Liên kết tạo nguồn nhân lực điện hạt nhân
Để thực hiện những mục tiêu phát triển năng lượng nguyên tử và điện hạt nhân đến năm 2035, Việt Nam sẽ cần hàng chục ngàn nhân lực tham gia trực tiếp và gián tiếp trong lĩnh vực có hàm lượng khoa học, công nghệ cao.
Nhu cầu hàng chục ngàn nhân lực
Tại Hội thảo Định hướng đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực năng lượng nguyên tử giai đoạn 2026-2035 do Cục An toàn bức xạ và hạt nhân (Bộ KH-CN - VARANS) tổ chức mới đây ở Hà Nội, TS Nguyễn Hoàng Linh, Cục trưởng VARANS, nêu rõ nhu cầu phát triển nguồn nhân lực năng lượng nguyên tử ngày càng cấp thiết trong bối cảnh Đảng, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm khôi phục và triển khai Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận.
Theo Chiến lược phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050, điện hạt nhân dự kiến chiếm khoảng 6%-8% tổng sản lượng điện quốc gia, với 4 tổ máy công suất lớn và 10-15 lò phản ứng module nhỏ (SMR). Chính phủ đã phê duyệt Đề án "Đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực phục vụ phát triển điện hạt nhân đến năm 2035"; ban hành các đề án về phát triển nguồn nhân lực quản lý nhà nước, nghiên cứu, ứng dụng, hỗ trợ kỹ thuật trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử và tăng cường năng lực cho VARANS.
Sinh viên Khoa Vật lý - Vật lý kỹ thuật, Trường ĐH Khoa học Tự nhiên tìm hiểu thiết bị y tế ứng dụng năng lượng bức xạ hạt nhân tại bệnh viện. ẢNH: THANH HÙNG
Theo TS Nguyễn Hoàng Linh, riêng 2 nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2, đến năm 2030 cần khoảng 3.900 nhân lực trực tiếp vận hành, trong đó 670 người được đào tạo đại học ở nước ngoài. Không chỉ nhu cầu nhân lực phục vụ vận hành nhà máy điện hạt nhân mà nhu cầu còn trải rộng ở nhiều lĩnh vực như quản lý nhà nước, cơ quan pháp quy, an toàn và an ninh hạt nhân, nghiên cứu - phát triển, hỗ trợ kỹ thuật, đào tạo, y học hạt nhân, công nghệ bức xạ, quản lý chất thải phóng xạ, ứng phó sự cố, quan trắc môi trường, công nghiệp và nông nghiệp.
Phát biểu tại Hội nghị Pháp quy hạt nhân toàn quốc lần thứ VII, tổ chức tại Quảng Ninh vào ngày 30-7, Bộ trưởng KH-CN Vũ Hải Quân nhấn mạnh, Việt Nam triển khai chương trình điện hạt nhân và phát triển các ứng dụng năng lượng nguyên tử là một nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược lâu dài, liên quan đến an ninh năng lượng, năng lực khoa học và công nghệ.
Để thực hiện thành công nhiệm vụ này, cần một tầm nhìn dài hạn, một hệ thống pháp luật đồng bộ, cơ quan pháp quy mạnh, đội ngũ chuyên gia có năng lực và một nền văn hóa an toàn được hình thành vững chắc trong mọi cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan. Hội nghị Pháp quy hạt nhân toàn quốc năm nay với sự tham dự của hơn 400 đại biểu đến từ các bộ, ngành, địa phương, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp, các cơ sở bức xạ, cơ sở hạt nhân cùng các chuyên gia của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) và các tổ chức quốc tế
Tránh phụ thuộc vào đối tác duy nhất
Về đào tạo nguồn nhân lực liên quan đến phát triển điện hạt nhân, Việt Nam hiện có một số địa chỉ lâu năm, uy tín như: ĐH Bách khoa Hà Nội, Trường ĐH Điện lực, Trường ĐH Đà Lạt, Trường ĐH Khoa học tự nhiên - ĐH Quốc gia Hà Nội, Trường ĐH Khoa học tự nhiên - ĐH Quốc gia TPHCM, Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam (Bộ KH-CN)…
Tuy nhiên, theo tính toán của các chuyên gia, năng lực đào tạo về nguồn nhân lực điện hạt nhân hiện tại của Việt Nam còn hạn chế so với nhu cầu. Năm 2025, tuyển sinh đào tạo ĐH các ngành liên quan tới điện hạt nhân cả nước chỉ đạt 320 thí sinh. Đây là một thách thức lớn đối với nhu cầu khoảng 3.900 nhân lực vào năm 2030 cho 2 dự án nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2.
TS Trần Thị Nhàn (Trường ĐH Điện lực) chia sẻ, Trường ĐH Điện lực có nhiều lợi thế về đào tạo các nhóm ngành kỹ thuật, năng lượng và công nghệ. Đây là cơ sở quan trọng để nhà trường tham gia đào tạo nguồn nhân lực cho lĩnh vực năng lượng nguyên tử, điện hạt nhân trong giai đoạn tới. Tuy nhiên, để đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành, cần tiếp tục hoàn thiện chương trình đào tạo, đầu tư cơ sở vật chất và mở rộng hợp tác với các cơ quan quản lý, viện nghiên cứu và doanh nghiệp.
GS Nguyễn Quốc Sỹ, Đại học Năng lượng quốc gia Moskva (Liên bang Nga), cho rằng phải xây dựng 2 mô hình đào tạo và phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử, gồm có đào tạo tại nước ngoài và đào tạo trong nước với sự hỗ trợ từ các đối tác. Hai mô hình này không loại trừ mà hỗ trợ nhau.
Trong đó, đào tạo ngoài nước hướng tới chuẩn bị lực lượng nòng cốt, chuyên gia đầu ngành; đào tạo trong nước chuẩn bị lực lượng vận hành, kỹ thuật viên quy mô lớn. Với kinh nghiệm bản thân, ông đề xuất chú trọng đa dạng hóa đối tác quốc tế trong đào tạo và phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử, tránh phụ thuộc vào một đối tác duy nhất, giảm phụ thuộc theo thời gian và tăng tính chủ động và năng lực đào tạo của toàn bộ hệ thống…
Lấy “an toàn” làm giá trị cốt lõi
Phóng viên Báo SGGP đã có cuộc trao đổi với PGS-TS Trần Thiện Thanh (ảnh), Phó trưởng Khoa Vật lý - Vật lý kỹ thuật, Trường ĐH Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia TPHCM), về thực tế đào tạo nguồn nhân lực điện hạt nhân hiện nay.
* PHÓNG VIÊN: Thưa ông, với việc khởi động lại dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận, nhà trường định vị thế nào về vai trò của mình trong bản đồ đào tạo nhân lực ngành Kỹ thuật hạt nhân hiện nay?
* PGS-TS TRẦN THIỆN THANH: Khi dự án điện hạt nhân được tái triển khai, các cơ sở giáo dục đại học, đặc biệt là Trường ĐH Khoa học Tự nhiên, đứng trước cả cơ hội lẫn thách thức. Tuy nhiên, điểm thuận lợi lớn nhất là chúng tôi đã có sẵn chương trình đào tạo về kỹ thuật hạt nhân, bao gồm cả điện hạt nhân, được duy trì ổn định và hiệu quả trong nhiều năm qua.
Nhà trường luôn khẳng định vị thế không thể thiếu trong dự án quốc gia. Điều này được minh chứng qua việc nhà trường liên tục nằm trong danh sách các đơn vị trọng điểm được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đầu tư và chúng tôi không chỉ đào tạo cho các nhà máy tại Ninh Thuận mà còn hướng tới cung ứng nhân lực cho Trung tâm KH-CN hạt nhân tại Đồng Nai.
* Nhà trường đã có những chuẩn bị gì về hệ thống phòng thí nghiệm?
* Nhà trường có các phòng thí nghiệm chuyên đề tại cơ sở Nguyễn Văn Cừ và cơ sở Thủ Đức (Khu đô thị ĐHQG TPHCM tại phường Linh Xuân) đáp ứng tốt yêu cầu giảng dạy đại cương và chuyên sâu. Đặc biệt, theo Quyết định 245/QĐ-TTg ngày 5-2-2025, nhà trường nằm trong danh mục ưu tiên đầu tư nâng cấp trang thiết bị phục vụ đào tạo và nghiên cứu cho các ngành Kỹ thuật hạt nhân và Vật lý y khoa. Sắp tới, chúng tôi có kế hoạch xây dựng mới các phòng thí nghiệm chuyên sâu về thủy nhiệt, mô phỏng lò phản ứng và phân tích an toàn hạt nhân…
* Một chương trình đào tạo tốt cần đi đôi với thực tế và kết nối quốc tế...
* Chúng tôi lấy "an toàn" làm giá trị cốt lõi và đang nâng cấp chương trình đạt tiêu chuẩn quốc tế. Hiện tại, chương trình ngành Kỹ thuật hạt nhân và Vật lý y khoa đang được tổ chức kiểm định ASIIN (Đức) đánh giá, dự kiến có kết quả vào tháng 10 năm nay.
Về thực hành, nhà trường đã ký kết biên bản ghi nhớ (MoU) với Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam (Vinatom) để sinh viên được thực tập tại các cơ sở chuyên sâu. Một điểm nhấn quan trọng là sinh viên của trường sẽ được ưu tiên khai thác một kênh ngang trong lò phản ứng nghiên cứu mới tại Đồng Nai. Trên bình diện quốc tế, chúng tôi cũng đã ký MoU với Hiệp hội Hạt nhân Hàn Quốc và tích cực tham gia các dự án của IAEA để trao đổi sinh viên, nghiên cứu sinh.
* Để đảm bảo nguồn nhân lực này hoạt động hiệu quả vào năm 2030, ông có đề xuất gì?
* Tôi kiến nghị cần có chính sách đào tạo theo đơn đặt hàng, kèm theo học bổng và cam kết tuyển dụng sau tốt nghiệp để thu hút người học. Đồng thời, cần đẩy nhanh tiến độ đầu tư cơ sở vật chất và có cơ chế đột phá để thu hút nhân tài, chuyên gia đầu ngành trong và ngoài nước tham gia giảng dạy.
HÙNG THANH thực hiện
Nguồn SGGP: https://sggp.org.vn/lien-ket-tao-nguon-nhan-luc-dien-hat-nhan-post865675.html
Tin nóng
Được ca ngợi là biểu tượng tốc độ, nhưng 'tử huyệt' đã khiến LeO 451 không thể phát huy hết tiềm năng.
Các vụ lừa đảo trực tuyến nhằm vào người cao tuổi đang gia tăng tại Hàn Quốc trong bối cảnh nước này bước vào giai đoạn xã hội siêu già. Giới chuyên gia cảnh báo người cao tuổi đang trở thành nhóm dễ bị tổn thương nhất trước các hình thức lừa đảo qua mạng do hạn chế về kỹ năng số, tâm lý cô đơn và tâm lý ngại chia sẻ khi bị lừa.
Hệ thống tác chiến điện tử (EW) di động Tirada-S của Nga phát hiện và chế áp kênh vệ tinh, cắt đứt Starlink ngay từ mặt đất một cách thầm lặng nhưng chết chóc.
Các sự cố mất kết nối ở Cuba là do các hiện tượng thời tiết ảnh hưởng đến lưới điện và tác động trực tiếp đến các tổ máy phát điện đang hoạt động, khiến chúng phải ngừng hoạt động.
Liên quan đến giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường số, các quy định mới được nêu rõ tại Nghị định số 310/2026/NĐ-CP.
Lịch sử hình thành đô thị lớn cho thấy mỗi lần cấu trúc đô thị thay đổi cũng là lúc bản đồ giá trị bất động sản được định hình lại.
Tin mới
Mô hình góp phần nâng cao hiệu quả chuyển đổi số trong lực lượng Bộ đội Biên phòng; đồng thời lan tỏa phong trào 'Bình dân học vụ số' đến đồng bào vùng biên giới.
Ngày 5/8, Trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Đà Nẵng (Sở Khoa học và Công nghệ) và Công ty CP oBacker tổ chức chương trình Kết nối và phổ biến các cơ chế, chính sách khuyến khích khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của thành phố Đà Nẵng dành cho đoàn doanh nghiệp, nhà đầu tư và chuyên gia quốc tế.
Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, đã khảo sát hơn 1.400 nền tảng, giải pháp số do doanh nghiệp Việt Nam phát triển và đang được triển khai tại các bộ, ngành, địa phương.
SpaceX công bố dự án Starfall, sử dụng tên lửa Falcon 9 để vận chuyển hàng hóa nhanh chóng và mở rộng hệ thống logistics toàn cầu.
Độc giả hiện có thể hỏi trực tiếp về nhân vật, bối cảnh lịch sử hay các khái niệm triết học và nhận lời giải đáp ngay trong lúc đọc.
Có một chi tiết đáng chú ý trong Đề án 'Phát triển hệ thống các trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm, các phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia, tập trung cho công nghệ chiến lược' vừa được Chính phủ phê duyệt: Đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu làm chủ tối thiểu 10 công nghệ lõi phục vụ trực tiếp các sản phẩm công nghệ chiến lược và những bài toán lớn của đất nước.
Dù đã ra mắt gần 4 năm, iPhone 14 Pro Max bất ngờ được người dùng Việt săn đón nhờ giá chỉ khoảng 15 triệu đồng nhưng vẫn sở hữu trải nghiệm cao cấp.
Lục quân Mỹ lần đầu bắn thành công đầu đạn siêu vượt âm cỡ lớn bằng hệ thống pháo hạng nặng tại bãi thử Yuma, giúp rút ngắn quy trình đánh giá sức sát thương.