Lần đầu trưng bày bảo vật quốc gia Hộp đựng xá lị Tháp Nhạn

Từ 17/11-24/11, tỉnh Nghệ An tổ chức Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết các dân tộc năm 2026 với chủ đề Mạch nguồn văn hóa - Sức mạnh đoàn kết.

Chuỗi hoạt động diễn ra tại nhiều không gian văn hóa, công cộng ở đô thị Vinh, hướng tới tôn vinh bản sắc các dân tộc, tăng cường giao lưu cộng đồng, quảng bá hình ảnh đất và người xứ Nghệ.

Điểm nhấn của Tuần Văn hóa là lễ khai mạc diễn ra vào tối 17/11 tại Quảng trường Hồ Chí Minh, ra mắt tour trải nghiệm Dòng Lam ngân Ví, kết nối cảnh quan sông Lam với di sản dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh.

Đặc biệt, tối 18/11, tại Bảo tàng Nghệ An - Xô Viết Nghệ Tĩnh sẽ khai trương Phòng trưng bày Bảo vật quốc gia Hộp đựng xá lị Tháp Nhạn, cùng triển lãm Đất và Người Nghệ An và trưng bày chuyên đề Phật giáo xứ Nghệ qua cổ vật.

Trong khuôn khổ sự kiện còn có không gian văn hóa, ẩm thực xứ Nghệ, trình diễn dân ca Ví, Giặm, các gian hàng giới thiệu sản vật địa phương, hội chợ xanh khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã.

Các hoạt động trình diễn áo dài, trang phục dân tộc, dân vũ, tổ chức lễ cưới tập thể; biểu dương những điển hình tiêu biểu trong công tác dân vận, Mặt trận và các chương trình dành cho thanh niên cũng được tổ chức. Tuần Văn hóa sẽ bế mạc vào ngày 24/11 tại Bảo tàng Nghệ An - Xô Viết Nghệ Tĩnh.

Bà Trần Thị Mỹ Hạnh - Giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch Nghệ An - thông tin về chuỗi hoạt động, chương trình đặc sắc trong Tuần Văn hóa.

Hộp đựng xá lị Tháp Nhạn là một hiện vật đặc biệt, được công nhận Bảo vật quốc gia vào tháng 12/2017. Đây là lần đầu bảo vật này được đưa ra trưng bày trong một không gian chuyên biệt.

Theo hồ sơ hiện vật, Hộp đựng xá lị được phát hiện trong đợt khai quật di chỉ Tháp Nhạn tại xã Hồng Long (huyện Nam Đàn cũ, tỉnh Nghệ An) trong hai năm 1985-1986. Hiện vật được xác định có niên đại khoảng thế kỷ VII-VIII, thời kỳ Bắc thuộc, dưới triều Nhà Đường.

Bảo vật quốc gia Hộp đựng xá lị Tháp Nhạn là hiện vật độc bản, đang được lưu giữ tại Bảo tàng Nghệ An - Xô Viết Nghệ Tĩnh.

Bảo vật được chế tác bằng kim loại màu vàng, có hình chữ nhật, dài 8 cm, rộng 5 cm, cao 5,5 cm và nặng khoảng 200 g. Hiện vật gồm hai phần nắp và thân hộp, được chế tác bằng kỹ thuật tán dập nguội. Trên hộp có hoa văn tinh xảo, đẹp.

Điểm đặc biệt còn ở hiện vật lưu giữ bên trong chiếc hộp. Lòng hộp hiện có 1/3 là lớp than tro, phía trên là hai nửa hình tròn màu trắng đục, mỏng và trong như vỏ trứng gà, đó được xác định là xá lị. Đối chiếu với cách phân loại trong sách, hai phần xá lị tìm thấy trong hộp thuộc loại xá lị xương.

Không chỉ mang ý nghĩa khảo cổ, chiếc hộp còn được đánh giá là hiện vật độc bản, có hình thức khác biệt so với những dạng hộp đựng xá lị hình bảo tháp thường gặp. Báo cáo khai quật Tháp Nhạn từng nhận định đây có thể là lần đầu tiên tại Việt Nam tìm thấy một dạng hộp như vậy.

Đây là lần đầu tiên Bảo vật quốc gia Hộp đựng xá lị Tháp Nhạn được trưng bày cho người dân, du khách chiêm ngưỡng.