Lên núi Trường Lệ thăm đền thờ Đức thánh Tô Hiến Thành
Phường Sầm Sơn không chỉ thu hút du khách bởi biển xanh mà còn bởi hệ thống di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh đa dạng. Nổi bật trong số đó là đền thờ Đức thánh Tô Hiến Thành tọa lạc uy nghiêm giữa sắc xanh bạt ngàn của dãy núi Trường Lệ.
Đền thờ Đức thánh Tô Hiến Thành được tu bổ, tôn tạo đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tâm linh của Nhân dân và du khách.
Đền thờ Đức thánh Tô Hiến Thành còn được biết đến với tên gọi đền Đệ Nhị (đền Trung), nằm trong hệ thống “Tam tòa” của làng Núi xưa (tên chữ là Sầm Thôn), cùng với đền Độc Cước (đền Thượng/Đệ Nhất) và đền Hoàng Minh Tự (đền Hạ/Đệ Tam). Đây là một trong những ngôi đền cổ kính, linh thiêng bậc nhất Sầm Sơn, sở hữu nét kiến trúc độc đáo. Người dân địa phương tin rằng, ngôi đền không chỉ là nơi lưu giữ giá trị lịch sử mà còn rất linh ứng.
Theo thần phả tại đền thờ, Thái úy Tô Hiến Thành (1102-1179) sinh ra tại xóm Lẻ, làng Hạ Mỗ (TP Hà Nội). Ông là người văn võ song toàn, nổi tiếng là vị quan thanh liêm, chính trực bậc nhất thời Lý. Suốt ba triều vua từ Lý Thần Tông, Lý Anh Tông đến Lý Cao Tông, ông luôn giữ vai trò trụ cột triều đình với các chức vụ trọng yếu như nhập nội kiểm hiệu Thái phó Bình Chương quân quốc trọng sự, tước Vương phò tá Đông cung, Thái úy và Quyền nhiếp chính sự. Không chỉ có công lớn trong việc chống giặc ngoại xâm và củng cố bang giao, ông còn được sử sách ca ngợi là tấm gương sáng về lòng tận tụy vì dân, vì nước. Ghi nhận công trạng to lớn của Thái úy Tô Hiến Thành trong việc bảo quốc, an dân, các đời vua Trần, Lê và Nguyễn đã ban tặng ông nhiều sắc phong.
Trải qua hơn 800 năm, ngôi đền vẫn giữ được vẻ linh thiêng dưới những tán cây cổ thụ. Đặc biệt, nơi đây còn bảo tồn nguyên vẹn nhiều bảo vật và đồ tế khí quý giá như kiệu bát cống, đại tự, câu đối, thánh vị và hòm sắc phong. Với những giá trị tiêu biểu, năm 2019 đền Đức thánh Tô Hiến Thành thuộc quần thể danh thắng Sầm Sơn (bao gồm núi Trường Lệ, đền Độc Cước, đền Cô Tiên và hòn Trống Mái) đã được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt. Hàng năm, vào ngày sinh và ngày giỗ của Tô Hiến Thành, cấp ủy, chính quyền và Nhân dân phường Sầm Sơn cùng du khách lại long trọng tổ chức lễ dâng hương tưởng nhớ công đức của ông. Đây cũng là dịp để mọi người cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mọi nhà được bình an.
Được sự quan tâm của Nhà nước cùng sự chung tay đóng góp của Nhân dân và du khách, đền thờ Đức thánh Tô Hiến Thành đã được tu bổ, tôn tạo khang trang, trở thành điểm tựa tâm linh vững chắc cho cộng đồng. Nhờ sự linh thiêng cùng cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, cụm di tích đã thu hút đông đảo khách thập phương đến tham quan, chiêm bái. Theo báo cáo từ Trung tâm Cung ứng dịch vụ công Sầm Sơn, chỉ trong 2 tháng đầu năm 2026, đền đã đón gần 10.000 lượt khách.
Bà Tiết Thị Thương ở thôn Phú Lĩnh, xã Tây Đô - du khách đến tham quan đền thờ Đức thánh Tô Hiến Thành, cho biết: "Hằng năm, gia đình tôi đều ghé thăm phường Sầm Sơn để nghỉ dưỡng và tham quan, chiêm bái đền thờ Đức thánh Tô Hiến Thành. Đứng giữa không gian linh thiêng, thanh tịnh nơi cửa đền, tôi cảm thấy tâm hồn mình trở nên thư thái, mọi âu lo của cuộc sống như dần tan biến".
Phó Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ công phường Sầm Sơn Lê Trung Thành cho biết, trung tâm sẽ tăng cường quản lý, bảo vệ, kiên quyết ngăn chặn các hành vi xâm hại di tích. Chú trọng đẩy mạnh tuyên truyền nhằm nâng cao ý thức cộng đồng trong việc gìn giữ di sản. Đồng thời, chủ động kết nối các điểm di tích trong và ngoài phường để hình thành các tour du lịch hấp dẫn. Huy động tối đa nguồn lực xã hội hóa cho việc tu bổ, tôn tạo đền, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tâm linh của Nhân dân và du khách khi về với Sầm Sơn.
