LHQ thúc đẩy tìm kiếm Tổng thư ký nhiệm kỳ tiếp theo, lộ diện ứng cử viên mới nhất từ Nam Mỹ

Bà Ivonne A-Baki, nhà ngoại giao kỳ cựu của Ecuador, chính thức tham gia cuộc đua cho vị trí Tổng thư ký LHQ. (Nguồn: Anadolu)

Theo ông Daniel Forti, chuyên gia của Nhóm Khủng hoảng Quốc tế (ICG), nếu vòng thăm dò đầu tiên hồi tháng trước “đã đặt nền móng cho cuộc đua”, vòng thứ hai có thể giúp “định hướng về hướng đi”. Tuy nhiên, ông cho rằng, khó có ứng cử viên nào giành được lợi thế quyết định ở giai đoạn này.

Ông Forti nhận định, năm nước thường trực Hội đồng Bảo an LHQ gồm Anh, Trung Quốc, Pháp, Nga và Mỹ nhiều khả năng chưa vội thể hiện rõ lựa chọn của mình, trong khi cuộc đua vẫn có thể xuất hiện thêm các ứng cử viên mới.

Sau vòng thăm dò đầu tiên, bà Rebeca Grynspan của Costa Rica đang dẫn đầu. Trong khi đó, bà Ivonne A-Baki, nhà ngoại giao kỳ cựu của Ecuador, mới đây đã chính thức tham gia cuộc đua trở thành người kế nhiệm Tổng thư ký Antonio Guterres, người sẽ kết thúc nhiệm kỳ 5 năm thứ hai vào ngày 31/12/2026.

Tonga đã chính thức đệ trình đề cử bà Baki lên Đại hội đồng LHQ ngày 19/8, đưa bà trở thành ứng cử viên thứ tám tham gia cuộc đua. Bà Baki là ứng cử viên thứ hai của Ecuador, bên cạnh bà Maria Fernanda Espinosa - chính trị gia từng giữ chức Bộ trưởng Ngoại giao và Bộ trưởng Quốc phòng của nước này.

Các ứng cử viên khác đáng chú ý gồm Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) Rafael Grossi của Argentina, cựu Tổng thống Chile Michelle Bachelet và cựu Tổng thống Senegal Macky Sall.

Phát biểu tại một cuộc thảo luận không chính thức tại Đại hội đồng LHQ ngày 21/8, bà Baki cho rằng, cơ cấu hiện nay của Hội đồng Bảo an chưa thích ứng với những thay đổi của thế giới kể từ sau Thế chiến II. Theo bà, đây là một trong những nguyên nhân khiến cơ chế quan trọng này thường xuyên rơi vào tình trạng bế tắc.

Bà đặc biệt chỉ ra sự mất cân đối trong đại diện khu vực, khi châu Phi - khu vực có tốc độ tăng dân số nhanh nhất thế giới - vẫn không có ghế thường trực tại Hội đồng Bảo an.

Bà Baki, 75 tuổi, từng giữ chức Bộ trưởng trong Chính phủ Ecuador và đảm nhiệm cương vị Đại sứ tại Pháp, Qatar và Mỹ. Bà cũng từng công khai thừa nhận có quan hệ thân hữu với Tổng thống Mỹ Donald Trump và cho biết, chiến dịch tranh cử của mình nhận được sự ủng hộ từ Washington.

Ứng cử viên Ecuador cam kết, nếu được lựa chọn, bà sẽ theo đuổi một vai trò chủ động hơn, không chỉ điều hành công việc tại trụ sở LHQ ở New York, mà còn trực tiếp tham gia các nỗ lực ngoại giao tại những khu vực xung đột và căng thẳng.

Bà cũng chỉ trích sự thiếu vắng tiếng nói của phụ nữ trong các nỗ lực cấp cao nhằm giải quyết các cuộc xung đột tại Ukraine và Gaza, cho rằng, quan điểm của phụ nữ có ý nghĩa quan trọng trong việc tìm kiếm các thỏa hiệp ngoại giao.

Theo đó, ưu tiên của bà Baki sẽ là sử dụng thẩm quyền của Tổng thư ký LHQ để thúc đẩy hòa bình trong bối cảnh thế giới hiện có hơn 60 cuộc xung đột cấp nhà nước đang diễn ra.

Quy trình lựa chọn Tổng thư ký LHQ nhiệm kỳ mới đã được khởi động từ ngày 25/11/2025. Người được lựa chọn sẽ bắt đầu nhiệm kỳ vào ngày 1/1/2027.