Lào Cai phấn đấu hình thành 5-7 không gian kinh tế ban đêm giai đoạn 2026-2030

Du khách tìm mua các đặc sản Lào Cai. (Ảnh: Hoàng Hiếu/TTXVN)

Lào Cai phấn đấu đến năm 2030 hình thành từ 5-7 không gian kinh tế ban đêm, xây dựng 2-3 sản phẩm du lịch đêm đặc trưng cấp tỉnh, đưa tỷ trọng đóng góp của kinh tế ban đêm chiếm 15-20% tổng doanh thu ngành dịch vụ-du lịch.

Không chỉ mở rộng hoạt động thương mại, dịch vụ sau khi trời tối, tỉnh hướng tới khai thác chiều sâu bản sắc văn hóa các dân tộc, cảnh quan thiên nhiên và lợi thế thương mại biên giới để tạo động lực tăng trưởng mới, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của du khách.

Đây là những mục tiêu đáng chú ý trong Đề án phát triển kinh tế ban đêm tỉnh Lào Cai giai đoạn 2026-2030 vừa được Ủy ban Nhân dân tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 4127/QĐ-UBND. Đề án xác định kinh tế ban đêm là một trong những động lực tăng trưởng mới, góp phần khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch, thương mại, dịch vụ, đồng thời tạo thêm sản phẩm trải nghiệm đặc sắc, nâng cao sức cạnh tranh của điểm đến Lào Cai.

Thay vì phát triển dàn trải, Lào Cai lựa chọn hướng đi có trọng tâm, tập trung vào những địa bàn sở hữu lợi thế nổi trội về du lịch, văn hóa, thương mại và điều kiện hạ tầng. Nền tảng phát triển được xác định là văn hóa bản địa, lấy du lịch làm động lực, thương mại và dịch vụ làm hạt nhân. Cách tiếp cận này nhằm tạo ra những không gian hoạt động về đêm có bản sắc riêng, tránh tình trạng các địa phương phát triển sản phẩm trùng lặp, thiếu sức hấp dẫn.

Theo Đề án, 5 nhóm lĩnh vực được ưu tiên phát triển gồm biểu diễn văn hóa, nghệ thuật; mua sắm và giải trí đêm; thể thao, chăm sóc sức khỏe; tham quan, trải nghiệm du lịch đêm; văn hóa ẩm thực và dịch vụ ăn uống về đêm. Đây là những lĩnh vực có khả năng kết nối, bổ trợ lẫn nhau, tạo thành chuỗi dịch vụ liên tục, đáp ứng nhu cầu đa dạng của du khách sau các hoạt động tham quan ban ngày.

Trong định hướng này, Sa Pa tiếp tục được xác định là địa bàn có nhiều lợi thế để phát triển các sản phẩm kinh tế ban đêm mang tính đặc trưng. Tỉnh định hướng xây dựng không gian âm nhạc và sương mù, phố đi bộ kết hợp nghệ thuật thực cảnh, biểu diễn đường phố, đồng thời phát triển các dịch vụ chăm sóc sức khỏe như tắm lá thuốc, spa. Việc kết hợp cảnh quan khí hậu vùng cao với trải nghiệm văn hóa và nghỉ dưỡng được kỳ vọng tạo thêm sức hút, giúp Sa Pa không chỉ là điểm đến tham quan mà còn là nơi du khách có thể dành trọn buổi tối để khám phá, trải nghiệm.

Sapa được nhiều du khách trong và ngoài nước chọn làm điểm đến du lịch, tham quan, tìm hiểu văn hóa địa phương. (Ảnh: Hoàng Hiếu/TTXVN)

Tại phường Lào Cai, lợi thế thương mại biên giới được khai thác thông qua định hướng phát triển chợ đêm, phố thương mại, không gian ẩm thực, mua sắm và tuyến phố đi bộ ven sông Hồng. Trong khi đó, xã Bắc Hà hướng tới mô hình “Chợ phiên đêm vùng cao” vào dịp cuối tuần, kết hợp tái hiện tri thức dân gian, trình diễn khèn Mông, nghề thêu thổ cẩm và giới thiệu sản phẩm OCOP. Đây là hướng phát triển vừa tạo sản phẩm du lịch mới, vừa mở rộng cơ hội tiêu thụ hàng hóa, sản phẩm truyền thống và nâng cao thu nhập cho cộng đồng địa phương.

Ở khu vực phía Tây của tỉnh, phường Nghĩa Lộ được định hướng phát triển các hoạt động gắn với di sản Nghệ thuật Xòe Thái và văn hóa ẩm thực Mường Lò. Phường Yên Bái tập trung vào dịch vụ đô thị, thương mại, ẩm thực và âm nhạc cộng đồng. Các địa bàn như Y Tý, Mù Cang Chải, Trạm Tấu, hồ Thác Bà được định hướng khai thác trải nghiệm thiên nhiên, săn mây đêm, cắm trại và nghỉ dưỡng khoáng nóng, từng bước hình thành mạng lưới không gian kinh tế ban đêm đa dạng, liên kết giữa các khu vực.

Không gian phát triển được mở rộng cũng gắn với những mục tiêu cụ thể về tăng trưởng du lịch. Đến năm 2030, Lào Cai phấn đấu đón khoảng 15 triệu lượt khách, trong đó có 11,5 triệu lượt khách nội địa và 3,5 triệu lượt khách quốc tế; nâng thời gian lưu trú bình quân lên khoảng 2-3 ngày. Doanh thu dịch vụ tại các không gian kinh tế ban đêm trọng điểm tăng bình quân 12-15% mỗi năm, lượng khách sử dụng sản phẩm, dịch vụ tại các không gian này tăng 10-15% mỗi năm.

Sapa được nhiều du khách trong và ngoài nước chọn làm điểm đến du lịch, tham quan, tìm hiểu văn hóa địa phương. (Ảnh: Hoàng Hiếu/TTXVN)

Đáng chú ý, tỉnh đặt mục tiêu từng bước mở rộng thời gian hoạt động của các dịch vụ đến 24 giờ tại những khu vực đủ điều kiện. Đây được xem là giải pháp để khai thác tốt hơn nhu cầu tiêu dùng của du khách, đồng thời gia tăng giá trị từ các hoạt động kinh doanh lưu trú, ăn uống, giải trí, mua sắm và trải nghiệm văn hóa.

Để hiện thực hóa mục tiêu, năm 2026, tỉnh tập trung rà soát, lựa chọn địa điểm, xây dựng phương án tổ chức hoạt động tại các địa bàn trọng điểm; hoàn thiện quy chế quản lý, danh mục dự án ưu tiên, xúc tiến đầu tư và chuẩn bị các điều kiện về hạ tầng, nguồn lực.

Sang năm 2027, các mô hình kinh tế ban đêm sẽ được tổ chức thí điểm tại 5 địa bàn gồm phường Yên Bái, phường Sa Pa, phường Lào Cai, phường Nghĩa Lộ và xã Bắc Hà. Trên cơ sở kết quả thực tế, tỉnh tiến hành đánh giá, sơ kết, hoàn thiện cơ chế quản lý và phương thức vận hành trước khi mở rộng trong giai đoạn 2028-2030.

Các địa bàn được xem xét mở rộng gồm Y Tý, Mù Cang Chải, Bảo Hà, Mường Khương, Bát Xát, Văn Chấn, khu vực cửa khẩu Kim Thành và các trung tâm dịch vụ dọc hành lang kinh tế sông Hồng. Cùng với đó, tỉnh chú trọng huy động nguồn lực xã hội hóa, khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh tham gia đầu tư; nâng cấp giao thông, chiếu sáng, bãi đỗ xe, hệ thống cấp thoát nước, vệ sinh môi trường và không gian công cộng.

Một yêu cầu quan trọng khác là bảo đảm kinh tế ban đêm phát triển đi đôi với an ninh, an toàn và giữ gìn bản sắc địa phương. Các hoạt động phải tuân thủ quy định về phòng cháy, chữa cháy, an toàn thực phẩm, niêm yết giá, bảo vệ môi trường; kiểm soát tiếng ồn, chất thải và không để phát sinh những tác động tiêu cực đến đời sống người dân. Nguồn nhân lực phục vụ du lịch cũng cần được nâng cao về kỹ năng nghề, ngoại ngữ, ứng dụng công nghệ số và chất lượng phục vụ.

Ủy ban Nhân dân tỉnh giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch làm đầu mối tham mưu tổ chức thực hiện, phát triển sản phẩm du lịch, văn hóa, thể thao, giải trí ban đêm và xây dựng thương hiệu kinh tế ban đêm Lào Cai. Các sở, ngành liên quan và chính quyền địa phương có trách nhiệm triển khai nhiệm vụ theo lĩnh vực, địa bàn được phân công.

Với định hướng hình thành những không gian kinh tế ban đêm có bản sắc, gắn kết văn hóa, du lịch và thương mại, Lào Cai đang hướng tới khai thác hiệu quả hơn giá trị của tài nguyên và lợi thế địa phương. Nếu được tổ chức đồng bộ, có trọng tâm và bảo đảm chất lượng dịch vụ, kinh tế ban đêm không chỉ góp phần kéo dài hành trình trải nghiệm của du khách mà còn mở rộng cơ hội kinh doanh, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân, đóng góp vào mục tiêu phát triển Lào Cai theo hướng xanh, hài hòa, bản sắc, hạnh phúc./.