thiện quan trọng của hệ sinh thái, mở ra kỳ vọng lớn đối với cộng đồng startup.

Theo bà Đặng Thị Luận, SIHUB định hướng không chỉ là cầu nối mà là đơn vị “dẫn dòng vốn” một cách có chọn lọc, thông qua ba trọng tâm.

Thứ nhất, xây dựng và quản lý danh mục dự án chất lượng. Thông qua mạng lưới vườn ươm, các chương trình ươm tạo, tăng tốc và đối tác trong hệ sinh thái, SIHUB chủ động tuyển chọn, đồng hành cùng startup hoàn thiện hồ sơ năng lực, đáp ứng các tiêu chuẩn thẩm định của Quỹ. “Ngay trong lễ công bố Quỹ, chúng tôi đã giới thiệu các startup tiềm năng để xem xét đầu tư, thể hiện cách tiếp cận chủ động từ phía Trung tâm” – bà Luận nói.

Thứ hai, nâng cao năng lực sẵn sàng nhận vốn. SIHUB hỗ trợ startup chuẩn hóa mô hình kinh doanh, quản trị tài chính, pháp lý và sở hữu trí tuệ. Đây là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp không chỉ tiếp cận được nguồn vốn từ Quỹ của TP mà còn gia tăng sức hấp dẫn với các quỹ đầu tư trong và ngoài nước.

Quang cảnh SIHUB tọa lạc tại 123 Trương Định, phường Xuân Hòa, TP.HCM. Ảnh: MINH HOÀNG

Thứ ba, thúc đẩy cơ chế đồng đầu tư. SIHUB khuyến khích sự phối hợp giữa nguồn vốn ngân sách và vốn tư nhân, trong đó Quỹ của TP có thể đóng vai trò “vốn mồi” hoặc nhà đầu tư dẫn dắt, qua đó tạo hiệu ứng lan tỏa và hạn chế đầu tư dàn trải.

Một điểm thuận lợi rất rõ là trụ sở của Quỹ được đặt ngay tại tầng 7 tòa nhà SIHUB, Trung tâm cũng đang tuyển chọn, thu hút các quỹ đầu tư, tổ chức ươm tạo và tăng tốc đến hoạt động tại đây. Điều này giúp hình thành một hệ sinh thái “tại chỗ”, nơi startup không chỉ được nâng cao năng lực mà còn có thể tiếp cận nhà đầu tư một cách trực tiếp, liên tục và thực chất.

“Chúng tôi đang tạo ra một không gian nơi startup, nhà đầu tư và các tổ chức hỗ trợ cùng hiện diện, tương tác mỗi ngày. Qua đó, rút ngắn đáng kể khoảng cách giữa dự án và dòng vốn” - bà Đặng thị Luận thông tin.

Công cụ giải quyết bài toán của khu vực công

Bà Đặng Thị Luận cho biết dù chính thức có quyết định thành lập vào tháng 9-2024, SIHUB thực chất đã có quá trình chuẩn bị và tích lũy nền tảng từ năm 2016. Đây là giai đoạn TP.HCM bắt đầu xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo, triển khai các chương trình hỗ trợ, kết nối mạng lưới và thử nghiệm nhiều mô hình.

Nhờ quá trình “thai nghén” kéo dài này, SIHUB khi đi vào hoạt động không bắt đầu từ con số 0, mà kế thừa được mạng lưới, kinh nghiệm và các chương trình đã được kiểm chứng, qua đó nhanh chóng đảm nhận vai trò trung tâm điều phối hệ thống ĐMST của TP.

Một trong những dấu ấn rõ nét là việc đưa các cơ chế, chính sách đặc thù vào thực tiễn. Thông qua các chương trình ươm tạo, tăng tốc và đào tạo, SIHUB đã góp phần “dịch” chính sách thành các hoạt động cụ thể, giúp startup và doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực hiệu quả hơn.

SIHUB và Canva chính thức ký kết hợp tác chiến lược nhằm đẩy mạnh phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Ảnh: MINH HOÀNG

Trong năm 2025, Trung tâm đã tuyển chọn hơn 600 dự án khởi nghiệp, tổ chức hơn 100 khóa đào tạo cho trên 3.000 lượt học viên và triển khai hơn 100 sự kiện kết nối trong nước và quốc tế, tạo ra không gian tương tác thực chất giữa startup, doanh nghiệp và nhà đầu tư.

SIHUB đã mở rộng vai trò sang thúc đẩy ĐMST trong khu vực công với nhiều giải pháp được triển khai như hành chính, y tế và giáo dục. “Chúng tôi không chỉ hỗ trợ startup mà còn đưa ĐMST trở thành công cụ giải quyết bài toán của khu vực công” – bà Luận nói.

Giám đốc SIHUB nhấn mạnh ở góc độ hợp tác quốc tế, SIHUB từng bước khẳng định vai trò “cửa ngõ” khi triển khai các chương trình với Hàn Quốc, Đức, Canada, Úc, Singapore. Qua đó vừa hỗ trợ startup Việt vươn ra thị trường quốc tế, vừa thu hút nguồn lực và tri thức toàn cầu về TP.HCM.

“Điều tôi tâm đắc nhất là SIHUB đang dần dịch chuyển từ không gian hỗ trợ sang trung tâm điều phối thực sự, nơi các nguồn lực được kết nối có hệ thống và tạo ra giá trị cộng hưởng” - bà Luận khẳng định.

Tuy nhiên, những khó khăn vẫn còn hiện hữu - từ việc hoàn thiện cơ chế tài chính, nhân sự đến thách thức trong chuyển hóa nhanh chính sách thành chương trình cụ thể, đo lường được hiệu quả. “Khó khăn là có nhưng đây là giai đoạn cần thiết để hoàn thiện mô hình” - bà nhìn nhận.

Chiến lược 2 chiều để tạo ra giá trị mới

Để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng hệ sinh thái ĐMST tầm cỡ quốc tế, Giám đốc SIHUB Đặng Thị Luận TP.HCM cần một chiến lược hai chiều: Vừa đưa startup Việt ra thị trường toàn cầu, vừa thu hút nguồn lực quốc tế về TP.

Ở chiều “xuất khẩu” startup, SIHUB tập trung vào các chương trình tăng tốc và trao đổi quốc tế, giúp startup Việt tiếp cận thị trường, nhà đầu tư và hệ sinh thái ở các quốc gia phát triển thông qua các đối tác tại Hàn Quốc, Singapore, Úc, Canada...

Ở chiều ngược lại, SIHUB chủ động thu hút doanh nghiệp, quỹ đầu tư và chuyên gia quốc tế đến TP.HCM thông qua các chương trình hợp tác song phương, điển hình như chương trình trao đổi startup giữa Sở KH&CN TP.HCM, SIHUB và bang New South Wales (Úc).

Đáng chú ý, ngay khi chính thức gia nhập thị trường Việt Nam, Canva – kỳ lân công nghệ toàn cầu đã ký kết hợp tác với Sở KH&CN TP.HCM vào cuối năm 2025. Sau thời gian chuẩn bị, ngày 24-4 vừa qua, Canva chính thức ra mắt tại thị trường Việt Nam và SIHUB là điểm đến đầu tiên trong hành trình kết nối hệ sinh thái.

Cùng đó, SIHUB tiếp tục phát triển các chương trình ươm tạo, đào tạo và kết nối chuyên gia quốc tế để tri thức, công nghệ và kinh nghiệm quản trị tiên tiến được chuyển giao trực tiếp vào hệ sinh thái TP.

“Chúng tôi không chỉ đưa startup Việt ra thế giới mà còn đưa thế giới đến với TP.HCM, nơi các dòng chảy về vốn, công nghệ và nhân tài có thể gặp nhau và tạo ra giá trị mới” – bà Luận nói.