Liên kết để giữ nghề làm bánh tráng truyền thống

Để giúp các hội viên duy trì nghề làm bánh tráng, Hội Liên hiệp Phụ nữ phường Cam Ranh đã thành lập Tổ hợp tác làm bánh tráng Lộc An, tập hợp các hội viên cùng ngành nghề liên kết sản xuất, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ nhau trong từng công đoạn. Qua đó, góp phần tạo thêm thu nhập, duy trì nghề truyền thống tại địa phương.

Từ sản xuất riêng lẻ đến liên kết

Gia đình bà Mai Thị Tố Mai (Tổ dân phố Lộc An, phường Cam Ranh) có nghề làm bánh tráng từ lâu. Năm 2012, mong muốn tiếp nối nghề truyền thống và có thêm thời gian chăm lo gia đình, bà nghỉ công việc chế biến thủy sản để chuyển sang làm bánh tráng. Những ngày đầu, bà Mai tự đảm nhận tất cả các công đoạn, từ ngâm gạo, xay bột, tráng bánh, phơi, gỡ, xếp bánh đến bán cho khách. Mỗi ngày bà làm khoảng 7kg gạo, sau đó tăng lên 9kg, với 2 loại bánh tráng nhúng và bánh tráng dày dùng để nướng. Tuy nhiên, do sản xuất thủ công, một người phải đảm nhận nhiều công đoạn nên việc tăng sản lượng gặp không ít khó khăn.

Các thành viên hỗ trợ nhau trong từng công đoạn.

Tại địa phương, một số hội viên phụ nữ cũng duy trì nghề làm bánh tráng nhưng chủ yếu sản xuất riêng lẻ, mỗi người tự lo từng công đoạn và tìm đầu ra cho sản phẩm. Nhận thấy việc liên kết có thể giúp các hộ hỗ trợ nhau, giảm sức lao động và mở rộng quy mô sản xuất, Hội Liên hiệp Phụ nữ phường Cam Ranh đã vận động, hướng dẫn các hội viên cùng ngành nghề thành lập tổ hợp tác. Tháng 9-2026, Tổ hợp tác làm bánh tráng Lộc An được thành lập với 4 thành viên, do bà Mai Thị Tố Mai làm tổ trưởng. Các thành viên đều có kinh nghiệm làm bánh tráng và cùng liên kết để hỗ trợ nhau trong quá trình sản xuất.

Từ khi thành lập tổ hợp tác, cách thức tổ chức sản xuất có sự thay đổi rõ rệt. Thay vì mỗi người tự thực hiện tất cả công đoạn, các thành viên phân công công việc cụ thể: Người tráng bánh, người phơi và gỡ bánh, người xếp bánh, người nướng bánh... Qua đó, giúp mỗi thành viên giảm bớt khối lượng công việc, đồng thời các khâu sản xuất được phối hợp nhịp nhàng hơn. Hiện nay, mỗi ngày tổ hợp tác sử dụng khoảng 15kg gạo, sản xuất khoảng 300 cái bánh các loại. Không chỉ tăng sản lượng, việc cùng làm còn tạo điều kiện để các thành viên trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ cách làm và hỗ trợ nhau trong sản xuất.

Chung sức giữ nghề

Để bảo đảm chất lượng sản phẩm, gạo làm bánh được các thành viên mua từ những hộ trồng lúa trên địa bàn phường Ba Ngòi. Bánh làm ra được bán trực tiếp cho khách hàng. Bánh tráng dày có giá từ 1.800 - 2.000 đồng/cái; bánh tráng nhúng 14.000 đồng/10 cái; bánh nướng 10.000 đồng/3 cái. Theo các thành viên, sản phẩm làm ra được tiêu thụ hết trong ngày. Bà Lê Thị Thu Thủy - thành viên tổ hợp tác cho biết, đa số thành viên trong tổ trước đây thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo và nay đã thoát nghèo. Việc duy trì nghề làm bánh tráng giúp các thành viên có việc làm tại chỗ, góp phần ổn định cuộc sống. Hiệu quả lớn nhất khi tham gia tổ hợp tác là các thành viên có thể chia sẻ, hỗ trợ nhau trong công việc. Nhờ đó, sản lượng tăng, sản phẩm được tiêu thụ đều đặn, góp phần tăng thu nhập cho chị em. Bình quân mỗi ngày, sau khi trừ các khoản chi phí, mỗi chị em kiếm được khoảng 120.000 đồng, giúp trang trải chi tiêu hằng ngày và tiếp tục duy trì nghề làm bánh tráng. 

Thành viên tổ hợp tác nướng bánh tráng. 

Bà Nguyễn Thị Hường - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ phường Cam Ranh cho biết, trước khi thành lập tổ hợp tác, các chị em chủ yếu sản xuất riêng lẻ nên sản lượng cung cấp ra thị trường còn hạn chế. Từ khi liên kết thành tổ, các thành viên có điều kiện hỗ trợ nhau trong từng công đoạn và cùng tìm kiếm thêm khách hàng. Thời gian tới, hội sẽ tiếp tục đồng hành, kết nối các nguồn vốn vay ưu đãi và chương trình hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp, tạo điều kiện để tổ hợp tác mở rộng sản xuất. Hội cũng vận động thêm các hộ làm bánh tráng ở những tổ dân phố khác tham gia, qua đó từng bước mở rộng quy mô, tạo việc làm tại chỗ cho hội viên và tìm kiếm thêm đầu ra cho sản phẩm.