LHQ đối thoại ứng viên Tổng thư ký: Chân dung của các nhân vật chính trong cuộc đua định hình tương lai chủ nghĩa đa phương

Hiện có bốn ứng viên tham gia cuộc đua, gồm bà Michelle Bachelet, bà Rebeca Grynspan, ông Rafael Grossi, ông Macky Sall. Ứng viên đầu tiên tham gia đối thoại là bà Michelle Bachelet.

Dưới đây là hồ sơ của các ứng cử viên:

Ông Rafael Grossi: Nhà ngoại giao hạt nhân nhiều kinh nghiệm

Ông Rafael Grossi, nhà ngoại giao chuyên nghiệp 65 tuổi đến từ Argentina, hiện là Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), được đánh giá là một trong những ứng viên nổi bật nhờ kinh nghiệm xử lý các hồ sơ hạt nhân phức tạp.

Trong nhiệm kỳ của mình, ông đã tham gia các nỗ lực duy trì cơ chế giám sát chương trình hạt nhân Iran, đồng thời thúc đẩy hiện diện của IAEA tại các điểm nóng như nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia ở Ukraine.

Ông xây dựng hình ảnh một nhà lãnh đạo thực tiễn trong cuộc đua vào ghế Tổng thư ký LHQ, với tuyên bố tầm nhìn: "Ngay cả trong thời kỳ chia rẽ, các thể chế đa phương vẫn có thể mang lại tác động tích cực thực sự".

Bà Rebeca Grynspan: Tiếng nói cải cách từ góc nhìn phát triển

Bà Rebeca Grynspan, nhà kinh tế học 70 tuổi và là cựu Phó Tổng thống Costa Rica. Bà Rebeca hiện là Chủ tịch Hội nghị LHQ về thương mại và phát triển (UNCTAD). Bà tự mô tả mình là một người theo chủ nghĩa đa phương có tư tưởng cải cách, đã đấu tranh chống lại các rào cản về giới và luôn tin tưởng vào LHQ cùng cam kết của tổ chức này đối với hòa bình, phát triển và nhân quyền.

Bà nhấn mạnh vai trò của Liên hợp quốc trong thúc đẩy phát triển bền vững, giảm bất bình đẳng và tăng cường hợp tác quốc tế. Với nền tảng kinh tế học, bà định vị mình là một nhà lãnh đạo thực dụng, hướng tới một hệ thống đa phương hiệu quả hơn nhưng vẫn bảo vệ các giá trị cốt lõi.

Nếu đắc cử, bà Grynspan sẽ trở thành người phụ nữ đầu tiên đảm nhiệm vai trò này, tuy nhiên, bà tuyên bố: "Tôi không chờ đợi sự đối xử đặc biệt. Tôi muốn được đối xử bình đẳng".

Bà Michelle Bachelet: Kinh nghiệm lãnh đạo và nhân quyền

Hai lần giữ cương vị Tổng thống Chile và từng là Cao ủy Nhân quyền LHQ, bà Michelle Bachelet, 74 tuổi, có hồ sơ dày dạn trong quản trị nhà nước và các vấn đề toàn cầu. Bà từng giữ chức Giám đốc điều hành của UN Women, một cơ quan thúc đẩy quyền phụ nữ, từ năm 2010 đến 2013.

Chiến dịch tranh cử chức Tổng thư ký LHQ của bà Bachelet tập trung vào cải tổ bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động và củng cố niềm tin vào LHQ. Tuy nhiên, ứng viên này cũng đối mặt với những ý kiến trái chiều liên quan lập trường trong một số vấn đề nhân quyền quốc tế.

Tháng trước, Chile đã rút lại sự ủng hộ dành cho bà Bachelet sau sự chuyển dịch sang cánh hữu trong giới lãnh đạo nước này, nhưng bà cho biết sẽ tiếp tục nỗ lực với sự hỗ trợ từ Brazil và Mexico.

Ông Macky Sall: Đại diện tiếng nói của các nước đang phát triển

Cựu Tổng thống Senegal Macky Sall, 64 tuổi, coi kinh nghiệm lãnh đạo quốc gia của mình là một lợi thế quan trọng cho vai trò Tổng thư ký.

Ông Sall đã nhấn mạnh sự cần thiết phải hỗ trợ các nước đang phát triển đang gánh chịu gánh nặng nợ nần. Ông kêu gọi cải cách Hội đồng Bảo an LHQ, đặc biệt là tăng cường vị thế của các quốc gia châu Phi, đồng thời đề cao nhu cầu hỗ trợ các nền kinh tế đang chịu áp lực nợ và bất ổn toàn cầu.

Quan điểm của ông tập trung vào việc tái định hình chủ nghĩa đa phương theo hướng công bằng và bao trùm hơn: "Hơn bao giờ hết, chủ nghĩa đa phương được tái định hình vẫn là cách tốt nhất để ứng phó với những thách thức của một thế giới đang chuyển mình toàn diện".

Nếu được chọn, ông Sall sẽ trở thành Tổng thư ký người châu Phi thứ ba sau ông Boutros Boutros-Ghali của Ai Cập và ông Kofi Annan của Ghana.

Tổng thư ký đương nhiệm António Guterres đã đảm nhiệm chức vụ từ tháng 1/2017. Người kế nhiệm dự kiến sẽ bắt đầu nhiệm kỳ mới từ ngày 1/1/2027.

Theo Chủ tịch Đại hội đồng LHQ Annalena Baerbock, việc lựa chọn Tổng thư ký có ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi của tổ chức, khi quyết định này sẽ định hình phương hướng của hệ thống đa phương toàn cầu, đồng thời phản ánh mức độ đại diện đối với hơn 8 tỷ người trên thế giới, trong đó một nửa là phụ nữ và trẻ em gái.

Bà cho rằng, nhu cầu hợp tác quốc tế đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết trong bối cảnh thế giới đối mặt với nhiều thách thức như xung đột gia tăng, biến đổi khí hậu, chuyển đổi công nghệ nhanh chóng, dịch bệnh và bất bình đẳng.

Theo bà Baerbock, Tổng thư ký tiếp theo không chỉ cần xử lý các vấn đề hiện tại mà còn phải thúc đẩy cải cách sâu rộng, nhằm bảo đảm tổ chức được thành lập gần 80 năm trước có thể đáp ứng yêu cầu của thế kỷ XXI.