Lễ hội truyền thống ở Thuận An: Gìn giữ bản sắc văn hóa, khơi nguồn phát triển

Di sản văn hóa – nền tảng bền vững của cộng đồng

Xã Thuận An là vùng đất cổ giàu truyền thống, hiện lưu giữ 70 di tích lịch sử cùng 35 di sản văn hóa phi vật thể là các lễ hội truyền thống như lễ hội làng Keo, lễ hội Giao Tự, lễ hội chùa Báo Ân… Những di tích này không chỉ là biểu tượng văn hóa, tâm linh quan trọng của địa phương mà còn là điểm tựa tinh thần, có giá trị lịch sử, văn hóa, thể hiện bản sắc của dân tộc, không ngừng được tái tạo và lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Đặc biệt, lễ hội làng Keo được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia theo Quyết định số 370/QĐ-BVHTTDL ngày 21-2-2024. Sự kiện này không chỉ khẳng định giá trị đặc sắc của lễ hội mà còn tạo động lực để địa phương tiếp tục bảo tồn, phát huy di sản gắn với phát triển bền vững, phù hợp định hướng của Nghị quyết 80.

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Thuận An Trương Văn Học cùng đại diện các phòng, ban, cơ quan, đơn vị dâng hương tưởng nhớ công lao các bậc tiền nhân tại Lễ hội truyền thống thôn Hàn Lạc. Ảnh: Vân Thư

Cứ mỗi dịp rằm tháng hai âm lịch, nhân dân các thôn Hàn Lạc, Đại Bản và Kim Hồ lại thành kính tổ chức lễ hội tại đình làng, nơi hội tụ đời sống tâm linh của cộng đồng. Năm nay, lễ hội tiếp tục được tổ chức trang nghiêm với các nghi thức tế lễ, dâng hương, rước kiệu. Thôn Hàn Lạc tổ chức rước kiệu xuống thôn Đại Bản, tạo nên sự kết nối văn hóa giữa các làng. Trong không khí linh thiêng, đoàn rước quy tụ đông đảo các bậc cao niên, đại diện chính quyền, đoàn thể và người dân, cùng hướng về cội nguồn.

Những nghi lễ được thực hành bài bản, trang trọng, không chỉ thể hiện lòng tri ân với các bậc tiền nhân mà còn góp phần củng cố tinh thần đoàn kết cộng đồng, yếu tố cốt lõi trong xây dựng đời sống văn hóa cơ sở.

Người dân – chủ thể gìn giữ và lan tỏa di sản

Một trong những điểm nhấn nổi bật của lễ hội Thuận An chính là sự tham gia chủ động, tích cực của người dân.

Nghi thức rước kiệu tại lễ hội truyền thống thôn Đại Bản. Ảnh: Vân Thư

Bà Nguyễn Thị Thông, người cao tuổi thôn Đại Bản chia sẻ: “Chúng tôi tập luyện trong khoảng chục ngày. Ai cũng tự giác rèn luyện thêm tại nhà. Được tham gia lễ hội là niềm tự hào, là cách để tri ân tổ tiên và giữ gìn truyền thống”.

Không chỉ người dân tại chỗ, lễ hội còn là điểm hẹn thiêng liêng của những người con xa quê. Anh Trần Văn Minh, hiện sinh sống và làm việc xa quê, cho biết: “Dù đi đâu, cứ đến ngày hội là tôi lại trở về. Không khí rước kiệu vừa trang nghiêm vừa rộn ràng khiến tôi luôn cảm thấy tự hào về quê hương”.

Chính sự tham gia của cộng đồng đã làm nên sức sống bền bỉ cho lễ hội. Bên cạnh phần lễ, phần hội diễn ra sôi nổi với các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao và trò chơi dân gian. Từ những làn điệu dân ca đến các trò chơi truyền thống, tất cả tạo nên không khí vui tươi, gắn kết các thế hệ.

Hiện, toàn xã Thuận An có 35 lễ hội, trong đó có 1 lễ hội cấp quốc gia, 2 lễ hội liên xã và 32 lễ hội quy mô thôn. Các lễ hội chủ yếu diễn ra vào mùa xuân, góp phần hình thành không gian văn hóa đặc trưng của địa phương.

Đáng chú ý, người dân Thuận An còn tham gia thực hành nghi lễ trong Hội Gióng – di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, qua đó khẳng định vai trò của địa phương trong dòng chảy văn hóa rộng lớn.

Bảo tồn gắn với phát triển – hướng đi bền vững

Công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản ngày càng được Đảng ủy, chính quyền xã chú trọng thực hiện. Đình Đại Bản vừa được tu bổ, tôn tạo và đưa vào sử dụng trước Tết Nguyên đán 2026, tạo không gian khang trang cho các hoạt động văn hóa, tín ngưỡng.

Nghi thức tế lễ và dâng hương tại lễ hội truyền thống thôn Đại Bản. Ảnh: Vân Thư

Trưởng thôn Đại Bản Nguyễn Minh Tuấn cho biết: “Cán bộ, nhân dân trong thôn rất phấn khởi bởi lễ hội năm nay càng thêm ý nghĩa khi được tổ chức trong không gian di tích vừa được tôn tạo. Các nghi lễ truyền thống được phục dựng bài bản, kết hợp hài hòa với hoạt động văn hóa hiện đại, tạo sức hấp dẫn đối với người dân và khách thập phương”.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Thuận An Nguyễn Thanh Hương, việc duy trì lễ hội thường niên không chỉ là sự tiếp nối truyền thống mà còn góp phần giáo dục thế hệ trẻ về lịch sử, văn hóa địa phương. Đồng thời, đây cũng là dịp để quảng bá hình ảnh quê hương, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Lãnh đạo UBND xã Thuận An đã chỉ đạo Phòng Văn hóa - Xã hội xã tham mưu các văn bản lãnh đạo chỉ đạo và tạo điều kiện thuận lợi, hỗ trợ công tác tổ chức cho các địa phương để lễ hội diễn ra quy mô, bài bản, đúng quy định của Nhà nước, phù hợp với thuần phong mỹ tục. Các hoạt động này đã khai thác được các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc; đặc biệt là đáp ứng nhu cầu hưởng thụ và nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân và thu hút du khách.

Có thể thấy, lễ hội truyền thống ở Thuận An không chỉ là di sản cần gìn giữ mà còn là nguồn lực quan trọng cho phát triển. Từ những nghi lễ cổ truyền đến cách tổ chức hiện đại, tất cả đang góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc theo tinh thần Nghị quyết 80.

Với sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền và sự chung tay của nhân dân, Thuận An đang từng bước biến di sản thành động lực nội sinh, vừa gìn giữ bản sắc, vừa mở ra cơ hội phát triển trong kỷ nguyên mới.