Lan tỏa lối sống xanh từ những hành động nhỏ

Từ thay đổi thói quen sinh hoạt đến các mô hình tái chế, sản xuất thân thiện với môi trường, lối sống xanh đang lan tỏa từ cơ sở, góp phần xây dựng Thủ đô sáng - xanh - sạch - đẹp và phát triển bền vững.

Sản phẩm rau xanh được bọc lá chuối nhằm kích thích thói quen tiêu dùng xanh.

Thay đổi từ những việc làm nhỏ

Gần hai năm nay, mỗi lần đi chợ, bà Lê Thị Thủy (xã Hoài Đức) đều mang theo chiếc làn mây, tre và hộp thủy tinh để đựng rau, củ, quả, thực phẩm. Theo bà Thủy, đây là cách làm đơn giản, thiết thực để hạn chế rác thải nhựa, góp phần bảo vệ môi trường trong sinh hoạt
hằng ngày.

Từ những thay đổi trong mỗi gia đình, ý thức bảo vệ môi trường đang từng bước lan tỏa trong cộng đồng thông qua nhiều mô hình thiết thực tại các xã, phường của Hà Nội như “Nhà thu gom rác thải nhựa”, “Tuyến đường phụ nữ tự quản”, “Thùng rác thân thiện với môi trường”, “Chai nhựa tái sinh, hành trình tiếp nối”... Các ngày hội thu gom, tái chế rác thải cùng hoạt động tổng vệ sinh, xóa bỏ điểm tập kết rác không đúng quy định, cải tạo cảnh quan khu dân cư cũng được nhiều địa phương duy trì.

Những hoạt động này góp phần cụ thể hóa Kế hoạch số 52/KH-UBND ngày 6-2-2026 của UBND thành phố Hà Nội về phát động phong trào toàn dân tham gia bảo vệ môi trường; giảm thiểu phát sinh, phân loại, thu gom, xử lý rác thải vì Thủ đô sáng - xanh - sạch - đẹp. Thành phố đặt mục tiêu duy trì tổng vệ sinh cuối tuần; triển khai phân loại rác thải sinh hoạt tại hộ gia đình; đưa nội dung bảo vệ môi trường vào hương ước, quy ước khu dân cư và nhân rộng các mô hình tự quản. Những phong trào này được gắn với các mục tiêu cụ thể, trách nhiệm của từng địa phương và yêu cầu kiểm tra, giám sát, hướng tới duy trì nền nếp thay vì chỉ tập trung vào các đợt
ra quân.

Tại phường Phú Diễn, mô hình thu gom chai nhựa, vỏ lon đã qua sử dụng để gây quỹ hỗ trợ người có hoàn cảnh khó khăn, người mắc bệnh hiểm nghèo và tổ chức hoạt động thiện nguyện đang phát huy hiệu quả thiết thực. Phế liệu được người dân phân loại, tập kết rồi định kỳ bán gây quỹ. Từ những việc làm nhỏ, hoạt động bảo vệ môi trường gắn với sẻ chia cộng đồng đã khuyến khích người dân hình thành thói quen phân loại rác, hạn chế rác thải nhựa.

Lối sống xanh cũng được thúc đẩy trong sản xuất nông nghiệp. Ông Nguyễn Văn Lai, thành viên sáng lập Hợp tác xã Nông nghiệp xanh Hoàng Gia (phường Chương Mỹ) cho biết, nhu cầu đối với rau sạch, rau an toàn ngày càng tăng, là động lực để các cơ sở sản xuất chú trọng hơn đến quy trình canh tác, chất lượng sản phẩm và các giải pháp sản xuất thân thiện với môi trường. Theo ông Lai, những mô hình sản xuất sạch, ứng dụng công nghệ cao hướng tới sử dụng hiệu quả nguồn lực, hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường, đồng thời nâng cao chất lượng và giá trị nông sản.

Lan tỏa mạnh mẽ lối sống xanh

Thực tế cho thấy, bên cạnh ý thức tự giác của người dân, công tác quản lý môi trường cần được thực hiện đồng bộ, sát thực tiễn. Tại phiên chất vấn của Thường trực HĐND thành phố Hà Nội về lĩnh vực môi trường ngày 22-10 vừa qua, những bất cập trong phân cấp quản lý vệ sinh môi trường, thu gom và vận chuyển rác thải tại các xã, phường tiếp tục được đặt ra. Hạ tầng thu gom, trung chuyển chưa đồng bộ; phương tiện thu gom vẫn chủ yếu là xe đẩy tay, xe gom hở. Một số khu vực vẫn xuất hiện điểm tồn lưu rác, chân rác; một số phường chưa bố trí được điểm tập kết. Tình trạng xe vận chuyển không được vệ sinh, che chắn, làm chảy nước rỉ rác trên đường vẫn xảy ra. Thực tế này cho thấy, bên cạnh vận động người dân thay đổi thói quen, thành phố cần tiếp tục hoàn thiện hạ tầng, nâng cao hiệu quả thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải, gắn trách nhiệm quản lý với kết quả thực tế tại địa bàn.

Giáo dục cũng giữ vai trò quan trọng trong hình thành thói quen sống xanh từ sớm. Theo Hiệu trưởng Trường Mầm non Minh Nghĩa (phường Tùng Thiện) Phan Thị Hồng Sang, chương trình “Xây dựng trường học xanh - Vì một Hà Nội xanh” cùng các mô hình trường học xanh, trường học không rác thải giúp học sinh nâng cao ý thức bảo vệ môi trường. Thông qua những việc làm cụ thể như tiết kiệm nước, giữ gìn vệ sinh, hạn chế rác thải và chăm sóc cây xanh, trẻ được hình thành thói quen tốt từ những năm đầu đời. Những hành động này cũng có thể được duy trì tại gia đình, lan tỏa tới cộng đồng.

Ở phạm vi địa phương, Chủ tịch UBND xã Bình Minh Nguyễn Đăng Việt cho rằng, phát triển kinh tế phải đi đôi với bảo vệ môi trường, gìn giữ bản sắc và nâng cao chất lượng sống của người dân. Theo đó, chuyển đổi xanh được định hướng từ những việc cụ thể như làm sạch môi trường làng nghề, nhân rộng mô hình nông nghiệp công nghệ cao. Cách tiếp cận này không chỉ hướng tới cải thiện môi trường sống mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế bền vững, tạo sinh kế cho người dân trên cơ sở phát huy lợi thế địa phương.

Từ những mô hình tại khu dân cư, trường học đến hoạt động sản xuất, có thể thấy lối sống xanh chỉ thực sự bền vững khi được duy trì bằng những hành động cụ thể và có điều kiện thực hiện lâu dài. Cùng với ý thức tự giác của người dân, chính quyền cơ sở cần nâng cao hiệu quả quản lý, hoàn thiện hạ tầng thu gom, phân loại rác và nhân rộng các mô hình phù hợp với đặc điểm từng địa bàn. Khi trách nhiệm bảo vệ môi trường được gắn với từng tổ chức, từng cộng đồng dân cư và mỗi cá nhân, lối sống xanh sẽ từng bước trở thành nếp sống thường ngày, góp phần xây dựng Thủ đô văn minh, hiện đại và phát triển bền vững.