Nữ y tá anh hùng và những chiến công thầm lặng

Trong ngôi nhà nhỏ đơn sơ, ấm áp tại phường Phú Xuân, TP Huế, tôi được nghe cô kể về quãng đời hoạt động cách mạng đầy gian nan, thử thách và những chiến công thầm lặng nhưng rất đỗi tự hào của cô, người nữ y tá anh hùng mà tôi luôn ngưỡng mộ.

Những chiến công thầm lặng

Anh hùng LLVT nhân dân Lê Thị Thu Hạnh (tên thường gọi là Hảnh), sinh năm 1951, tại thôn Trung Thạnh, xã Phong Chương, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là xã Phong Dinh, TP Huế), một miền quê giàu truyền thống cách mạng. Tuổi thơ của cô là những ký ức về chiến tranh, về cảnh quê nhà nghèo đói, xóm làng xác xơ vì đạn bom quân thù cày xới; là hình ảnh những chiến sĩ cách mạng anh dũng, kiên cường bám trụ xóm làng, giằng co với địch để giữ gìn từng tấc đất quê hương, nhiều cán bộ, chiến sĩ bị địch lùng sục, vây bắt, tra tấn dã man nhưng quyết không khai, vẫn một lòng trung thành với Đảng, với cách mạng.

Đầu năm 1965, chứng kiến cảnh đau thương, mất mát của quê hương do quân Mỹ - ngụy gây ra, Lê Thị Thu Hạnh khi đó vừa tròn 14 tuổi nhưng đã xin phép ba mẹ đi theo cách mạng. Cô được phân công hoạt động cơ sở ở địa phương. Nhờ thông thạo địa bàn và thông minh, nhanh nhẹn nên cô Hạnh được giao nhiệm vụ làm liên lạc, nắm tình hình địch, nắm các điểm chốt chặn, lùng sục của chúng, thường xuyên báo cáo kịp thời cấp trên để quân ta có kế hoạch đối phó và tiêu diệt.

Anh hùng LLVT nhân dân Lê Thị Thu Hạnh tại Lễ đón nhận danh hiệu Anh hùng LLVT Quân khu 4 ngày 18-4-2026.

Tháng 7 năm 1966, khi vừa tròn 15 tuổi, cô Hạnh gia nhập lực lượng Thanh niên xung xong thuộc Đại đội hành lang tỉnh Thừa Thiên. Cô được giao nhiệm vụ vận tải lương thực, vũ khí, cáng tải thương binh, sau đó được đào tạo làm y tá. Trong 2 năm (1966 - 1967), cô Hạnh cùng đồng đội tham gia vận chuyển hàng chục tấn vũ khí từ chiến khu về vùng tạm chiếm, vận chuyển hàng trăm thương binh, liệt sĩ về tuyến sau; thu dọn, giải quyết hậu quả chiến trường; đưa hàng chục tấn lương thực, thực phẩm từ vùng tạm chiếm về chiến khu. Công việc vất vả, hiểm nguy. Trên đường hành quân vận chuyển hàng hóa, nhiều đêm phải luồn lách qua đồn bốt, các điểm phục kích, bom, mìn, pháo địch; ban ngày phải canh chừng máy bay địch cắt bom, bổ nhào. Trong mưa bom bão đạn, mặc dù tuổi nhỏ, sức yếu nhưng nữ y tá Lê Thị Thu Hạnh luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ, bảo đảm chỉ tiêu, kế hoạch trên giao.

Tháng 5 năm 1968, nữ y tá Lê Thị Thu Hạnh được cấp trên điều đến công tác tại đội Điều trị 82, đội phẫu tiền phương, thuộc K200, Cục Hậu cần, Quân khu Trị Thiên, với nhiệm vụ y tá phòng mổ ở chiến trường. Công việc vô cùng vất vả. Hằng ngày, sau khi phục vụ phòng mổ, y tá Hạnh tranh thủ giặt bông băng, hấp sấy tiệt trùng dụng cụ y tế. Nhiều khi ở trạm phẫu tiền phương, cô và đồng nghiệp phải chăm sóc thương binh trong tiếng bom đạn nổ rung chuyển cả lòng đất; có lúc, theo yêu cầu của trên, phải di chuyển thương binh đến vị trí khác để bảo đảm bí mật, an toàn ngay trong đêm.

Lúc đó, mỗi ngày y tá Hạnh làm việc tới 15 - 16 giờ liên tục, có khi thức suốt cả đêm ngồi cho thương binh tựa ngủ. Cô cũng thường xung phong nhận chăm sóc những thương binh nặng nhất. Trong 4 năm liền (1968 - 1972), nữ y tá Lê Thị Thu Hạnh đã chăm sóc chu đáo hơn 300 thương binh nặng và tiêm hơn 4 vạn mũi tiêm các loại, bảo đảm an toàn cho thương bệnh binh. Những thương binh nặng hằng ngày đau đớn vì vết thương hành hạ, dù vất vả bao nhiêu, cô Hạnh vẫn ân cần chăm sóc, không hề phàn nàn. Với cô, mỗi thương binh khi vào điều trị ở Đội phẫu tiền phương 82 đều như người thân ruột thịt của mình.

Tháng 6 năm 1972, y tá Hạnh được cấp trên cử đi học lớp đào tạo y sĩ, cô luôn chịu khó học hỏi, kiên trì vượt mọi khó khăn để vươn lên trong học tập. Kết quả, cô tốt nghiệp y sĩ loại giỏi.

Y sĩ Lê Thị Thu Hạnh không chỉ chịu khó, nhẫn nại trong công việc mà còn luôn gần gũi, giúp đỡ chị em trong đội, luôn nâng cao chuyên môn cũng như rèn luyện đạo đức, lối sống. Tấm lòng cao cả của Lê Thị Thu Hạnh được anh chị em trong đơn vị, thương bệnh binh mến phục, cấp trên tin tưởng.

Trong 10 năm công tác, chiến đấu ở Đội điều trị 82, cô Lê Thị Thu Hạnh được tặng thưởng 2 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Ba; 4 lần được bầu là Chiến sĩ thi đua; 2 lần là Dũng sĩ Quyết thắng; cùng nhiều bằng khen.

Đặc biệt, ngày 15-1-1976, cô được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân vì “Đã lập được nhiều thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu, góp phần đưa sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của dân tộc ta đến thắng lợi hoàn toàn”.

Bằng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân do Chủ tịch nước Tôn Đức Thắng ký tặng y sĩ Lê Thị Thu Hạnh ngày 15-1-1976.

Khoảng lặng sau những chiến công

Năm 1982, y sĩ Lê Thị Thu Hạnh được cấp trên cử đi học lớp đào tạo bác sĩ tại Trường Đại học Y Dược Huế. Ra trường, với tấm bằng loại giỏi, cô được điều về công tác tại Phòng khám Viện Quân y 268, Cục Hậu cần, Quân khu 4. Với những kinh nghiệm dày dặn có được trong những năm tháng ở chiến trường, bác sĩ Hạnh luôn tham mưu cho Ban giám đốc bệnh viện nâng cao chất lượng khám bệnh, chữa bệnh cho cán bộ, chiến sĩ. Những ý kiến đề xuất của bác sĩ Hạnh luôn có tính thực tiễn và hiệu quả cao nên được Ban giám đốc ghi nhận, đánh giá cao và đưa vào phục vụ bệnh nhân đạt kết quả tốt.

Năm 1993, sau gần 30 năm công tác trong Quân đội, bác sĩ Lê Thị Thu Hạnh nghỉ hưu với quân hàm Thiếu tá. Khi được hỏi về cuộc sống gia đình hiện tại, giọng cô xúc động: “Chồng cô, chú Trần Đình Cáng, hơn cô 7 tuổi, là cán bộ quân khí tham gia chiến đấu ở chiến trường Trị Thiên. Chú cũng là thương binh và nhiễm chất độc da cam, sức khỏe yếu nên chú đã mất cách đây 8 năm rồi con ạ! Cô có 3 người con, 1 con gái và 2 con trai, hiện đều mạnh khỏe, đã lập gia đình, chăm lo làm ăn và cô đã có các cháu nội, ngoại. Đó là điều mà cô thấy hạnh phúc nhất khi về già”.

Anh hùng LLVT nhân dân Lê Thị Thu Hạnh và tác giả.

Hiện nay, cô Hạnh là Phó chủ tịch Hội Cựu thanh niên xung phong TP Huế. Ở tuổi 75, với 55 tuổi Đảng, người nữ anh hùng vẫn không nghỉ ngơi mà tiếp tục đi tìm hài cốt đồng đội, chăm lo giúp đỡ con em gia đình thương binh, liệt sĩ, chất độc da cam có hoàn cảnh khó khăn, tham gia các buổi nói chuyện truyền thống cho học sinh, sinh viên các trường…

Nữ anh hùng Lê Thị Thu Hạnh trăn trở: “Hiện nay, còn nhiều đồng đội của cô hy sinh chưa được tìm thấy hài cốt đưa về với gia đình, còn nhiều gia đình con em thương binh, liệt sĩ, nhiễm chất độc da cam có cuộc sống rất khó khăn. Cô còn khỏe ngày nào, ngày đó cô còn phải làm những việc vì đồng đội, con ạ…!".