Lấy dữ liệu làm nền tảng quản trị tài chính công

Quang cảnh Hội thảo. Ảnh: Trần Nam

Với chủ đề “Xây dựng hệ sinh thái tài chính số thông minh, an toàn, kết nối và bền vững”, sự kiện quy tụ đông đảo đại diện các Bộ, ngành, Ngân hàng Nhà nước, ngân hàng thương mại, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), các tổ chức quốc tế như Liên minh châu Âu (EU), Ngân hàng Thế giới (WB) cùng nhiều chuyên gia và doanh nghiệp công nghệ. Thông qua việc kết nối dữ liệu dùng chung và đẩy mạnh ứng dụng AI, ngành Tài chính hướng tới mục tiêu xây dựng một nền tài chính số hiện đại, minh bạch và phát triển bền vững.

Diễn ra xuyên suốt sự kiện, chương trình VDF-2026 tập trung bàn thảo các bài toán lớn về dữ liệu và AI trong quản trị tài chính công. Trong Phiên toàn thể buổi sáng, các đại biểu tập trung thảo luận về Kế hoạch chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030, xây dựng nền tảng cho AI đáng tin cậy, Agentic AI, cùng phương thức quản trị và khai thác giá trị từ dữ liệu sẵn sàng cho AI. Tọa đàm tại phiên toàn thể cũng tạo không gian đối thoại thẳng thắn giữa Bộ Tài chính với các chuyên gia và doanh nghiệp nhằm tìm kiếm giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện.

Vào buổi chiều, hai chuyên đề chuyên sâu được tổ chức song song. Chuyên đề thứ nhất đi sâu vào giải pháp kết nối dữ liệu liên ngành Thuế – Kho bạc – Hải quan, ứng dụng AI trong phân tích thuế, giám sát giao dịch thời gian thực, bảo hiểm xã hội số, nền tảng đám mây an toàn và phòng chống mất dữ liệu (DLP). Chuyên đề thứ hai xoay quanh chiến lược phát triển hệ sinh thái dịch vụ tài chính trong kỷ nguyên AI, quản trị dữ liệu quy mô lớn, bảo vệ dữ liệu khách hàng và đổi mới mô hình vận hành. 

Song song với các phiên thảo luận, khu triển lãm VDF-2026 giới thiệu nhiều giải pháp công nghệ tiên tiến về AI, điện toán đám mây và tự động hóa nghiệp vụ, mở ra cơ hội hợp tác công – tư thiết thực.

Việc đẩy mạnh chuyển đổi số ngành tài chính diễn ra trong bối cảnh bứt phá công nghệ, bám sát các chủ trương lớn như Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị cùng các chiến lược quốc gia về kinh tế số, dữ liệu và Chính phủ số.

Đáng chú ý, nền tảng định hướng cho giai đoạn này là Quyết định số 3546/QĐ-BTC ban hành ngày 20/10/2025 về Chiến lược Chuyển đổi số của Bộ Tài chính đến năm 2030.

Chiến lược đặt ra các mục tiêu cụ thể: 100% cơ sở dữ liệu chuyên ngành được tạo lập, chia sẻ theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung” và tích hợp vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính; 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện được cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, số hóa 100% hồ sơ kết quả và định danh thông suốt qua VNeID; đồng thời 100% cơ sở dữ liệu đạt cấp độ 4 và 90% đạt cấp độ 5 về mức độ trưởng thành trong quản trị dữ liệu.

Thông qua diễn đàn VDF-2026, Bộ Tài chính tiếp tục tăng cường hợp tác công - tư, tiếp thu kinh nghiệm quốc tế để hoàn thành thắng lợi các mục tiêu chuyển đổi số quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn 2045.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Nguyễn Việt Hà - Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin và Chuyển đổi số (Bộ Tài chính) - nhấn mạnh: Nếu như giai đoạn trước tập trung vào số hóa quy trình và đưa dịch vụ lên môi trường số thì giai đoạn 2026-2030 đòi hỏi ngành tài chính phải lấy dữ liệu làm nguồn lực, kết nối làm phương thức, AI làm công cụ, cùng thước đo là hiệu quả quản trị và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, đại diện Bộ Tài chính cho biết toàn ngành sẽ tập trung triển khai bốn chuyển đổi lớn. Đầu tiên là chuyển từ số hóa sang quản trị dựa trên dữ liệu thông qua việc khai thác kho dữ liệu khổng lồ trải rộng trên các lĩnh vực ngân sách, thuế, hải quan, kho bạc, chứng khoán, bảo đảm dữ liệu đạt chuẩn “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, kết nối” để trở thành tài sản thực sự phục vụ phân tích, dự báo và ra quyết định.

Thứ hai là chuyển từ ứng dụng AI đơn lẻ sang xây dựng năng lực AI toàn ngành, không chạy theo công nghệ bằng mọi giá mà tập trung giải quyết các bài toán thực tế, đo lường được hiệu quả trên nền dữ liệu tin cậy, bảo đảm khả năng kiểm soát và giải trình.

Thứ ba là chuyển từ các hệ thống riêng lẻ sang hệ sinh thái kết nối và liên thông, thúc đẩy chia sẻ dữ liệu và nền tảng giữa các đơn vị nội ngành với các Bộ, ngành, địa phương và từng bước mở rộng ra hệ sinh thái dịch vụ tài chính. Cuối cùng là chuyển từ “an toàn đi sau” sang “an toàn ngay từ thiết kế”, xác định chuyển đổi số phải đi cùng an toàn số, khai thác dữ liệu phải đi đôi với bảo vệ dữ liệu và quản trị rủi ro.

Ông Nguyễn Việt Hà kỳ vọng VDF-2026 sẽ là diễn đàn đối thoại thực chất, giải quyết các bài toán cụ thể về hạ tầng AI, kết nối dữ liệu và an toàn thông tin. Mục tiêu cuối cùng là hướng tới một nền tài chính số hiện đại, thông minh, minh bạch và an toàn, đúng như tinh thần 4 từ khóa của sự kiện: “Thông minh - An toàn - Kết nối - Bền vững”./.