Làn sóng lắp điện mặt trời mái nhà tăng mạnh

Tăng mạnh lắp đặt

Những tuần gần đây, nhiều doanh nghiệp cung cấp giải pháp năng lượng cho biết, lượng khách hàng tìm hiểu lắp điện mặt trời mái nhà tăng mạnh, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp sản xuất sử dụng nhiều điện vào ban ngày.

Tại Hà Nội và nhiều tỉnh phía Bắc, các đơn vị khảo sát mái nhà xưởng, trung tâm logistics, siêu thị hay xưởng cơ khí để tính toán phương án lắp điện mặt trời kết hợp pin lưu trữ năng lượng (BESS) xuất hiện ngày càng nhiều.

Một doanh nghiệp cung cấp giải pháp năng lượng tại Hà Nội cho biết, nếu cách đây khoảng một năm khách hàng chủ yếu nghe ngóng thì nay nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu “chốt” phương án đầu tư. Áp lực chi phí điện tăng lên, cùng yêu cầu giảm phát thải carbon từ đối tác xuất khẩu, đang khiến điện mặt trời mái nhà trở thành bài toán kinh tế thay vì chỉ là xu hướng công nghệ.

Trao đổi với PV Tiền Phong, đại diện Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) cho biết điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ đang ghi nhận tốc độ phát triển tích cực tại các tỉnh phía Bắc, nhất là sau chỉ thị 10 của Thủ tướng về việc tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà

Hiện toàn EVNNPC có khoảng 5.639 khách hàng lắp đặt điện mặt trời mái nhà với tổng công suất khoảng 528,1 MW. Riêng 4 tháng đầu năm nay, tổng công ty phát triển mới 4.040 khách hàng với công suất khoảng 204,4 MW. Đặc biệt, chỉ trong tháng 4 đã có thêm 1.839 khách hàng mới với công suất khoảng 62,9 MW (chiếm hơn 32% tổng khách hàng lắp đặt).

Một doanh nghiệp sản xuất bao bì tại Hà Tĩnh vừa đầu tư lắp điện mặt trời mái nhà. Ảnh: EVNNPC.

“Làn sóng quan tâm hiện tập trung vào nhóm doanh nghiệp sản xuất công nghiệp, cơ sở thương mại - dịch vụ và các hộ gia đình muốn giảm chi phí tiền điện. Đáng chú ý, thị trường bắt đầu hình thành xu hướng khách hàng không chỉ lắp điện mặt trời mà còn tích hợp pin lưu trữ để tối ưu hiệu quả sử dụng điện. Hiện khu vực miền Bắc đã có hơn 1.450 hệ thống điện mặt trời mái nhà tích hợp BESS với tổng dung lượng khoảng 8.600 kWh”, đại diện EVNNPC cho hay.

Theo EVNNPC, đối với các hồ sơ đầy đủ và đáp ứng các điều kiện kỹ thuật cần thiết, thời gian xử lý các thủ tục liên quan hiện đã được rút ngắn đáng kể so với trước đây. Nhiều trường hợp có thể hoàn thành trong khoảng từ 3-5 ngày làm việc tùy theo điều kiện thực tế tại từng khu vực. Đây là mức thời gian được đánh giá tương đối nhanh, tạo thuận lợi cho khách hàng triển khai lắp đặt nguồn điện mặt trời mái nhà.

Cần cơ chế hấp dẫn

Theo khảo sát của PV Tiền Phong, chi phí lắp đặt điện mặt trời mái nhà hiện đã giảm đáng kể so với giai đoạn 2020-2021. Với hệ thống hộ gia đình công suất khoảng 3-5 kWp, giá phổ biến hiện dao động khoảng 40-60 triệu đồng với hệ hòa lưới thông thường; còn hệ tích hợp pin lưu trữ (hybrid) thường ở mức từ 80-120 triệu đồng tùy dung lượng pin và thương hiệu thiết bị.

Với các dự án doanh nghiệp quy mô lớn, mặt bằng giá hiện khoảng 9-12 triệu đồng/kWp đối với hệ hòa lưới và khoảng 14-18 triệu đồng/kWp nếu tích hợp lưu trữ điện. Trong khi đó, giá pin lưu trữ giảm nhanh trong hai năm trở lại đây.

Theo chuyên gia năng lượng Nguyễn Huy Hoạch, điện mặt trời mái nhà kết hợp pin lưu trữ hiện đã bắt đầu cho thấy hiệu quả kinh tế rõ rệt với nhóm hộ tiêu thụ điện trung bình và cao.

Việt Nam đang đặt mục tiêu mỗi năm tăng khoảng 10% số hộ, doanh nghiệp lắp điện mặt trời mái nhà.

Ông Hoạch dẫn ví dụ, với hộ gia đình sử dụng khoảng 600 kWh điện/tháng, hệ thống điện mặt trời mái nhà công suất khoảng 5 kWp kết hợp pin lưu trữ 10 kWh hiện có chi phí đầu tư khoảng 100-120 triệu đồng. Với cấu hình này, hộ gia đình có thể giảm khoảng 70-90% lượng điện mua từ lưới, tương đương tiết kiệm khoảng 1,8-2,2 triệu đồng mỗi tháng. Thời gian hoàn vốn khoảng 4-5 năm. Khi mức tiêu thụ điện tăng lên khoảng 800-1.000 kWh/tháng, hệ thống được khai thác gần tối đa, giúp thời gian hoàn vốn rút xuống còn khoảng 3-4 năm.

Tuy nhiên, theo ông Hoạch, điện mặt trời mái nhà kết hợp BESS không phải giải pháp phù hợp với mọi hộ dân. Nhóm hộ sử dụng từ 600 kWh điện/tháng trở lên hiện chỉ chiếm khoảng 5-8% tổng số hộ trên cả nước, tương đương khoảng 1,5-2 triệu hộ gia đình. Đây là nhóm khách hàng tiềm năng nhất, nhưng cũng nhạy cảm nhất với chi phí đầu tư và cơ chế chính sách.

Vị chuyên gia này cho rằng, điều quan trọng nhất hiện nay là cơ chế tín dụng xanh với lãi suất thấp, thời gian vay dài để người dân dễ tiếp cận hơn; cần có cơ chế mua phần điện dư từ hệ thống điện mặt trời hoặc pin lưu trữ với mức giá hợp lý để hộ gia đình có thêm nguồn thu và rút ngắn thời gian hoàn vốn.