Lập tổ nghiên cứu huy động vốn cho đường sắt tốc độ cao

Trước nhu cầu vốn lên tới hơn 1,7 triệu tỷ đồng cho tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam cùng hàng loạt dự án đường sắt đô thị, Bộ Tài chính vừa thành lập tổ công tác 30 thành viên nhằm nghiên cứu cơ chế, chính sách huy động nguồn lực, mở đường cho dòng vốn đầu tư vào lĩnh vực hạ tầng chiến lược này.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn vừa ký quyết định thành lập Tổ công tác xây dựng cơ chế, chính sách huy động nguồn lực phát triển đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị.

Theo quyết định, Tổ công tác gồm 30 thành viên, do Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn làm Tổ trưởng. Ông Lê Thành Quân, Vụ trưởng Vụ Đầu tư và Phát triển hạ tầng, giữ chức Phó tổ trưởng thường trực.

Các thành viên Tổ công tác là đại diện lãnh đạo, cán bộ của các đơn vị thuộc Bộ Tài chính cùng đại diện một số bộ, ngành, cơ quan Trung ương và địa phương. Trong đó có đại diện Bộ Xây dựng, Bộ Tư pháp, Ngân hàng Nhà nước, UBND TP Hà Nội, UBND TPHCM và Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam.

Tổ công tác có nhiệm vụ nghiên cứu, xây dựng đề án cơ chế, chính sách huy động nguồn lực phát triển đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị, trình Thủ tướng xem xét, phê duyệt.

Đồng thời, Tổ công tác thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến quá trình xây dựng, hoàn thiện đề án theo phân công, bảo đảm sự phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị tham gia.

Theo quyết định, các thành viên Tổ công tác làm việc theo chế độ kiêm nhiệm, thực hiện nhiệm vụ theo phân công của Tổ trưởng. Tổ công tác tự giải thể sau khi hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Việc nghiên cứu cơ chế huy động vốn diễn ra trong bối cảnh nhu cầu đầu tư phát triển đường sắt rất lớn, trong khi nguồn lực ngân sách Nhà nước còn hạn chế.

Riêng dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đã được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư với sơ bộ tổng mức đầu tư hơn 1,7 triệu tỷ đồng. Việc phát triển đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.HCM vẫn gặp khó khăn về nguồn vốn và tiến độ triển khai. Các dự án đường sắt có thời gian hoàn vốn dài, hiệu quả tài chính thấp và rủi ro lớn, khiến việc thu hút vốn tư nhân còn hạn chế.

Trong khi đó, các nguồn lực từ khai thác quỹ đất, phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) và tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt chưa được khai thác hiệu quả. Ngoài vốn xây dựng, phát triển hệ thống đường sắt còn đòi hỏi nguồn lực cho công nghiệp đường sắt trong nước, chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực chất lượng cao.

Đường sắt tốc độ cao Bắc Nam dài 1.541 km, đi qua 15 tỉnh, thành phố, nối ga Ngọc Hồi (Hà Nội) với ga Thủ Thiêm (TP.HCM). Tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 1,7 triệu tỷ đồng, tương đương 67,34 tỷ USD. Đây là dự án hạ tầng có quy mô vốn lớn nhất từ trước đến nay, đặt ra yêu cầu phải xây dựng phương án huy động và phân bổ nguồn lực phù hợp trong dài hạn.

Tại Hà Nội và TP.HCM, việc phát triển mạng lưới đường sắt đô thị cũng đang đối mặt với nhiều thách thức về nguồn vốn và tiến độ triển khai.

Trong khi đó, các cơ chế thu hút vốn tư nhân vào lĩnh vực đường sắt hiện chưa thực sự hấp dẫn. Đặc thù của các dự án là thời gian hoàn vốn dài, hiệu quả tài chính trực tiếp thấp và tiềm ẩn nhiều rủi ro, khiến doanh nghiệp còn dè dặt khi tham gia đầu tư. Các nguồn thu như khai thác giá trị gia tăng từ đất đai, phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) và khai thác tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt cũng chưa phát huy hiệu quả.

•  Quỳnh Như (T/h)

Nguồn Doanh Nhân Trẻ: https://doanhnhantrevietnam.vn/lap-to-nghien-cuu-huy-dong-von-cho-duong-sat-toc-do-cao-d30058.html