Lan tỏa phong trào 'xanh - sạch - đẹp' tới mọi khu dân cư

Người dân khu phố 8 (phường Cao Xanh, tỉnh Quảng Ninh) chăm sóc tuyến đường hoa Phạm Ngọc Thạch. Ảnh: Ngọc Anh.

Thi đua thực chất, kết quả cụ thể

Ô nhiễm môi trường đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất đối với phát triển bền vững của mỗi quốc gia. Bên cạnh sự gia tăng nhanh chóng của chất thải rắn sinh hoạt và rác thải nhựa, nhiều vấn đề môi trường khác như ô nhiễm nguồn nước, ô nhiễm không khí, suy giảm diện tích cây xanh và đa dạng sinh học đang diễn biến phức tạp, tác động trực tiếp đến sức khỏe con người và chất lượng cuộc sống.

Thời gian qua, hệ thống MTTQ Việt Nam và các tổ chức thành viên đã triển khai nhiều phong trào thi đua, cuộc vận động, phát triển nhiều mô hình bảo vệ môi trường thiết thực, thu hút đông đảo đoàn viên, hội viên và nhân dân tham gia. Các tổ chức chính trị - xã hội đều đã có những phong trào, mô hình, sáng kiến hiệu quả như: “Ngày Chủ nhật xanh”, “Khu dân cư xanh - sạch - đẹp”; “Cơ quan, nơi làm việc xanh - sạch - đẹp”, “Gia đình 5 không, 3 sạch”, “Tuyến phố văn minh không rác”, “Đường hoa, đường cây xanh”, “Cánh đồng không rác thải”, “Trường học xanh - sạch - đẹp”…

Tuy nhiên, các phong trào nêu trên vẫn còn thiếu tính liên kết, chưa bền vững, chưa trở thành hoạt động thường xuyên ổn định, chưa hình thành thói quen và nếp sống “xanh - sạch - đẹp” trong cộng đồng.

Trước yêu cầu của tình hình mới, Ban Thường trực UBTƯ MTTQ Việt Nam đã xây dựng Đề án phát động phong trào thi đua “Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường, vì một Việt Nam xanh - sạch - đẹp”, với mục đích tạo phong trào thi đua sâu rộng trong toàn quốc, huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị và các tầng lớp nhân dân, các cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân chung tay bảo vệ môi trường; hình thành nếp sống văn minh, thân thiện, xây dựng môi trường sống xanh - sạch - đẹp tại Việt Nam.

Theo Đề án, việc triển khai phong trào thi đua phải thực hiện đồng bộ, thống nhất từ Trung ương đến cơ sở; đảm bảo sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của các cấp ủy Đảng, phối hợp chặt chẽ, hiệu quả của các cấp chính quyền, sự phân công, phối hợp giữa các tổ chức thành viên của Mặt trận. Nội dung thi đua phải rõ tiêu chí, gắn với từng hộ gia đình, khu dân cư, cơ quan, đơn vị, đối tượng, địa bàn; kết quả thi đua phải rõ mô hình, sản phẩm và phải được công nhận thông qua đánh giá, bình xét cụ thể.

Hướng tới phong trào của toàn dân

Theo ông Cao Xuân Thạo - Phó Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã đề ra mục tiêu phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân cho giai đoạn 2026 - 2030 từ 10%/năm trở lên, đồng thời cũng xác định rõ quan điểm gắn kết chặt chẽ, hài hòa giữa phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và bảo vệ môi trường.

“Chính vì vậy, trong nhiệm kỳ mới, Mặt trận xác định cần phát động một phong trào hành động mang tính toàn quốc, có sự tham gia của cả hệ thống chính trị và toàn thể nhân dân, hướng tới xây dựng một Việt Nam xanh - sạch - đẹp, tạo nền tảng vững chắc thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng hai con số, nâng cao chất lượng đời sống nhân dân” – Phó Chủ tịch Cao Xuân Thạo chia sẻ.

Theo đó, mục tiêu của phong trào không chỉ là làm sạch môi trường mà sâu xa hơn là tạo chuyển biến về nhận thức, hành vi và trách nhiệm xã hội đối với môi trường sống, từng bước hình thành lối sống xanh, văn hóa xanh và văn hóa ứng xử với môi trường của mỗi người dân. Do đó, phong trào sẽ được triển khai sâu rộng trên phạm vi cả nước, tới mọi địa bàn dân cư, mọi tầng lớp nhân dân, mọi cơ quan, đơn vị, trường học, doanh nghiệp và từng hộ gia đình.

Hệ thống Mặt trận sẽ tập trung xây dựng đồng bộ các mô hình “Gia đình xanh - sạch - đẹp”, “Khu dân cư xanh - sạch - đẹp”, “Xã, phường xanh - sạch - đẹp”, “Cơ quan, đơn vị, trường học xanh - sạch - đẹp”, “Doanh nghiệp, cơ sở sản xuất xanh - sạch - đẹp”. Ở khu dân cư sẽ tập trung xây dựng các tuyến đường xanh, khu dân cư không có rác thải tồn đọng, không có bãi rác tự phát; đường làng, ngõ xóm sạch đẹp, không lấn chiếm, quảng cáo bừa bãi.

Điểm mới lớn nhất là phong trào sẽ chuyển mạnh từ các hoạt động mang tính vận động, chiến dịch sang xây dựng một phong trào xã hội thường xuyên, bền vững trong cộng đồng dân cư. Nếu trước đây nhiều hoạt động chủ yếu tập trung vào các đợt ra quân vệ sinh môi trường, thì nay trọng tâm sẽ là thay đổi hành vi, hình thành nếp sống xanh và văn hóa ứng xử với môi trường của mỗi người dân.

“Phong trào sẽ thực sự trở thành phong trào của toàn dân chứ không chỉ là hoạt động của riêng hệ thống Mặt trận hay một số tổ chức thành viên. Từ phong trào sẽ từng bước hình thành được nếp sống xanh trong cộng đồng dân cư; xây dựng ngày càng nhiều khu dân cư xanh - sạch - đẹp; giảm tình trạng rác thải tồn đọng, ô nhiễm môi trường; đi đến nơi đâu cũng thấy cảnh quan môi trường xanh - sạch - đẹp, trở thành những nơi đáng sống của cư dân trên địa bàn” - Phó Chủ tịch Cao Xuân Thạo nhấn mạnh.