Lê Thanh Phong mang 'nốt trầm xao xuyến' của dân ca Ví, Giặm vào bản hòa ca quốc gia

Nghệ sĩ Lê Thanh Phong chia sẻ, anh cảm thấy rất vinh dự và hạnh phúc khi được góp mặt trong một sự kiện trọng đại, diễn ra đúng vào dịp cả nước kỷ niệm ngày Thống nhất đất nước 30.4 và hướng tới kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh 19.5.1890 – 19.5.2026.

Lê Thanh Phong trong chương trình nghệ thuật chính luận “Âm vang Tổ quốc”

Chương trình được coi như một concert quốc gia tầm cỡ tại Sân vận động Mỹ Đình với quy mô lên tới 40.000 khán giả.

Lê Thanh Phong là một trong số ít nghệ sĩ được Tổng đạo diễn Nguyễn Trung Dũng mời tham gia bàn bạc kịch bản ngay từ những ngày đầu hình thành ý tưởng.

Giữa một chương trình mang khí thế hào hùng, trẻ trung với cách kể chuyện hiện đại, Tổng đạo diễn đã gửi gắm một “mệnh lệnh” đầy cảm hứng cho nam ca sĩ 9x người Nghệ An: “Hãy cho anh một điểm nhấn, một nốt trầm xao xuyến giữa không gian hùng tráng này bằng một làn điệu dân ca xứ Nghệ, tái hiện lại cảnh Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước”.

Để có được hơn 1 phút tỏa sáng trên sân khấu, Lê Thanh Phong đã trải qua một quá trình chuẩn bị vô cùng khắt khe và tỉ mỉ. Anh thừa nhận mình đã “mất ăn mất ngủ” để cùng Đạo diễn âm nhạc Tạ Duy Tuấn chỉnh sửa, phân bài sao cho hoàn hảo nhất.

Ban đầu, anh dự định sử dụng những vần thơ bất hủ của nhà thơ Chế Lan Viên trong bài “Người đi tìm hình của nước” hay thơ của nhà thơ Tố Hữu để hát điệu Tứ hoa. Tuy nhiên, việc đưa những cấu trúc thơ đặc thù của các vị tiền bối vào làn điệu dân ca mà vẫn giữ nguyên chất thơ, không làm biến dạng giai điệu là một thử thách cực lớn.

Sau nhiều lần thử nghiệm “nắn làn, bẻ điệu” không thành công do yêu cầu về thời lượng ngắn gọn của chương trình, anh và ekip đã quyết định chọn làn điệu Tứ hoa trong trích đoạn “Quê hương vọng mãi lời Người” của soạn giả NSND An Ninh.

Thanh Phong luôn trăn trở với dân ca

Mục tiêu đặt ra là câu hát khi ngân lên phải vừa vang vọng giữa đất trời, vừa súc tích, đủ ý và đủ sức khiến người nghe thực sự xúc động.

Đứng trước biển người tại Mỹ Đình, dù đã dày dạn kinh nghiệm biểu diễn, Lê Thanh Phong cũng không tránh khỏi sự hồi hộp. Anh từng trăn trở liệu giữa một chương trình quy tụ những ngôi sao nhạc trẻ đình đám như Đức Phúc hay Tùng Dương, liệu một câu dân ca đơn độc có đủ sức níu chân khán giả trẻ?

Lê Thanh Phong xúc động nhớ lại: “Khi tôi bước ra, 40.000 khán giả dường như nín lặng cả. Ai cũng im phăng phắc để nghe phần hoạt cảnh về Bác Hồ kính yêu”. Nhìn xuống hàng ghế đầu, nơi những cựu chiến binh mặc quân phục, ngực lấp lánh huy chương đang chăm chú lắng nghe, anh cảm thấy một luồng cảm xúc mãnh liệt.

Khi câu hát Tứ hoa dài hơi vừa dứt, cả không gian như vỡ òa trong tiếng vỗ tay đồng điệu của hàng vạn người. Với anh, đó là khoảnh khắc làn điệu dân ca không chỉ bay lên cùng đất trời dân tộc mà còn thấm sâu vào lòng người, xóa tan mọi khoảng cách về lứa tuổi và dòng nhạc.

Sau đêm diễn, Lê Thanh Phong bất ngờ nhận được rất nhiều đoạn “fan cam” từ các bạn trẻ quay lại và chia sẻ rầm rộ trên các nền tảng mạng xã hội như TikTok. Nhiều khán giả trẻ bày tỏ sự tiếc nuối khi câu hát quá ngắn: “Đang hay mà sao ngắn thế, chỉ vỏn vẹn hơn 1 phút”.

Điều này khiến anh tin rằng, dân ca Ví, Giặm đang sống lại một cách mạnh mẽ trong đời sống hiện đại. Nó không còn là tài sản riêng của xứ Nghệ mà là tài sản quốc gia, là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại đã được UNESCO công nhận.

Anh khẳng định sẽ tiếp tục cùng các cộng sự làm mới dân ca để đưa loại hình nghệ thuật này vào nhiều chương trình nghệ thuật lớn hơn nữa.

Lê Thanh Phong tiết lộ, sau Âm vang Tổ quốc, anh lại tiếp tục với những dự án mới. Sắp tới, anh sẽ tham gia chương trình nghệ thuật chính luận “Dấu ấn ngày hội vì bình yên bản làng 2026” do Bộ Công an tổ chức tại Mộc Châu, Sơn La.

Tại đây, bên cạnh việc biểu diễn tác phẩm “Trông cây tôi lại nhớ Người” (do chính anh chuyển soạn tân cổ Tứ hoa), anh còn đảm nhận một nhiệm vụ quan trọng là viết kịch bản hoạt cảnh dân ca.

Tác phẩm sẽ khắc họa hình ảnh người chiến sĩ công an nhân dân học tập và làm theo 6 điều Bác Hồ dạy. Đây tiếp tục là một dấu ấn mới trong hành trình miệt mài đưa hồn quê, tình nước vào dòng chảy âm nhạc đương đại của người nghệ sĩ trẻ tài năng.

Lê Thanh Phong sinh năm 1992 tại Nghệ An. Anh là Thạc sĩ, Trưởng đoàn Nghệ thuật UNESCO Dân ca xứ Nghệ tại Hà Nội, giảng viên Đại học Văn hóa Hà Nội. Năm 2021, Thanh Phong ra mắt CD Ví, Giặm tình quê với các bài dân ca xứ Nghệ lời mới và ca khúc âm hưởng Ví, Giặm.

Cùng với biểu diễn, anh còn xây dựng nhiều chương trình, vở diễn dân ca xứ Nghệ lớn như Câu dân ca dâng Người, Dòng sông chở những câu hò, Dâng Người câu hát quê hương, Xuân qua miền Ví, Giặm…

Thanh Phong cũng rất tích cực trong việc đưa nghệ thuật quê hương ra thế giới thông qua các hoạt động giao lưu văn hóa tại các nước như Uzbekistan, Trung Quốc, Nhật Bản, Pháp…

Đáng chú ý, năm 2023 anh đưa tổ chức dân ca xứ Nghệ Ân tình Ví, Giặm hồn quê biểu diễn trong Ngày Việt Nam tại Pháp; đảm nhận vai trò viết kịch bản, đạo diễn và biểu diễn chương trình nghệ thuật Hương sắc Việt Nam trong Ngày Việt Nam tại Nhật Bản.

Thanh Phong cũng rất tích cực trong việc đưa nghệ thuật quê hương ra thế giới thông qua các hoạt động giao lưu văn hóa tại các nước như Uzbekistan, Trung Quốc, Nhật Bản, Pháp

Đặc biệt, là một người trẻ năng động, nhanh nhạy với công nghệ, Lê Thanh Phong rất chú trọng việc tiếp cận khán giả trẻ thông qua nền tảng số. Năm 2014, anh lập fanpage “Dân ca Ví, Giặm” với các nội dung về lịch sử hình thành, giới thiệu các làn điệu dân ca Ví, Giặm; các video ca nhạc dân ca xứ Nghệ và ca khúc âm hưởng Ví, Giặm; giới thiệu các gương mặt nghệ sĩ và nghệ nhân dân ca xứ Nghệ…

Đến nay, trang có gần 700 nghìn người theo dõi. Bên cạnh đó, kênh YouTube và Tiktok về dân ca xứ Nghệ của anh cũng thu hút được rất đông khán giả, trong đó phần lớn là người trẻ.

Cùng với đó, Thanh Phong rất chú trọng việc truyền tình yêu Ví, Giặm cho thế hệ sau. Anh mở các lớp dạy dân ca Ví, Giặm tại Đại học Văn hóa Hà Nội, Đại học Đại Nam, Trung tâm UNESCO hỗ trợ sức khỏe cộng đồng Hà Nội; đưa mô hình dạy hát Ví, Giặm ra với không gian thực cảnh tại đình Xuân Tảo Sở, Hà Nội; đào tạo nâng cao kỹ thuật biểu diễn kịch hát dân tộc hàng năm tại Đoàn Nghệ thuật UNESCO Di sản dân ca xứ Nghệ…

Lê Thanh Phong từng được trao giải Diễn viên xuất sắc tại Festival âm nhạc dân gian thế giới Uzbekitstan 2017; Bằng khen Liên hoan âm nhạc dân gian do Đài Truyền hình quốc tế Vân Nam – Trung Quốc năm 2019; các Bằng khen Vì sự nghiệp bảo tồn và phát huy di sản văn hóa dân tộc do Hội Di sản Văn hóa Việt Nam trao tặng; giải thưởng của Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam; Bằng khen của Bộ trưởng Bộ VHTTDL năm 2024…