Liên kết vùng: Tp.HCM mở bản đồ đầu tư chung

Chọn dự án, nối nguồn lực 

Tại Hội nghị kết nối đầu tư và hợp tác phát triển giữa Tp.HCM và các tỉnh, thành vùng Đông Nam Bộ và vùng Đồng bằng sông Cửu Long chiều 17/9, câu chuyện liên kết vùng được đặt ra cụ thể hơn từ phía chính quyền lẫn doanh nghiệp. Dự án phải đủ sẵn sàng, thủ tục phải rõ và mỗi kết nối phải được theo đến khi có kết quả. 

Toàn cảnh Hội nghị kết nối đầu tư và hợp tác phát triển giữa Tp.HCM và các tỉnh, thành vùng Đông Nam Bộ và vùng Đồng bằng sông Cửu Long chiều 17/9.

Tp.HCM có lợi thế về thị trường, tài chính, khoa học - công nghệ, dịch vụ và mạng lưới kết nối quốc tế. Đông Nam Bộ mạnh về công nghiệp, đô thị, logistics và dịch vụ; Đồng bằng sông Cửu Long có thế mạnh về nông nghiệp, thủy sản, năng lượng và kinh tế sinh thái. Lãnh đạo Tp.HCM nhìn nhận một số hoạt động liên kết vẫn thiên về từng sự kiện, từng chương trình, sự kết nối giữa doanh nghiệp, thị trường, công nghệ, tài chính và đầu tư chưa hình thành được các chuỗi giá trị đủ sâu và dài hạn. 

Ông Bùi Minh Thạnh - Phó Chủ tịch UBND Tp.HCM cho rằng cần chuyển từ xúc tiến đầu tư từng địa phương sang kiến tạo hệ sinh thái đầu tư của toàn vùng. “Tp.HCM mong muốn cùng các địa phương chuyển mạnh từ tư duy “xúc tiến đầu tư từng địa phương” sang “kiến tạo hệ sinh thái đầu tư của toàn vùng”. Thành phố không chỉ thu hút đầu tư cho mình, mà phải phát huy vai trò trung tâm hội tụ, kết nối và phân bổ nguồn lực cho một không gian phát triển rộng lớn hơn. Nhà đầu tư đến với Tp.HCM không chỉ nhìn thấy cơ hội trong Thành phố, mà có thể tiếp cận bản đồ cơ hội đầu tư của toàn vùng Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long”, ông Thạnh nhấn mạnh. 

Ông Thạnh đề nghị các địa phương cùng Tp.HCM lựa chọn những lĩnh vực, dự án có khả năng hình thành chuỗi giá trị liên vùng; kết nối dự án với vốn, công nghệ, nhà đầu tư và thị trường. Với ITPC, ông đề nghị xây dựng chương trình xúc tiến đầu tư liên vùng theo hướng ít nhưng trọng điểm, chọn đúng dự án, đúng nhà đầu tư và theo đến cùng.

Ông Bùi Minh Thạnh - Phó Chủ tịch UBND Tp.HCM cho rằng cần chuyển từ xúc tiến đầu tư từng địa phương sang kiến tạo hệ sinh thái đầu tư của toàn vùng.

Ông Phạm Quang Nhật - Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Tp.HCM (ITPC) cho biết ba nhóm chuỗi giá trị được ưu tiên gồm công nghiệp công nghệ cao gắn với cảng biển, hàng không và logistics; nông nghiệp - thủy sản gắn với chế biến sâu, chuỗi lạnh, xây dựng thương hiệu và xuất khẩu; năng lượng sạch, kinh tế tuần hoàn và thích ứng biến đổi khí hậu. 

Theo ông Nhật, Đồng bằng sông Cửu Long và Đông Nam Bộ tạo ra sản lượng, nguyên liệu và năng lực sản xuất, còn Tp.HCM đảm nhận khâu tiêu thụ, xuất khẩu, tài chính và kết nối thị trường quốc tế. 

“ITPC sẽ phối hợp cùng các địa phương chuẩn hóa danh mục cơ hội đầu tư theo chuỗi giá trị và mức độ sẵn sàng; xây dựng hồ sơ theo dõi từng kết nối trên nền tảng số. Với các đề xuất có khả năng triển khai, ITPC sẽ kết nối đúng cơ quan, theo dõi tiến độ và đồng hành đến khi có kết quả; đồng thời rà soát định kỳ để làm đầu vào cho chương trình xúc tiến đầu tư năm 2027 đến năm 2030. Với định hướng đó, ITPC xác định công tác xúc tiến không chỉ dừng ở việc tổ chức sự kiện, mà phải tạo ra kết quả cụ thể và thực chất”, ông Nhật cho biết. 

Theo ông Phạm Quang Nhật - Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Tp.HCM (ITPC), có ba chuỗi giá trị được ưu tiên để kết nối liên vùng.

Doanh nghiệp cần sự chắc chắn hơn ưu đãi

Danh mục dự án được chuẩn hóa mới là bước đầu. Với doanh nghiệp, quyết định bỏ vốn còn phụ thuộc vào thời gian làm thủ tục, hạ tầng và khả năng xử lý vướng mắc khi dự án triển khai.

Ông Đinh Hồng Kỳ - Phó Chủ tịch Liên đoàn Doanh nghiệp Tp.HCM (HUBA) cho rằng các tiêu chí lựa chọn địa điểm đầu tư đã thay đổi. Bên cạnh giá đất, chi phí lao động, ưu đãi thuế, doanh nghiệp hiện phải tính đến logistics, năng lượng, nguồn nhân lực, chuỗi cung ứng, chuyển đổi số, yêu cầu môi trường và khả năng kết nối thị trường.

“Điều doanh nghiệp sợ nhất là sự bất định. Một dự án có thể chấp nhận chi phí đất cao hơn một chút, nhân công cao hơn một chút, thậm chí ưu đãi ít hơn một chút, nếu doanh nghiệp biết rõ thủ tục mất bao lâu, ai chịu trách nhiệm, hạ tầng khi nào hoàn thành và những cam kết nào có thể thực hiện. Ngược lại, một dự án dù được giới thiệu rất hấp dẫn nhưng nếu doanh nghiệp không biết phải mất 6 tháng, 12 tháng hay 2 năm để hoàn thành thủ tục thì chi phí của sự bất định có thể lớn hơn rất nhiều khoản ưu đãi nhận được”, ông Kỳ nói.

Ông Kỳ đề nghị các dự án đầu tư quan trọng cần có một đầu mối xuyên suốt, theo dự án từ khi nhà đầu tư tìm hiểu cơ hội đến khi dự án đi vào hoạt động; có trách nhiệm điều phối, theo dõi tiến độ và hỗ trợ xử lý điểm nghẽn giữa các sở, ngành.

Các nhà đầu tư nước ngoài cũng rất quan tâm đến việc liên kết vùng giữa Tp.HCM với các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long.

Ông cũng đề xuất Tp.HCM cùng bảy địa phương nghiên cứu danh mục cơ hội đầu tư liên vùng, thể hiện mối liên hệ trong chuỗi giá trị. Xa hơn là một cửa sổ thông tin đầu tư chung, để nhà đầu tư nhìn thấy cơ hội trên bản đồ chuỗi giá trị thay vì tám bản đồ hành chính riêng biệt.

Ông Đặng Hồng Anh - Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam đề xuất ba nhóm giải pháp nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào các lĩnh vực mới. Với hạ tầng công nghệ, ông đề nghị sớm quy hoạch quỹ đất sạch, bảo đảm nguồn điện ổn định, đồng thời có chính sách về thuế, tiền thuê đất và cơ chế thử nghiệm chính sách phù hợp.

“Cần có chính sách ưu đãi về thuế, tiền thuê đất, cũng như cơ chế thử nghiệm chính sách (Sandbox) linh hoạt để các tập đoàn tư nhân trong nước có đủ niềm tin và động lực tham gia làm chủ các hạ tầng công nghệ cốt lõi. Đề nghị đẩy mạnh cắt giảm thủ tục hành chính, áp dụng cơ chế “luồng xanh” hoặc “đầu mối một cửa thực chất” đối với các dự án đầu tư quy mô lớn, dự án chuyển đổi xanh và công nghệ cao. Kiên định thông điệp “Chính quyền đồng hành cùng doanh nghiệp”, tạo dựng môi trường pháp lý an toàn, minh bạch, bảo vệ những doanh nhân dám nghĩ, dám làm, tạo sự yên tâm cho doanh nghiệp đầu tư dài hạn”, ông Hồng Anh đề xuất. 

Về nguồn vốn, ông Hồng Anh kiến nghị thành lập các quỹ hỗ trợ phát triển công nghệ, phát triển xanh hoặc gói tín dụng ưu đãi dài hạn dành cho doanh nghiệp tư nhân đầu tư vào hạ tầng số, Data Center, năng lượng sạch và nông nghiệp công nghệ cao. Khuyến khích các tập đoàn lớn làm hạt nhân dẫn dắt, tạo điều kiện cho doanh nghiệp vừa và nhỏ tham gia chuỗi cung ứng phụ trợ.