Làn gió mới tại các chợ Vĩnh Long: Từ nét truyền thống đến AI, QR

Giai đoạn 2026-2030, tỉnh chủ động cân đối nguồn vốn ngân sách, huy động nguồn lực xã hội để xây dựng mới, nâng cấp, cải tạo, mở rộng hệ thống chợ, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, thanh toán không dùng tiền mặt.

Tạo không gian giao thương hiện đại

Chợ Trung tâm xã Bình Đại, tỉnh Vĩnh Long vừa được đưa vào khai thác. Ảnh: Thanh Hòa - TTXVN

Chợ Trung tâm xã Bình Đại đạt chuẩn chợ hạng 2, vừa được đưa vào hoạt động ngày 20/9, tạo thêm không gian kinh doanh khang trang, đáp ứng nhu cầu mua bán của người dân và tiểu thương.

Chợ Trung tâm xã Bình Đại thuộc Dự án Chỉnh trang khu dân cư đô thị và Chợ Trung tâm xã Bình Đại, được doanh nghiệp đầu tư xây dựng tại khu đất mới thuộc ấp Bình Thắng. Dự án tổng kinh phí 385 tỷ đồng, quy mô 5,65 ha, gồm khu đất ở và khu chợ.

Công trình chợ có diện tích khoảng 2.850 m2, bố trí 416 điểm kinh doanh; gồm 2 khối nhà lồng với 120 ki-ốt cố định và ki-ốt có vách ngăn cùng 6 dãy chợ có mái che; được đầu tư hệ thống điện, nước, vệ sinh môi trường và các hạng mục phụ trợ, đáp ứng yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy.

Chợ Trung tâm xã Bình Đại có diện tích khoảng 2.850 m2, được đầu tư hệ thống điện, nước, vệ sinh môi trường và các hạng mục phụ trợ, đáp ứng yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy. Ảnh: Thanh Hòa - TTXVN

Theo Chủ tịch UBND xã Bình Đại Huỳnh Văn Mai, chợ mới được định hướng theo mô hình hiện đại, văn minh, an toàn, thuận tiện nhưng vẫn giữ được những nét gần gũi của chợ truyền thống. Việc đưa chợ mới vào hoạt động không chỉ tạo điều kiện để tiểu thương ổn định kinh doanh mà còn mở thêm không gian giới thiệu, tiêu thụ nông sản, thủy hải sản và các sản phẩm OCOP đặc trưng của địa phương.

Bình Đại là xã ven biển của tỉnh Vĩnh Long, có diện tích tự nhiên 44,7 km2, dân số 33.881 người. Địa phương đang chờ cấp thẩm quyền xem xét, công nhận xã đạt tiêu chuẩn lên phường. Trong quá trình đô thị hóa, việc hoàn thiện hạ tầng thương mại, trong đó có hệ thống chợ được xã xác định là yếu tố góp phần đáp ứng nhu cầu dân sinh và tạo động lực phát triển thương mại - dịch vụ.

Ngay trong những ngày đầu chợ mới hoạt động, nhiều tiểu thương bày tỏ phấn khởi trước điều kiện kinh doanh mới. Bà Phạm Thị Tuyết Nhung, tiểu thương kinh doanh hoa quả cho biết, không gian chợ mới khang trang, sạch sẽ, các khu vực kinh doanh được bố trí rõ ràng, thuận tiện hơn cho việc sắp xếp, trưng bày hàng hóa và phục vụ khách. Bà mong khi chợ hoạt động ổn định, lượng khách mua sắm sẽ ngày càng tăng, giúp việc kinh doanh thuận lợi hơn.

Người dân đi chợ Trung tâm xã Bình Đại, tỉnh Vĩnh Long. Ảnh: Thanh Hòa - TTXVN

Bà Nguyễn Thị Mỹ Dung đã đầu tư 751 triệu đồng để thuê dài hạn một ki-ốt diện tích 4,2 x 6 m trong 50 năm kinh doanh nhang, đèn... Theo bà Dung, việc đầu tư ki-ốt tại chợ mới thể hiện niềm tin vào sự phát triển của khu vực và hoạt động mua bán trong thời gian tới. Bà hy vọng chợ mới sẽ nhanh chóng thu hút thêm nhiều ngành và khách hàng, tạo điều kiện để các hộ kinh doanh duy trì, mở rộng việc buôn bán.

Theo lãnh đạo UBND xã Bình Đại, chợ không chỉ là nơi giao thương hàng hóa mà còn là không gian gắn kết cộng đồng và phản ánh đời sống kinh tế - văn hóa của địa phương. Do đó, việc đầu tư chợ mới được thực hiện đồng thời với hoàn thiện hạ tầng, giao thông và chỉnh trang khu dân cư, hướng tới xây dựng môi trường kinh doanh an toàn, văn minh.

Hoàn thiện thể chế, huy động nguồn lực

Từ thực tế Chợ Trung tâm xã Bình Đại, việc đầu tư, nâng cấp hạ tầng chợ không chỉ giải quyết nhu cầu kinh doanh trước mắt mà còn được đặt trong tổng thể phát triển thương mại - dịch vụ và chỉnh trang đô thị. Đây cũng là định hướng được tỉnh Vĩnh Long xác định trong Kế hoạch phát triển chợ giai đoạn 2026-2030.

Trên cơ sở Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Vĩnh Long từng bước cụ thể hóa các nhiệm vụ phù hợp với thực tiễn địa phương; trong đó chú trọng hoàn thiện thể chế, bố trí và huy động nguồn lực, ứng dụng công nghệ trong quản lý và phát triển thương mại.

Phó Giám đốc Sở Công thương tỉnh Vĩnh Long Phạm Phước Trãi (trái) tìm hiểu điều kiện kinh doanh của tiểu thương tại Chợ Trung tâm xã Bình Đại trong ngày đầu hoạt động. Ảnh: Thanh Hòa - TTXVN

Kế hoạch phát triển chợ trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026-2030 xác định mục tiêu từng bước hoàn thiện mạng lưới chợ theo hướng đồng bộ, hiện đại, an toàn, văn minh; đồng thời cải tạo, nâng cấp các chợ xuống cấp, xây dựng mới theo quy hoạch và đổi mới phương thức quản lý, kinh doanh.

Toàn tỉnh hiện có 401 chợ; trong đó, 335 chợ đã được phân hạng, phân loại, gồm 7 chợ hạng 1, 41 chợ hạng 2 và 287 chợ hạng 3. Hệ thống chợ có tổng diện tích hơn 1 triệu m2, với 38.681 điểm kinh doanh, 28.433 hộ kinh doanh cố định và 6.716 hộ kinh doanh không cố định.

Để tạo không gian giao thương hiện đại, giai đoạn 2026-2030, tỉnh đặt mục tiêu đầu tư nâng cấp, cải tạo 253 chợ; xây dựng mới 9 chợ, mở rộng 2 chợ và thu hút, mời gọi đầu tư 17 chợ, trong đó có 7 chợ đầu mối. Tỉnh sẽ chủ động cân đối nguồn vốn ngân sách, đồng thời huy động nguồn lực xã hội và các nguồn vốn hợp pháp khác, khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia đầu tư, xây dựng, cải tạo, nâng cấp, khai thác và quản lý chợ.

Lãnh đạo Sở Công thương và UBND xã Bình Đại khảo sát điều kiện kinh doanh của tiểu thương tại Chợ Trung tâm xã Bình Đại trong ngày đầu hoạt động. Ảnh: Thanh Hòa - TTXVN

Việc bố trí nguồn lực được ưu tiên cho các chợ xuống cấp, chưa đáp ứng yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy, an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường và an ninh trật tự. Các dự án xây dựng, cải tạo, nâng cấp được định hướng bảo đảm đồng bộ giữa hạ tầng, tổ chức kinh doanh và các điều kiện phục vụ người dân.

Cùng với hoàn thiện cơ sở vật chất, tỉnh từng bước chuẩn hóa hoạt động quản lý chợ. Đến năm 2030, 100% chợ phải có nội quy, phương án khai thác, bố trí, sắp xếp khu vực kinh doanh và ký hợp đồng với thương nhân thuê điểm kinh doanh theo quy định; 100% chợ hạng 1 và hạng 2 triển khai thanh toán không dùng tiền mặt.

Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Long Phạm Phước Trãi cho biết, việc kết hợp giữa đầu tư của Nhà nước và huy động nguồn lực xã hội được xem là giải pháp quan trọng để từng bước hoàn thiện mạng lưới chợ, phù hợp với nhu cầu của từng địa bàn. Qua đó, các chợ không chỉ được cải thiện về cơ sở vật chất mà còn nâng cao chất lượng quản lý, phục vụ và thích ứng tốt hơn với yêu cầu phát triển thương mại trong giai đoạn mới.

Người dân mua bán tại chợ Trung tâm xã Bình Đại, tỉnh Vĩnh Long. Ảnh: Thanh Hòa - TTXVN

Hiện UBND các xã, phường trên địa bàn tỉnh đang từng bước triển khai mô hình “chợ 4.0”, đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt tại các chợ truyền thống phù hợp với tình hình thực tế. Các địa phương phối hợp với ngân hàng, doanh nghiệp viễn thông hướng dẫn tiểu thương đăng ký, sử dụng mã QR và các phương thức thanh toán điện tử, qua đó tạo thêm thuận tiện trong mua bán, giảm phụ thuộc vào tiền mặt và từng bước hình thành thói quen giao dịch số. Đến ngày 18/9, toàn tỉnh có 43 xã, phường đã phát hành Kế hoạch mô hình Chợ 4.0, thanh toán không dùng tiền mặt tại 53 chợ; trong đó: 1 chợ hạng 1, 9 chợ hạng 2 và 43 chợ hạng 3, với tổng kinh phí thực hiện trên 816,8 triệu đồng.

Cùng với xu hướng thương mại điện tử và các phương thức mua sắm hiện đại ngày càng phát triển, việc đưa công nghệ vào chợ truyền thống mở thêm kênh tiếp cận khách hàng, quảng bá và tiêu thụ sản phẩm, nhất là nông sản, sản phẩm OCOP của địa phương. Đây là bước chuyển giúp hoạt động mua bán tại chợ thích ứng với phương thức kinh doanh mới, nhưng vẫn phát huy vai trò truyền thống của chợ trong đời sống và hệ thống phân phối hàng hóa.

Với sự đồng bộ từ hạ tầng, thể chế đến nguồn lực và chuyển đổi số, hệ thống chợ Vĩnh Long từng bước thích ứng với yêu cầu phát triển thương mại hiện đại, tạo thuận lợi cho người dân giao thương, thúc đẩy tiêu thụ hàng hóa địa phương, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh an toàn, văn minh.