Lễ hội Cổ Loa 2026: Lần đầu tiên mở không gian số, nâng tầm trải nghiệm di sản

Trải nghiệm lễ hội truyền thống số

Lễ hội Cổ Loa (xã Đông Anh) là lễ hội truyền thống lâu đời, một trong sáu lễ hội lớn của Thủ đô, được tổ chức hằng năm vào mùng 6 tháng Giêng. Lễ hội Cổ Loa xuân Bính Ngọ 2026 sẽ diễn ra trong hai ngày 21 và 22-2 (tức ngày 5 và 6 tháng Giêng năm Bính Ngọ) tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt Cổ Loa, với đầy đủ các nghi thức tế lễ truyền thống của Bát xã Loa Thành cùng nhiều hoạt động văn hóa dân gian, văn nghệ và thi đấu thể thao.

Đền thờ An Dương Vương. Ảnh: Hoàng Lân

Năm nay, lễ hội có nhiều điểm đổi mới hấp dẫn. Bên cạnh việc mở rộng không gian khu di tích, chỉnh trang các hạng mục phục vụ lễ hội, xã Đông Anh lần đầu tiên thiết kế và đưa vào vận hành một không gian số hóa độc đáo, tạo thêm trải nghiệm mới mẻ cho người dân và du khách.

Theo bà Nguyễn Thị Mỹ Linh, Trưởng phòng Văn hóa – Xã hội xã Đông Anh, “Không gian Di tích – Lễ hội truyền thống số” được giới thiệu xuyên suốt thời gian diễn ra lễ hội, tại Trung tâm Lễ hội Cổ Loa và một số điểm di tích trọng tâm trong quần thể di tích. Việc ra mắt không gian số không chỉ góp phần làm mới lễ hội truyền thống mà còn gắn các hoạt động lễ hội với phong trào “Bình dân học vụ số”, từng bước nâng cao nhận thức và kỹ năng số cho cộng đồng. Đây cũng là cơ sở để địa phương đánh giá hiệu quả, rút kinh nghiệm và từng bước nhân rộng mô hình tại các di tích, lễ hội khác trên địa bàn, hướng tới xây dựng lễ hội truyền thống văn minh, hiện đại, giàu bản sắc trong thời kỳ chuyển đổi số.

Theo đó, cùng với các nghi lễ, trò diễn truyền thống, công tác truyền thông số được triển khai đồng bộ trước, trong và sau lễ hội. Chuyên mục “Không gian Di tích – Lễ hội truyền thống số Đông Anh” được tích hợp trên Trang thông tin điện tử của xã và nền tảng donganh360.vn, cung cấp đầy đủ thông tin về lịch lễ hội, nghi lễ, trò diễn, nhân vật lịch sử, không gian làng nghề cũng như các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể gắn với di tích Cổ Loa. Các nội dung này đồng thời được lan tỏa mạnh mẽ trên báo mạng và các nền tảng số, mạng xã hội.

Đoàn kiểm tra công tác lễ hội của Sở VHTT Hà Nội dâng hương tại đền thờ An Dương Vương. Ảnh: Hoàng Lân

UBND xã Đông Anh cho biết, địa phương đã tổ chức số hóa tư liệu, từng bước hình thành “Ngân hàng dữ liệu văn hóa số Đông Anh” thông qua việc thu thập, số hóa hình ảnh, video, tư liệu cổ, hiện vật và lời kể của các bậc cao niên. Công nghệ 3D, VR/AR được ứng dụng để tái hiện không gian lễ hội Cổ Loa, các tuyến rước, nghi thức truyền thống, trò chơi dân gian và không gian trải nghiệm. Những hiện vật còn tồn tại được quét, số hóa 3D; các tư liệu không còn được phục dựng bằng video, motion graphic kết hợp phỏng vấn, góp phần khôi phục ký ức văn hóa một cách sinh động, dễ tiếp cận đối với công chúng, đặc biệt là giới trẻ.

Tại không gian lễ hội Cổ Loa xuân Bính Ngọ, khu vực check-in được thiết kế sáng tạo với các mô hình nhân vật lịch sử, truyền thuyết và trang phục xưa, giúp du khách “hóa thân” chụp ảnh lưu niệm, đồng thời tiếp cận thông tin ngắn gọn về nhân vật, di tích. Khu sân khấu chính tích hợp màn hình LED trình chiếu nội dung số, kết hợp các hoạt động trắc nghiệm, tương tác, do MC dẫn dắt nhằm tăng tính hấp dẫn, tránh trùng lặp.

Đặc biệt, khu trải nghiệm thực tế ảo VR-360 cùng các hiệu ứng hình ảnh 3D, hologram được bố trí tại vị trí thuận tiện, trở thành điểm nhấn công nghệ thu hút sự quan tâm của đông đảo du khách.

Sẵn sàng cho mùa hội vui tươi, văn minh

Hiện nay, UBND xã Đông Anh đang gấp rút hoàn thiện các hạng mục tu bổ, cải tạo không gian lễ hội nhằm phục vụ Nhân dân và du khách trong dịp lễ hội đầu năm. Phó Chủ tịch UBND xã Đông Anh Nguyễn Thị Lương cho biết, ngay từ sớm, công tác tuyên truyền trực quan và chỉnh trang cảnh quan đã được đẩy mạnh trên toàn bộ khu vực diễn ra lễ hội.

Khu vực check-in lễ hội đang được BTC sắp đặt. Ảnh: H.L

Tại Chợ Sa, tuyến đường Cổ Loa và các tuyến đường dẫn vào khu di tích, hệ thống cờ hoa, băng rôn, pano được lắp dựng đồng bộ; hệ thống đèn trang trí được bổ sung, làm mới, góp phần tạo không gian lễ hội sáng – xanh – sạch – đẹp, trang trọng và hài hòa với cảnh quan di tích.

Ban tổ chức đã xây dựng sơ đồ tổng thể các khu vực lễ hội, bố trí, sắp xếp các điểm kinh doanh dịch vụ nằm ngoài không gian lễ hội, bảo đảm trật tự, mỹ quan và văn minh. Công tác tuyên truyền trên các phương tiện truyền thông và nền tảng số tiếp tục được tăng cường. Năm nay, Ban tổ chức thiết lập 18 mã QR giới thiệu lịch sử, kiến trúc, văn hóa, ẩm thực Cổ Loa và sơ đồ lễ hội. Xã Đông Anh đầu tư lắp dựng 246 pano tuyên truyền dọc các tuyến đường vào khu di tích; 1 cổng chào, 1 mô hình năm mới, 3 khu check-in; treo 1.000 cờ Tổ quốc và 500 cờ hồng kỳ, tạo điểm nhấn thị giác, thu hút du khách.

Khu giếng ngọc đang được chỉnh trang lại. Ảnh: H.L

Nhằm bảo đảm an ninh, an toàn và văn minh lễ hội, phương án bảo đảm an ninh trật tự được xây dựng chi tiết với 8 chốt cứng, hơn 20 chốt mềm hướng dẫn phương tiện ra vào khu vực lễ hội; 6 barie cứng và mềm được sửa chữa, làm mới nhằm kiểm soát phương tiện, giữ không gian lễ hội an toàn, thông thoáng.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội Phạm Xuân Tài làm việc với xã Cổ Loa. Ảnh: Hoàng Lân

Trong buổi kiểm tra công tác chuẩn bị lễ hội, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội Phạm Xuân Tài nhấn mạnh, việc tổ chức lễ hội cần bảo đảm sự trang trọng, đúng truyền thống, đồng thời có những đổi mới trong phần hội để tăng sức hấp dẫn. Ông đề nghị xã Đông Anh bám sát Bộ tiêu chí về môi trường văn hóa trong lễ hội truyền thống, chú trọng phân luồng giao thông, giữ gìn cảnh quan, vệ sinh môi trường và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm như chèo kéo, “chặt chém” du khách, tổ chức cờ bạc trá hình.

Với sự chuẩn bị bài bản, Lễ hội Cổ Loa xuân Bính Ngọ 2026 được kỳ vọng không chỉ góp phần gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa truyền thống mà còn từng bước hướng tới mô hình lễ hội văn minh, hiện đại, an toàn, góp phần quảng bá hình ảnh di tích Cổ Loa gắn với phát triển du lịch văn hóa – di sản của huyện Đông Anh và Thủ đô Hà Nội.

Hoàng Lân