Thủ tướng Lê Minh Hưng: Giải quyết điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực phát triển

Dự cuộc làm việc có các Phó Thủ tướng: Thường trực Phạm Gia Túc, Nguyễn Văn Thắng, Lê Tiến Châu; Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong; lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan Trung ương và đại diện cộng đồng doanh nghiệp.

Nội dung cuộc làm việc tập trung vào các dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư; Luật Đấu thầu (sửa đổi); Luật Ngân sách nhà nước hợp nhất; Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa; cùng một số vấn đề về tài chính đất đai, giá đất trong các dự án luật có liên quan.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với Bộ Tài chính và các bộ, ngành, cơ quan liên quan về 4 dự án luật - Ảnh: chinhphu.vn

Tháo gỡ những vấn đề căn cơ

Thời gian qua, Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp và các bộ, cơ quan liên quan đã tập trung nguồn lực, khẩn trương xây dựng hồ sơ các dự án luật, bảo đảm chương trình lập pháp và tiến độ trình Quốc hội.

Trong đó, dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến; dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi) đã được Chính phủ thảo luận tại Phiên họp chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 8-2026. Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư và Luật Ngân sách nhà nước hợp nhất đang tiếp tục được hoàn thiện, thẩm định để trình Chính phủ xem xét.

Phát biểu tại cuộc làm việc, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, đây đều là những luật có tác động trực tiếp đến môi trường đầu tư, kinh doanh; việc phân bổ, sử dụng nguồn lực; hoạt động của doanh nghiệp và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Theo Thủ tướng, các luật có mối quan hệ chặt chẽ, tác động qua lại và cùng hướng tới mục tiêu tháo gỡ các điểm nghẽn, hoàn thiện hành lang pháp lý, khơi thông nguồn lực, tạo không gian và dư địa phát triển mới, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số và phát triển bền vững.

Thủ tướng yêu cầu việc xây dựng 4 dự án luật phải đặt trong tổng thể yêu cầu thể chế hóa kịp thời, đầy đủ các chủ trương lớn của Đảng. Đây không phải là việc sửa đổi mang tính kỹ thuật hay xử lý từng vấn đề riêng lẻ, mà phải tập trung giải quyết những vấn đề lớn, căn cơ, những điểm nghẽn đang cản trở việc huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực phát triển.

Thủ tướng giao các Phó Thủ tướng phụ trách lĩnh vực tiếp tục chỉ đạo; đồng thời yêu cầu Bộ Tài chính tiếp thu đầy đủ các ý kiến tại cuộc làm việc, phối hợp chặt chẽ với các bộ, cơ quan liên quan khẩn trương hoàn thiện các dự án luật, bảo đảm chất lượng, tiến độ, tính đồng bộ và khả thi; chủ động phối hợp với các cơ quan của Quốc hội trong quá trình thẩm tra, tiếp thu, chỉnh lý.

Luật phải rõ, minh bạch, dễ thực hiện

Nhấn mạnh những yêu cầu chung trong xây dựng các dự án luật, Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp tiếp tục rà soát kỹ các nội dung liên quan, bảo đảm thể chế hóa, cụ thể hóa đầy đủ, đúng các chủ trương, định hướng của Trung ương, Bộ Chính trị, chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ; đồng thời bảo đảm tính khả thi trong tổ chức thực hiện.

Thủ tướng Lê Minh Hưng kết luận cuộc làm việc - Ảnh: chinhphu.vn

Cùng với đó, cần xác định rõ nội dung nào đưa vào luật, nội dung nào quy định tại các văn bản hướng dẫn; xử lý tận gốc những điểm nghẽn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn, kiến tạo phát triển, giải phóng và huy động hiệu quả các nguồn lực.

Thủ tướng yêu cầu tiếp tục cải cách, đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm thiểu thủ tục, tầng nấc trung gian và cơ chế "xin - cho". Các quy định của luật phải rõ ràng, minh bạch, thống nhất về cách hiểu và tổ chức thực hiện.

Việc phân cấp, phân quyền phải phù hợp, rõ ràng, đi đôi với nguồn lực, dữ liệu, công cụ quản lý và trách nhiệm tương xứng với thẩm quyền. Đồng thời, phải có cơ chế kiểm tra, giám sát, hậu kiểm để kiểm soát rủi ro, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, lợi ích nhóm, nhưng không làm giảm tính chủ động, sáng tạo của cơ sở và doanh nghiệp.

Thủ tướng cũng yêu cầu thực hiện đầy đủ, đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật; tổ chức lấy ý kiến rộng rãi, thực chất đối tượng chịu tác động; tham vấn các hiệp hội, doanh nghiệp, địa phương, chuyên gia, nhà khoa học, tổ chức, đoàn thể... Việc xây dựng chính sách cần đi kèm giải thích đầy đủ để người dân, doanh nghiệp và các đối tượng liên quan hiểu đúng, thống nhất, không để phát sinh cách hiểu khác nhau.

Bộ Tài chính được yêu cầu nghiên cứu, tiếp thu các ý kiến xác đáng, giải trình đầy đủ, thuyết phục; tuân thủ quy định về đánh giá tác động trong xây dựng, ban hành chính sách; quy định rõ việc xử lý chuyển tiếp, không để xảy ra khoảng trống pháp lý khi triển khai. Đồng thời, chủ động chuẩn bị đồng bộ các văn bản quy định chi tiết và điều kiện bảo đảm thi hành.

Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan rà soát, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật khi các luật được Quốc hội thông qua. Các bộ, cơ quan theo lĩnh vực quản lý chủ động rà soát, sửa đổi các cơ chế, chính sách liên quan, tránh mâu thuẫn, chồng chéo khi tổ chức thực hiện.

Thủ tướng lưu ý cần hạn chế việc ban hành quá nhiều văn bản hướng dẫn; khắc phục tình trạng một việc phải thực hiện theo nhiều quy trình, quy định tại các văn bản khác nhau, gây chồng chéo, ách tắc, làm tăng thời gian và chi phí tuân thủ.

Đổi mới tư duy hỗ trợ doanh nghiệp

Cho ý kiến về dự án Luật Ngân sách nhà nước hợp nhất, Thủ tướng yêu cầu quy định rõ ràng, rành mạch về ngân sách nhà nước, trong đó có ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương; chi đầu tư và chi thường xuyên. Qua đó, bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương, đồng thời phát huy tính chủ động của ngân sách địa phương.

Việc phân định trách nhiệm, quyền hạn giữa các cấp cần rõ ràng, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát. Quy trình quản lý ngân sách phải công khai, minh bạch, tiếp tục cắt giảm, rút gọn thủ tục không cần thiết, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chú trọng đánh giá hiệu quả đầu tư, bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực công.

Đối với dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, Thủ tướng nhất trí cao với quan điểm đổi mới căn bản tư duy từ "hỗ trợ" sang "phát triển"; yêu cầu chính sách phải khả thi hơn, thực sự đi vào cuộc sống và bảo đảm thống nhất với Luật Doanh nghiệp.

Thủ tướng lưu ý cần khuyến khích chuyển đổi hộ kinh doanh sang hoạt động theo mô hình doanh nghiệp; phát triển mô hình "doanh nghiệp một người" với cơ chế cụ thể, nhất là về gia nhập và chấm dứt hoạt động, theo hướng đơn giản nhất có thể.

Đồng thời, đơn giản, rút gọn quy trình giải thể, thủ tục phá sản đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa; khắc phục tình trạng doanh nghiệp "gia nhập thị trường đã khó, chấm dứt hoạt động, rời khỏi thị trường còn khó hơn".

Các quy định về kê khai, nộp thuế thu nhập doanh nghiệp cần có sự đột phá; đồng thời cụ thể hóa các cơ chế, chính sách hỗ trợ về tài chính, tín dụng, mở rộng thị trường, tham gia chuỗi giá trị và các dự án đầu tư công.

Tạo môi trường đầu tư thông thoáng, minh bạch

Với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, Thủ tướng yêu cầu các cơ chế, chính sách phải bảo đảm công bằng, áp dụng đồng bộ đối với doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp nước ngoài.

Thủ tướng yêu cầu làm rõ và phát huy vai trò điều tiết, điều phối chung của Bộ Tài chính; ưu tiên thu hút các dự án chất lượng cao, công nghệ cao, có chuyển giao công nghệ; khuyến khích doanh nghiệp trong nước tham gia liên doanh, hợp tác; đồng thời tiếp tục đơn giản hóa quy trình, thủ tục.

Thủ tướng cũng lưu ý cần đánh giá khách quan, đúng bản chất về tỷ lệ tham gia hiện nay của doanh nghiệp trong nước trong kim ngạch xuất khẩu của khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

Đối với dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi), Thủ tướng yêu cầu cải cách mạnh mẽ, thực chất, chuyển trọng tâm sang quản lý chất lượng, kết quả và sản phẩm đầu ra. Tuyệt đối tránh hình thức, hợp thức hóa quy trình, thủ tục; sản phẩm cuối cùng phải bảo đảm chất lượng, hiệu quả tương xứng với giá trị.

Cần phân định rõ phạm vi điều chỉnh giữa Luật Đấu thầu với pháp luật chuyên ngành, nhất là các lĩnh vực giá, đất đai, xây dựng, y tế, khoa học và công nghệ. Đối với những nội dung đặc thù về lựa chọn nhà thầu, lựa chọn nhà đầu tư, hợp đồng..., quy định phải rõ ràng, cụ thể, không chồng chéo, bảo đảm đồng bộ, thống nhất và khả thi.

Thủ tướng yêu cầu tiếp tục tăng cường trao quyền, đồng thời nâng cao trách nhiệm của chủ đầu tư; làm rõ việc giao thẩm quyền, trách nhiệm để chủ đầu tư quyết định các trường hợp đấu thầu, chỉ định thầu, gắn với cơ chế kiểm tra, giám sát, hậu kiểm. Quy trình phải công khai, minh bạch và giải quyết được những vấn đề đặt ra từ thực tiễn.

Liên quan một số nội dung khác, Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính tiếp tục rà soát kỹ các vấn đề về tài chính đất đai trong quá trình sửa đổi các luật về thuế; nghiên cứu phương án đổi mới, hiện đại hóa công tác tính thuế, thu thuế và hoàn thuế giá trị gia tăng, nhất là những nội dung đang được cộng đồng doanh nghiệp phản ánh còn nhiều vướng mắc.