Lấy ý kiến sửa đổi Quy chuẩn quốc gia về xăng dầu: Nới lỏng tiêu chuẩn, gỡ khó cho doanh nghiệp

Điều chỉnh linh hoạt chỉ tiêu xăng sinh học E10

Một trong những nội dung trọng tâm của dự thảo là việc đề xuất nới lỏng các chỉ tiêu chất lượng đối với xăng sinh học E10. Theo đó, hàm lượng etanol được điều chỉnh từ mức 9% - 10% thể tích theo quy định hiện hành xuống biên độ rộng hơn là 8% - 10% thể tích. Đồng thời, mức trần hàm lượng oxy cũng được nâng từ 3,7% lên mức 4,0% khối lượng.

Những thay đổi mới về tiêu chuẩn xăng dầu, diesel được kỳ vọng sẽ phần nào giải quyết khó khăn cho doanh nghiệp xăng dầu.

Theo Viện Tiêu chuẩn Chất lượng Việt Nam (cơ quan soạn thảo), quy định với biên độ hẹp trước đây đã gây ra nhiều khó khăn trong khâu pha chế, hạn chế khả năng nhập khẩu và làm tăng chi phí, từ đó ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả kinh doanh và an ninh năng lượng quốc gia.

Cụ thể, để đáp ứng tiêu chuẩn hiện hành về hàm lượng etanol và oxy, các doanh nghiệp bắt buộc phải sử dụng nguồn xăng nền "không có oxy". Tuy nhiên, nguồn cung trong nước hiện chỉ đáp ứng được khoảng 65% nhu cầu. Đối với 35% lượng xăng nền phải nhập khẩu, các doanh nghiệp gặp bế tắc vì phần lớn nguồn hàng nhập khẩu về Việt Nam không đạt yêu cầu. Để có xăng nền phù hợp, doanh nghiệp phải mua từ một số nguồn cung cấp cố định chuyên xuất khẩu cho Nhật Bản hay Australia, dẫn đến việc phải cạnh tranh trực tiếp và chịu giá mua đắt hơn 600 đồng mỗi lít.

Theo tính toán của Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex), với sản lượng kinh doanh lớn, quy định hiện hành có thể gây ra chi phí phát sinh không đáng có lên tới 2.900 tỷ đồng mỗi năm chỉ tính riêng cho doanh nghiệp này. Do đó, việc nới lỏng tiêu chuẩn trong dự thảo không chỉ giúp doanh nghiệp giảm gánh nặng chi phí mà còn bám sát thông lệ quốc tế, tương đồng với tiêu chuẩn xăng E10 tại Trung Quốc (cho phép hàm lượng etanol 8% - 12%) và Philippines (cho phép hàm lượng oxy lên đến 4,0%).

Thay đổi quy định đối với nhiên liệu diesel và hợp chất pha chế

Bên cạnh xăng E10, dự thảo cũng đưa ra những thay đổi về thời gian áp dụng phân mùa đối với chỉ tiêu điểm chảy (điểm đông đặc) của nhiên liệu diesel, thay thế cho cách tính theo tháng trước đây. Cụ thể, mùa hè sẽ được quy định từ ngày 01/4 đến hết 31/10 với mức điểm chảy không lớn hơn +12 độ C, và mùa đông tính từ ngày 01/11 đến hết 31/3 với mức không lớn hơn +3 độ C.

Dự thảo mới cũng điều chỉnh và quy định rõ ràng danh mục các hợp chất oxygenat được phép pha vào xăng không chì, xăng E5 và xăng E10. Các hợp chất này bao gồm: Iso-propyl ancol (tối đa 10% thể tích), Iso-butyl ancol (tối đa 10% thể tích), Tert-butyl ancol (tối đa 7% thể tích), và các loại Ete có từ 5 nguyên tử Carbon trở lên (tối đa 15% thể tích, riêng MTBE không vượt quá 10%).

Đảm bảo an ninh năng lượng trong bối cảnh mới

Những sửa đổi kỹ thuật này được thực hiện trong bối cảnh thị trường xăng dầu trong nước đang chịu áp lực rất lớn về giá cả do ảnh hưởng từ sự leo thang xung đột tại khu vực Trung Đông. Tại một buổi làm việc gần đây với Tổ công tác an ninh năng lượng, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Khoa học và Công nghệ phải khẩn trương tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến quy chuẩn, tiêu chuẩn đối với xăng dầu nhập khẩu nhằm rút ngắn thời gian cấp phép, nhanh chóng đưa hàng hóa vào lưu thông. Thủ tướng cũng giao Bộ nghiên cứu, điều chỉnh mức hàm lượng oxy trong xăng E5, E10 sao cho phù hợp, vừa đáp ứng yêu cầu kỹ thuật vừa cắt giảm được thủ tục hành chính.

Được biết, Việt Nam hiện áp dụng tổng cộng 166 tiêu chuẩn quốc gia liên quan đến xăng dầu. Dự kiến, sau khi hoàn tất quá trình lấy ý kiến và thẩm định, Thông tư ban hành sửa đổi Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về xăng, nhiên liệu diesel và nhiên liệu sinh học sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/6/2026.

Hiền Thảo