Lệnh ngừng bắn với Iran không áp dụng cho Li-băng, vấn đề uranium sẽ được 'xử lý hoàn hảo'

Một thông điệp ngắn gọn nhưng mang sức nặng chiến lược vừa được phát đi từ Tehran: Việc đi qua eo biển Hormuz, tuyến hàng hải sống còn của thế giới, sẽ chỉ an toàn khi có sự phối hợp với lực lượng vũ trang Iran.

Tuyên bố của Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi, được chính Tổng thống Mỹ Donald Trump chia sẻ lại, đã vạch rõ “luật chơi” trong thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần giữa Iran và liên minh Mỹ-Israel. Theo đó, mọi hoạt động qua lại eo biển Hormuz phải được điều phối với quân đội Iran và chịu các “giới hạn kỹ thuật” không được công bố chi tiết, Tasnim đưa tin.

Eo biển Strait of Hormuz là tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu mỗi ngày, khiến bất kỳ gián đoạn nào tại đây đều có thể ngay lập tức đẩy giá năng lượng tăng vọt và gây chấn động thị trường thế giới. Nguồn: Tasnim.

Từ tuyến hàng hải quốc tế thành điểm kiểm soát chiến lược

Eo biển Hormuz từ lâu được coi là huyết mạch vận chuyển dầu mỏ của thế giới. Nhưng với thỏa thuận mới, tuyến đường này không còn đơn thuần là hành lang quốc tế, mà đang bị “quân sự hóa có điều kiện”, giới quan sát nhận định.

Việc yêu cầu phối hợp với lực lượng vũ trang Iran đồng nghĩa với việc mọi tàu thuyền, từ thương mại đến quân sự, đều phải nằm trong tầm giám sát và cho phép của Iran.

Cụm từ “giới hạn kỹ thuật” càng làm dấy lên nghi ngại về các rào cản vô hình, từ kiểm soát lưu thông, điều tiết luồng tàu đến khả năng hạn chế tải trọng hoặc thời gian di chuyển.

Trong hai tuần ngắn ngủi, Iran gần như nắm trong tay “công tắc” của một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất hành tinh.

Eo biển Hormuz thu hút 40.000 tàu chở dầu và tàu chở hàng mỗi năm. Ảnh: Reuters.

Israel chấp nhận nhưng cảnh báo thỏa thuận ngừng bắn không bao gồm Li-băng

Trong khi các điều khoản then chốt dần lộ diện, sự im lặng của giới chức Israel đã gây ra phản ứng dữ dội trong nội bộ nước này, Times of Israel đưa tin.

Phóng viên quân sự Nitzan Shapira của Channel 12 công khai chỉ trích việc thiếu minh bạch từ chính phủ, đặt câu hỏi liệu người dân Israel có được cập nhật hay tiếp tục phải theo dõi thông tin từ truyền thông Iran.

Sự bức xúc này phản ánh một thực tế: Thỏa thuận ngừng bắn, dù mang danh nghĩa hạ nhiệt xung đột, lại đang được định hình bởi các tuyên bố từ phía Tehran và Washington, trong khi Tel Aviv dường như ở thế bị động thông tin.

Văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu sau đó đã lên tiếng ủng hộ quyết định của Mỹ, nhưng nhấn mạnh rằng lệnh ngừng bắn không áp dụng cho Li-băng.

Israel đồng thời đặt điều kiện rõ ràng: Iran phải mở lại eo biển Hormuz và chấm dứt mọi cuộc tấn công nhằm vào Mỹ, Israel và các quốc gia khác trong khu vực.

Tuyên bố này cho thấy Tel Aviv vẫn giữ lập trường cứng rắn, đồng thời để ngỏ khả năng tiếp tục hành động quân sự ngoài phạm vi thỏa thuận.

Trong hai ngày 7 và 8/4, chiến sự giữa Israel và lực lượng Hezbollah tại Li-băng tiếp tục leo thang với cường độ không kích dày đặc, dù song song đó là các nỗ lực ngoại giao liên quan đến Iran.

Ngày 7/4, theo các nguồn tổng hợp từ Reuters và dữ liệu chiến sự, tổng số thương vong lũy kế tại Li-băng đã vượt mốc 1.500 người thiệt mạng, với nhiều vụ không kích gây chết chóc trong các khu dân cư và cả lực lượng gìn giữ hòa bình quốc tế .

Sang ngày 8/4, các cuộc tấn công vẫn tiếp diễn khi Israel khẳng định chiến dịch quân sự tại Li-băng không nằm trong thỏa thuận ngừng bắn với Iran, khiến số người chết tiếp tục tăng và tổng số người thiệt mạng vẫn duy trì trên ngưỡng 1.500, cùng hơn 1,2 triệu người phải sơ tán .

Phạm vi tấn công đã mở rộng sâu vào nội địa, từ miền Nam, thung lũng Bekaa tới ngoại ô phía nam thủ đô Beirut, thậm chí lan sang cả các khu vực không phải là thành trì truyền thống của Hezbollah, AP đưa tin.

Tổng thống Mỹ Donald Trump nói chuyện với các phóng viên khi ông chào đón Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tại câu lạc bộ Mar-a-Lago của ông ở Palm Beach, Florida, ngày 29/12/2025. Ảnh: AP.

Ông Trump cam kết vấn đề uranium của Iran sẽ được “xử lý hoàn hảo”

Tổng thống Donald Trump đã rút lại các đe dọa trước đó nhằm vào hạ tầng Iran, đồng thời chấp nhận bản đề xuất 10 điểm của Tehran làm cơ sở cho đàm phán tiếp theo.

Động thái này đánh dấu một bước lùi chiến thuật của Washington, trong bối cảnh căng thẳng quân sự có nguy cơ vượt tầm kiểm soát. Ông Trump thậm chí khẳng định bản đề xuất của Iran có thể là “nền tảng đáng tin cậy”.

Tuy nhiên, trong phát biểu với hãng tin Pháp AFP, nhà lãnh đạo Mỹ vẫn tuyên bố Washington giành “chiến thắng hoàn toàn”, đồng thời cam kết vấn đề uranium của Iran sẽ được “xử lý hoàn hảo” trong khuôn khổ thỏa thuận.

Ảnh cắt từ một video được Đài Phát thanh Truyền hình Cộng hòa Hồi giáo Iran (IRIB) phát sóng ngày 17/4/2021, sáu ngày sau khi hội trường bị hư hại trong một vụ tấn công bí ẩn, cho thấy các máy ly tâm xếp dọc theo một hội trường tại cơ sở làm giàu uranium ở thành phố Natanz của Iran. Nguồn: AP.

Trước khi thỏa thuận ngừng bắn 2 tuần đạt được về mặt nguyên tắc, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố lần đầu tiên sử dụng bệ phóng kép trong các đợt tấn công mới, nhắm vào hàng loạt mục tiêu tại các khu vực trung tâm và phía nam lãnh thổ Israel, hãng tin Iran Fars đưa tin ngày 7/4.

Hơn 30 mục tiêu, từ Rishon LeZion, Petah Tikva đến Beersheba, Dimona và Tel Aviv, được cho là đã trúng tên lửa Fateh và Kheibar Shekan - những loại vũ khí có độ chính xác cao.

Việc triển khai công nghệ phóng mới cho thấy Iran không chỉ duy trì áp lực quân sự mà còn thử nghiệm năng lực chiến tranh trong điều kiện “ngừng bắn có kiểm soát”.

Iran phóng tên lửa về phía Israel ngày 7/4. Video: Fars.