Lan tỏa hào khí 'Vạn Xuân khai quốc' trên quê hương Lý Nam Đế

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng và các đại biểu dâng hương tại Đền thờ Lý Nam Đế

Diễn ra trong hai ngày 27 – 28.2 (tức 11 - 12 tháng Giêng âm lịch), Lễ hội năm nay được tỉnh Thái Nguyên quan tâm, chỉ đạo, tổ chức với quy mô phù hợp, bảo đảm trang trọng, an toàn, tiết kiệm và đậm đà bản sắc dân tộc.

Phần lễ được cử hành theo nghi thức truyền thống, thành kính, trang nghiêm với các nghi thức rước kiệu, rước lễ, dâng hương, tế chúc văn, tế thánh… nhằm tưởng nhớ công lao của Đức Hoàng đế Lý Nam Đế, cầu mong quốc thái dân an, xã tắc thịnh vượng, Nhân dân ấm no, hạnh phúc.

Phần hội phong phú với nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao và trò chơi dân gian đặc sắc như: Trống hội, múa lân sư rồng, biểu diễn võ cổ truyền, thi đấu cờ tướng, vật cổ truyền, đẩy gậy, kéo co, bóng chuyền hơi, đánh đu, bịt mắt đập niêu, nhảy bao bố…, tạo không khí vui tươi, phấn khởi trong nhân dân và du khách.

Đặc biệt, vở chèo Nam Việt Đế - Vạn mùa xuân được dàn dựng công phu, tái hiện sinh động hình tượng vị Hoàng đế khai quốc. Bên cạnh đó, không gian trưng bày, giới thiệu sản phẩm OCOP và đặc trưng địa phương cũng thu hút đông đảo người dân, du khách tham quan, trải nghiệm.

Lễ hội "Vạn Xuân khai quốc" được tổ chức long trọng theo nghi thức truyền thống

Đền thờ Lý Nam Đế (đền Mục) thuộc quần thể Khu di tích quốc gia Lý Nam Đế (gồm đền Mục, chùa Hương Ấp, chùa Mãn Tăng - một trong những địa điểm quan trọng gắn với việc xác định quê hương của Đức Hoàng đế Lý Nam Đế, đồng thời là nơi tôn vinh, ghi nhận công lao của vị Hoàng đế đầu tiên trong lịch sử dân tộc.

Lý Nam Đế, tên thật là Lý Bí (503 - 548), sinh tại làng Cổ Pháp, xã Tiên Phong, TP Phổ Yên (cũ), nay thuộc phường Vạn Xuân, tỉnh Thái Nguyên. Trong bối cảnh đất nước chìm trong ách đô hộ hơn một nghìn năm Bắc thuộc, năm Nhâm Tuất (542), Lý Bí tập hợp hào kiệt, phát động Nhân dân đứng lên khởi nghĩa, giành chiến thắng vang dội, quét sạch quân giặc nhà Lương ra khỏi bờ cõi nước ta.

Năm Giáp Tý (544), Lý Bí lên ngôi Hoàng đế, lấy hiệu là Lý Nam Đế, đặt tên nước là Vạn Xuân, niên hiệu là Thiên Đức; tổ chức triều đình với đầy đủ ban văn, ban võ, cho đúc tiền riêng, định đô ở vùng cửa sông Tô Lịch.

Sự kiện ấy không chỉ thể hiện tư duy, tầm nhìn chiến lược và bản lĩnh của một nhà kiến quốc, mà còn đánh dấu lần đầu tiên trong lịch sử dân tộc, một vị Hoàng đế chính thức xưng đế, khẳng định chủ quyền độc lập, tự chủ ngang hàng với các triều đại phương Bắc. Hào khí Vạn Xuân từ đó trở thành biểu tượng bất diệt của ý chí quật cường và khát vọng trường tồn của dân tộc Việt Nam.

Nghi thức rước lễ, rước kiệu về đền thờ Lý Nam Đế

Để tưởng nhớ công lao to lớn của ông, nhân dân đã lập đền Mục thờ Lý Nam Đế - vị Hoàng đế đầu tiên của dân tộc. Hằng năm, các nghi lễ dâng hương, tế lễ được tổ chức trang trọng vào ngày sinh, ngày mất và ngày xưng đế của Đức Hoàng đế; trong đó, ngày 12 tháng Giêng âm lịch là lễ hội chính.

Năm 2014, Di tích lịch sử chùa Hương Ấp và đền Mục được Bộ VHTTDL xếp hạng Di tích lịch sử cấp quốc gia. Nhằm bảo tồn và phát huy giá trị Di tích, tỉnh Thái Nguyên đã triển khai Dự án tu bổ, tôn tạo đền thờ Lý Nam Đế trên diện tích 7.500 m², tổng kinh phí hơn 75 tỉ đồng; công trình được khánh thành ngày 2.11.2024.

Đảng bộ và nhân dân tỉnh Thái Nguyên luôn ý thức sâu sắc trách nhiệm gìn giữ và phát huy giá trị lịch sử thiêng liêng ấy. Mảnh đất "phên dậu phía Bắc của kinh thành Thăng Long", nơi giao thoa giữa đồng bằng và trung du, miền núi đã hun đúc nên khí chất anh hùng, ý chí kiên cường và tinh thần yêu nước nồng nàn của bao thế hệ.

Tự hào là quê hương của vị Hoàng đế đầu tiên, làng Cổ Pháp xưa, nay thuộc tổ dân phố Hòa Bình, phường Vạn Xuân, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc tỉnh Thái Nguyên luôn ý thức sâu sắc trách nhiệm gìn giữ và phát huy giá trị lịch sử thiêng liêng ấy.

Toàn cảnh Lễ hội

Trong những năm qua, tỉnh Thái Nguyên đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo công tác bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị Khu di tích Lý Nam Đế. Đền Mục, chùa Hương Ấp cùng các công trình trong quần thể di tích đã và đang được đầu tư tu bổ khang trang, bề thế, giữ gìn kiến trúc truyền thống, bảo đảm sự tôn nghiêm, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của nhân dân và du khách.

Lễ hội “Vạn Xuân khai quốc” không chỉ là hoạt động văn hóa, tâm linh có ý nghĩa sâu sắc, tôn vinh truyền thống lịch sử, tri ân tiền nhân và giáo dục lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, mà còn là dịp để Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc tỉnh Thái Nguyên bày tỏ lòng tri ân sâu sắc đối với công lao to lớn của Đức Hoàng đế và các bậc tiền bối.

Lễ hội tiếp tục khơi dậy niềm tự hào, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân; giáo dục truyền thống yêu nước, tinh thần độc lập tự chủ cho thế hệ trẻ; đây là một trong những hoạt động văn hóa lớn, thiết thực nhằm triển khai, cụ thể hóa và từng bước đưa Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7.1.2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam vào cuộc sống.

Qua đó, hình ảnh quê hương Thái Nguyên, vùng đất địa linh nhân kiệt, giàu truyền thống cách mạng tiếp tục được quảng bá rộng rãi, góp phần thúc đẩy phát triển du lịch văn hóa- tâm linh, gắn với mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội bền vững.

XUÂN NHÀN