Lảy cỏ - trò chơi đặc sắc của đồng bào Dao
Trong kho tàng văn hóa dân gian phong phú của đồng bào Dao ở xã Vân Sơn (Bắc Ninh), lảy cỏ là trò chơi đặc sắc, được nhiều người yêu thích.
Trong cuộc chơi, khi trọng tài ra lệnh, những người chơi sẽ xòe ra số ngón tay tùy ý, mắt theo dõi tay của đối phương để phán đoán rồi hô tổng số ngón tay xòe ra của hai bên. Nếu tiếng hô số của mình trùng với số ngón tay xòe ra của cả hai bên thì được điểm.
Nếu không trúng lại tiếp tục chơi cho đến khi một bên thắng điểm mới thôi. Cứ một lần thắng, trọng tài lại chia một chiếc đũa hoặc que, cuối cùng bên nào nhiều que, đũa hơn là thắng cuộc.

Đồng bào Dao xã Vân Sơn chơi trò lảy cỏ.
Theo người dân địa phương, tên gọi lảy cỏ bắt nguồn từ cách phiên âm tiếng Hán, nghĩa là “bắt đầu” hoặc “cùng nhau”. Trò chơi có nét tương đồng với oẳn tù tì của người Kinh song luật chơi phong phú, mang tính đấu trí cao hơn.
Anh Đặng Văn Minh, khu Nà Hin, thôn Gà cho biết: “Người chơi phải vừa nhanh tay vừa nhanh trí để đưa ra kết quả chính xác. Quan trọng nhất là khả năng quan sát và phán đoán đối phương sẽ xòe mấy ngón tay để hô cho đúng. Có những cuộc chơi kéo dài hàng chục phút, người xem đứng kín xung quanh cổ vũ rất vui. Người thắng, người thua cùng cười nên không khí lúc nào cũng rộn ràng”.
Một trong những nét thú vị của lảy cỏ là cách hô số ngón tay xòe ra của cả hai bên giàu nhịp điệu. Các con số được gọi theo lối riêng, kết hợp với những từ đệm tạo thành những câu vui tai rất đặc trưng của đồng bào vùng cao như: Nhì múi (2), sam tênh (3), sí cỏ (4)… Những câu hô được cất lên dồn dập vừa hào hứng vừa kịch tính.
Không chỉ mang ý nghĩa giải trí, lảy cỏ còn là sợi dây gắn kết cộng đồng. Sau những buổi lao động trên nương rẫy, bà con thường quây quần bên nhau vui chơi để xua tan mệt nhọc. Mỗi dịp Tết đến, Xuân về, trong các lễ cưới, mừng nhà mới hay những cuộc gặp gỡ bạn bè, trò chơi càng làm không khí thêm náo nhiệt. Chỉ sau vài lượt chơi, những người xa lạ cũng trở nên thân quen bởi tiếng cười sảng khoái và sự giao lưu cởi mở.
Giữa nhịp sống hiện đại với nhiều loại hình giải trí mới, trò chơi dân gian lảy cỏ vẫn được đồng bào Dao ở Vân Sơn lưu giữ, duy trì giúp đời sống tinh thần thêm phong phú. Trò chơi không phân biệt tuổi tác, giới tính, nhờ đó người cao tuổi nhớ lại ký ức của những mùa hội xưa, thanh niên có dịp giao lưu, còn trẻ nhỏ được tiếp cận và học hỏi nét đẹp văn hóa của dân tộc mình.
Theo lãnh đạo UBND xã Vân Sơn, lảy cỏ là một trong những trò chơi mang đậm bản sắc văn hóa của đồng bào Dao. Những năm gần đây, xã từng bước đưa trò chơi vào các hoạt động lễ hội. Việc duy trì các trò chơi dân gian giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về cội nguồn, nâng cao ý thức gìn giữ bản sắc dân tộc trong đời sống hiện đại.
Xã Vân Sơn đang đầu tư xây dựng điểm du lịch sinh thái cộng đồng, nhiều người dân mong muốn, các cấp, ngành và địa phương tiếp tục nghiên cứu đưa trò chơi lảy cỏ vào các lễ hội cũng như chương trình trải nghiệm văn hóa, du lịch để du khách biết đến những bản sắc văn hóa độc đáo, hiểu hơn về đời sống tinh thần phong phú của đồng bào Dao.
Nguồn Bắc Ninh: https://baobacninhtv.vn/lay-co-tro-choi-dac-sac-cua-dong-bao-dao-postid447226.bbg











