Làn sóng du học mới: Sinh viên chọn đến Trung Quốc học công nghệ

Ảnh: China Admissions

Theo số liệu mới được Bộ Giáo dục Trung Quốc công bố, trong năm học 2024 - 2025, nước này có khoảng 380.000 sinh viên quốc tế đến từ 191 quốc gia và vùng lãnh thổ đang theo học. Đây là tín hiệu cho thấy quá trình phục hồi sau Covid-19 đang diễn ra tích cực, dù quy mô hiện nay vẫn chưa trở lại mức đỉnh trước đại dịch.

Năm 2018, Bộ Giáo dục Trung Quốc từng ghi nhận 492.185 sinh viên quốc tế theo học tại các cơ sở giáo dục đại học trong nước. Sau giai đoạn đóng cửa biên giới vì dịch bệnh, dòng sinh viên quốc tế suy giảm đáng kể và chỉ bắt đầu hồi phục khi Trung Quốc mở cửa trở lại từ năm 2023.

Trong tổng số sinh viên quốc tế hiện nay, khoảng 205.000 người theo học các chương trình cấp bằng, trong đó 35% là bậc sau đại học. Các ngành kỹ thuật, công nghệ ứng dụng và lĩnh vực liên quan đến máy tính là nhóm ngành phổ biến nhất, chiếm 28% tổng số sinh viên học lấy bằng.

Theo Times Higher Education, xu hướng này cho thấy sức hút ngày càng lớn của Trung Quốc trong lĩnh vực STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học), đặc biệt khi nước này tiếp tục đầu tư mạnh vào công nghiệp công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, sản xuất thông minh và nghiên cứu ứng dụng.

Ông Graze Zhu, Giám đốc chi nhánh Trung Quốc của hãng tư vấn Bonard cho rằng, sự thay đổi trong lựa chọn ngành học phản ánh hình ảnh mới của Trung Quốc trên bản đồ giáo dục quốc tế.

“Sự phổ biến của các ngành kỹ thuật cho thấy một sự chuyển dịch, từ giai đoạn trước tập trung vào ngôn ngữ và văn hóa sang thực tế mới, nơi năng lực công nghiệp mạnh mẽ đã trực tiếp chuyển hóa thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi trong sức hấp dẫn giáo dục”, ông nhận định.

Ảnh: China Admissions

Ông Richard Coward cũng cho rằng các chương trình STEM tại Trung Quốc ngày càng thu hút sinh viên quốc tế nhờ chi phí cạnh tranh và chất lượng đào tạo được cải thiện.

“Các khóa học STEM tại Trung Quốc hấp dẫn vì học phí phải chăng, nhu cầu lớn trên toàn cầu, cùng chất lượng và nguồn lực mạnh của Trung Quốc”, ông nói.

Số liệu cũng cho thấy sinh viên châu Á chiếm tỷ trọng lớn nhất, với 61% tổng số du học sinh quốc tế, tiếp theo là sinh viên châu Phi với 16%.

Bà Wen Wen, Phó Giám đốc bộ phận nghiên cứu giáo dục đại học thuộc Đại học Thanh Hoa nhận định: “Các con số cho thấy sự chuyển dịch chiến lược về nguồn sinh viên, với mức tăng đáng kể từ châu Phi và các quốc gia thuộc Vành đai và Con đường, phù hợp với định hướng mở rộng ngoại giao và kinh tế rộng lớn hơn của Trung Quốc”.

Trong khi đó, số sinh viên đến từ các nước phương Tây lại giảm mạnh. Theo bà Wen, căng thẳng địa chính trị và các khuyến cáo đi lại là nguyên nhân chính.

Để tiếp tục gia tăng sức hút, giới chuyên gia cho rằng Trung Quốc cần cải thiện hơn nữa môi trường học tập quốc tế, từ chương trình đào tạo đến trải nghiệm sống của sinh viên nước ngoài.

Bà Wen đề xuất mở rộng các chương trình giảng dạy bằng tiếng Anh, thúc đẩy hợp tác học thuật xuyên biên giới như chương trình liên kết cấp bằng, đồng thời đơn giản hóa thủ tục thị thực và làm rõ quy định liên quan đến việc làm bán thời gian cho du học sinh.

Gần đây, Trung Quốc cũng triển khai kỳ thi tuyển sinh chuẩn hóa dành cho sinh viên quốc tế, dự kiến trở thành bắt buộc từ năm 2028. Động thái này được xem là tín hiệu cho thấy nước này không chỉ chú trọng số lượng mà còn quan tâm hơn tới chất lượng đầu vào.

“Về tổng thể, Trung Quốc cần xây dựng một môi trường quốc tế hóa hơn, cởi mở hơn, đáng sống hơn và giàu sức sống văn hóa hơn cho tất cả mọi người”, bà Wen nhấn mạnh.