Lấy chất lượng thể chế và hiệu quả thực thi làm thước đo thành công của kỳ họp

Kỳ họp thứ hai dự kiến xem xét 57 nội dung, nhóm nội dung. Quốc hội dự kiến sẽ thông qua 39 luật, 4 nghị quyết quy phạm pháp luật, cho ý kiến 4 dự án luật và quyết định 10 nhóm nội dung về kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước, giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng khác.

 Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì hội nghị. Ảnh: VŨ HIẾU

Tại Hội nghị, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, trước mỗi kỳ họp, việc tổ chức hội nghị với các Trưởng đoàn, Tổ trưởng tổ Đảng nhằm quán triệt, thống nhất nhận thức và hành động có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, nhiệm vụ đặt ra đối với Quốc hội là chuyển hóa đầy đủ, kịp thời và đúng tinh thần các chủ trương của Đảng thành luật, nghị quyết có chất lượng, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Thước đo thành công của kỳ họp không nằm ở số lượng luật thông qua, mà ở chỗ một quyết định có tháo gỡ được điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực hay không. “Cần xác định vướng ở chủ trương, pháp luật hay ở tổ chức thực thi, vướng ở đâu gỡ ở đó. Không lấy sửa luật thay cho trách nhiệm thực thi, nhưng cũng không để quy định lỗi thời tiếp tục cản trở phát triển”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Về cách thức làm luật, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, luật chỉ quy định những vấn đề thuộc thẩm quyền của Quốc hội; việc phân cấp, phân quyền phải rõ ràng, không làm thay nhiệm vụ của Chính phủ và chính quyền địa phương. Tinh thần xuyên suốt là địa phương quyết định, địa phương tổ chức thực hiện và địa phương chịu trách nhiệm đối với những vấn đề thuộc thẩm quyền, trong khi Trung ương, Quốc hội và Chính phủ tập trung thực hiện vai trò kiến tạo phát triển.

Đặc biệt, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu thể hiện bản lĩnh trong quyết định. Đối với những vấn đề đã chín muồi, đã rõ, cần quyết định dứt khoát, không lấy sự thận trọng làm lý do trì hoãn. Với những vấn đề còn có ý kiến khác nhau, phải tiếp tục thảo luận đến cùng, lấy lợi ích quốc gia, dân tộc và quyền, lợi ích chính đáng của nhân dân làm chuẩn mực cao nhất.

Về một số nhiệm vụ trọng tâm tại Kỳ họp, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, xây dựng pháp luật là “trọng tâm của trọng tâm”. Tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội tiếp tục xem xét, thông qua nhiều dự luật rất lớn, rất khó như: Dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi), dự án Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi), dự án Luật Đất đai (sửa đổi), dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi)... có tác động trực tiếp đến quyền con người, quyền công dân, đến đời sống của người dân và doanh nghiệp.

Do đó, việc thảo luận các dự án luật, dự thảo nghị quyết tại Kỳ họp phải đúng trọng tâm, tập trung vào những vấn đề lớn, những điểm nghẽn về thể chế và các chính sách còn có ý kiến khác nhau; không sa đà vào vấn đề kỹ thuật, không nhắc lại nội dung đã có trong hồ sơ và không để xảy ra tham nhũng chính sách.

Chủ tịch Quốc hội phát biểu tại hội nghị. Ảnh: VŨ HIẾU

Nhấn mạnh trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan trình, cơ quan thẩm tra, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu quá trình tiếp thu, chỉnh lý các dự án luật, dự án nghị quyết phải bảo đảm chặt chẽ về kỹ thuật lập pháp, bảo đảm đúng đường lối, chủ trương của Đảng để xây dựng luật nhanh nhưng đồng thời phải bảo đảm chất lượng của luật.

Về kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước và đầu tư công, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, những nội dung trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ hai có ý nghĩa mở đường cho năm 2027 - năm tạo bước bứt phá trong thực hiện các mục tiêu phát triển của nhiệm kỳ 2026 - 2031. Do đó, các quyết định về ngân sách, đầu tư công phải chọn đúng ưu tiên, dồn sức cho các nhiệm vụ có sức lan tỏa, dứt khoát chấm dứt tình trạng dàn trải; nắm vững 3 mối quan hệ: Tăng trưởng với nguồn lực, đầu tư công với đầu tư toàn xã hội, tài khóa với ổn định vĩ mô; đặc biệt chú trọng an ninh năng lượng, an ninh lương thực, an ninh tài chính, an ninh kinh tế, an ninh chính trị nội bộ, an ninh văn hóa, tư tưởng.

Về giám sát, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu phải đi đến cùng trách nhiệm và kết quả theo đúng tinh thần Kết luận số 96 ngày 20-9 của Bộ Chính trị về định hướng giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.

 Quang cảnh hội nghị. Ảnh: VŨ HIẾU

Về hoạt động chất vấn, Chủ tịch Quốc hội cho biết, tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội sẽ tiến hành phiên chất vấn và trả lời chất vấn đầu tiên của nhiệm kỳ; đồng thời cho rằng, chất vấn chỉ có ý nghĩa khi vấn đề được chuyển biến trong thực tế, vì vậy, đề nghị các đại biểu chất vấn ngắn gọn, đi thẳng vào trách nhiệm, hướng đến giải pháp.

Về kết quả giải quyết ý kiến, kiến nghị của cử tri, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các Đoàn đại biểu Quốc hội, qua theo dõi thực tế, cần chỉ rõ những kiến nghị đã được nêu nhiều lần nhưng chưa có chuyển biến; nhấn mạnh, giám sát không dừng ở việc nghe, ghi nhận báo cáo mà phải tạo được chuyển biến trong thực tế.