Lễ Cúng lúa mới-gìn giữ bản sắc văn hóa người Mnông

Ngày 20/11, xã Quảng Phú (Lâm Đồng) tổ chức Lễ Cúng lúa mới của đồng bào Mnông. Đây là dịp tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống, khơi dậy niềm tự hào về bản sắc dân tộc, đồng thời tăng cường đoàn kết cộng đồng, tạo động lực gìn giữ và phát huy di sản văn hóa trong đời sống đương đại.

Nghi lễ đón khách trong Lễ Cúng lúa mới của đồng bào Mnông xã Quảng Phú, tỉnh Lâm Đồng.

Nghi lễ đón khách trong Lễ Cúng lúa mới của đồng bào Mnông xã Quảng Phú, tỉnh Lâm Đồng.

Đối với đồng bào Mnông, cây lúa và hạt lúa giữ vị trí quan trọng trong đời sống vật chất, tinh thần và tín ngưỡng. Sau mỗi mùa thu hoạch, khi lúa đã chắc hạt, đầy kho, bà con tổ chức lễ cúng để tạ ơn trời đất, thần linh và tổ tiên đã phù hộ mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, buôn làng bình yên, cuộc sống no ấm. Nghi lễ thể hiện quan niệm sống hài hòa với thiên nhiên, sự trân trọng thành quả lao động và đạo lý uống nước nhớ nguồn được trao truyền qua nhiều thế hệ.

Nhiều tiết mục biểu diễn tại Lễ Cúng lúa mới được dàn dựng công phu, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc.

Nhiều tiết mục biểu diễn tại Lễ Cúng lúa mới được dàn dựng công phu, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc.

Trong không gian lễ hội, các nghi thức truyền thống được tái hiện trang trọng, gồm rước hồn lúa về kho, cúng cây nêu, tri ân thần linh và các nông cụ lao động, chúc phúc sức khỏe, khai ché rượu cần và chia lộc cơm mới. Mỗi nghi thức đều mang ý nghĩa riêng, phản ánh đời sống tín ngưỡng phong phú, mối gắn bó mật thiết giữa con người với đất đai, nương rẫy và thiên nhiên.

Nhiều nghi thức truyền thống được tái hiện trong Lễ Cúng lúa mới.

Nhiều nghi thức truyền thống được tái hiện trong Lễ Cúng lúa mới.

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Quảng Phú Cao Bá Hoàng nhấn mạnh, Lễ Cúng lúa mới là một trong những nghi lễ nông nghiệp quan trọng, thể hiện lòng biết ơn đối với trời đất, thần linh, tổ tiên và khát vọng về cuộc sống ấm no, hạnh phúc của đồng bào Mnông. Trong quá trình phát triển và hội nhập, một số phong tục, tập quán, nghi lễ truyền thống đứng trước nguy cơ mai một, nhất là trong thế hệ trẻ. Vì vậy, việc phục dựng và tổ chức lễ hội có ý nghĩa thiết thực trong khơi dậy niềm tự hào dân tộc, nâng cao ý thức gìn giữ cội nguồn, góp phần trao truyền bản sắc văn hóa cho các thế hệ mai sau.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Quảng Phú Cao Bá Hoàng phát biểu tại Lễ Cúng lúa mới của đồng bào Mnông Quảng Phú.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Quảng Phú Cao Bá Hoàng phát biểu tại Lễ Cúng lúa mới của đồng bào Mnông Quảng Phú.

Theo ông Hoàng, địa phương chú trọng phát huy vai trò của già làng, người có uy tín và nghệ nhân trong bảo tồn các nghi lễ, tiếng nói, nhạc cụ dân gian, nghệ thuật diễn xướng và tri thức truyền thống của đồng bào Mnông. Cùng với đó, cần tạo thêm không gian để thanh thiếu niên được tìm hiểu, trực tiếp tham gia các hoạt động văn hóa, qua đó hình thành ý thức và trách nhiệm đối với di sản của dân tộc mình.

Tái hiện nghi lễ Cúng lúa mới của người Mnông xã Quảng Phú.

Tái hiện nghi lễ Cúng lúa mới của người Mnông xã Quảng Phú.

Điểm đáng chú ý của lễ hội là sự kết hợp giữa phần nghi lễ với các hoạt động giao lưu, trình diễn văn hóa và giới thiệu sản phẩm địa phương. Trong tiếng cồng chiêng, những làn điệu dân ca, điệu múa truyền thống, sắc màu trang phục thổ cẩm cùng hương vị ẩm thực dân tộc, nét sinh hoạt cộng đồng của người Mnông được tái hiện sinh động. Các hoạt động trải nghiệm nghề dệt thổ cẩm, đan lát và thưởng thức rượu cần góp phần đưa những giá trị văn hóa truyền thống đến gần hơn với người dân, nhất là lớp trẻ.

Chủ lễ thực hiện các nghi thức trong Lễ Cúng lúa mới.

Chủ lễ thực hiện các nghi thức trong Lễ Cúng lúa mới.

Cùng với nhiệm vụ bảo tồn, xã Quảng Phú định hướng gắn phát huy giá trị văn hóa dân tộc với phát triển du lịch cộng đồng, quảng bá hình ảnh quê hương và khai thác hợp lý tiềm năng, lợi thế địa phương, trong đó có khu vực núi lửa Nâm Kar. Đây là hướng đi góp phần chuyển hóa giá trị văn hóa, cảnh quan thành nguồn lực phát triển, tạo thêm sinh kế, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống nhân dân.

Chủ lễ thực hiện nghi thức cắm cần rượu trong Lễ Cúng lúa mới.

Chủ lễ thực hiện nghi thức cắm cần rượu trong Lễ Cúng lúa mới.

Sau phần lễ, chương trình diễn ra hoạt động giao lưu văn nghệ, biểu diễn nhạc cụ truyền thống của các dân tộc trên địa bàn xã. Trong chiều và tối cùng ngày, các hoạt động trải nghiệm ẩm thực dân tộc và chương trình nghệ thuật hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 tiếp tục được tổ chức, tạo không gian giao lưu, kết nối cộng đồng, lan tỏa nét đẹp văn hóa truyền thống đến người dân địa phương và du khách.

CHẤN HƯNG

Nguồn Nhân Dân: https://nhandan.vn/le-cung-lua-moi-gin-giu-ban-sac-van-hoa-nguoi-mnong-post1004328.html