Độc đáo nét văn hóa Khmer tại Lễ hội Phá bàu xã biên giới Lộc Thành

Tham dự lễ hội có lãnh đạo Sở Dân tộc và Tôn giáo, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, lãnh đạo địa phương và đông đảo bà con nhân dân xã Lộc Thành.

Tiết mục múa Lâm thôn đặc sắc của bà con Khmer Lộc Thành trình diễn tại lễ hội. Ảnh: Nguyễn Tấn

Lễ hội Phá bàu của đồng bào dân tộc Khmer ở xã Lộc Thành là loại hình văn hóa dân gian chứa đựng nhiều giá trị độc đáo của người Khmer. Lễ hội phản ánh rõ đời sống của cư dân nông nghiệp canh tác lúa nước và nương rẫy. Thông qua lễ hội, người Khmer ở Lộc Thành cầu mong sự bình an, khỏe mạnh, mùa màng bội thu, cây cối tốt tươi, vạn vật sinh sôi nảy nở.

Không gian lễ hội được tổ chức ở bàu nước ấp K Liêu của xã. Theo truyền thống của đồng bào Khmer, “phá bàu” là nghi thức mở bàu nước sau thời gian gìn giữ, tượng trưng cho việc chia sẻ nguồn lợi thiên nhiên cho cộng đồng.

Nghi thức cúng thần linh được các già làng, người có uy tín của địa phương thực hiện trước khi bước vào hoạt động bắt cá. Ảnh: Nguyễn Tấn

Sau phần lễ trang nghiêm cầu mong mưa thuận gió hòa, người dân cùng nhau bước vào phần hội sôi động - thời khắc được mong chờ nhất của lễ hội. Để tham gia lễ hội, các gia đình chuẩn bị những vật dụng như nơm, gùi, đồ xúc cá, giỏ đựng... Ngay dưới bàu nước, phụ nữ và trẻ em, thanh niên nam nữ… nhanh tay dùng các vật dụng để bắt cá.

Theo già làng Lâm Kương ở ấp K Liêu, xã Lộc Thành, khi tham gia Lễ hội Phá bàu, ai bắt được con cá to trước là có phúc, họ sẽ dâng thành quả cho cả làng để thể hiện sự tôn kính và cảm ơn trời đất, thần linh. Ngoài ra, cá bắt được sẽ dùng chế biến nhiều món ăn để thưởng thức và giao lưu trong ngày hội. Vì vậy, lễ hội còn là dịp để mọi người trong, ngoài ấp, sóc có dịp gặp gỡ, chia sẻ tình cảm, kinh nghiệm trong lao động sản xuất, thể hiện tinh thần đoàn kết và giá trị văn hóa truyền thống.

Hàng trăm người dân tham gia phá bàu bắt cá. Ảnh: Nguyễn Tấn

Niềm vui mừng của những người bắt được cá to tại lễ hội. Ảnh: Nguyễn Tấn

Lộc Thành có tới 38% dân số là người đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó chiếm phần lớn là người Khmer. Việc duy trì tổ chức Lễ hội Phá bàu có ý nghĩa rất lớn trong đời sống văn hóa, tinh thần của cộng đồng bà con Khmer sinh sống tại địa phương.

Ông Lê Thỉnh, Phó Chủ tịch UBND xã Lộc Thành, Trưởng ban tổ chức lễ hội cho biết: Địa phương luôn nỗ lực duy trì Lễ hội Phá bàu vào thời điểm này hàng năm, bởi đây là hoạt động nhằm bảo tồn, phát huy di sản văn hóa đa bản sắc của địa phương. Đồng thời, qua đây tuyên truyền, vận động nhân dân bảo vệ các bàu nước, ngăn chặn trường hợp xâm hại, đánh bắt cá trái phép trong các bàu nước. Chính quyền địa phương cũng mong muốn thông qua các lần tổ chức lễ hội sẽ sớm được các cấp quan tâm, công nhận Lễ hội Phá bàu của bà con Khmer Lộc Thành trở thành Di sản văn hóa phi vật thể cấp tỉnh và gắn hoạt động lễ hội với các loại hình phát triển du lịch ở địa phương.