Liệu pháp yêu thương cho trẻ tự kỷ

Hành trình mở cánh cửa tương lai cho trẻ tự kỷ đòi hỏi sự kiên trì, bền bỉ, phối hợp giữa gia đình, nhà trường và các chuyên gia y tế, trong đó can thiệp sớm chính là yếu tố quyết định. Trẻ được phát hiện và chẩn đoán tự kỷ sớm sẽ được giáo dục hòa nhập, phát triển kỹ năng xã hội và định hướng nghề nghiệp phù hợp. Tại Tuyên Quang, Bệnh viện Phục hồi chức năng Hương Sen đã và đang khẳng định vai trò tích cực trong việc hỗ trợ trẻ tự kỷ thông qua quy trình khám, chẩn đoán, điều trị phục hồi khoa học, bài bản. Khi được chẩn đoán tự kỷ, các bác sỹ sẽ trao đổi, phân tích cùng gia đình để đưa ra phác đồ trị liệu tốt nhất từ ngôn ngữ trị liệu, vận động trị liệu đến sử dụng các kỹ thuật chuyên sâu như điện xung kích thích cơ hầu họng, vận động xoa bóp, điện phân canxi...

Trẻ tự kỷ điều trị tại Bệnh viện Phục hồi chức năng Hương Sen.

Được phát hiện và chẩn đoán mắc chứng tự kỷ từ năm 3 tuổi, em N.Đ.V.T, thôn Tân Thắng, xã Tân Quang đến nay đã có 3 năm gắn bó với Bệnh viện Phục hồi chức năng Hương Sen. Theo Kỹ thuật viên phục hồi chức năng Nguyễn Thị Thơm, phòng Ngôn ngữ trị liệu, những bệnh nhân ở xa như em N.Đ.V.T. sẽ được điều trị nội trú liên tục từ 15 - 20 ngày. Sau 3 năm kiên trì với sự đồng hành của ông ngoại, đến nay em đã biết tương tác, bày tỏ nhu cầu cá nhân theo cách của riêng mình. Hiện nay, mỗi kỹ thuật viên phục hồi chức năng như chị Thơm phụ trách dạy ngôn ngữ trị liệu cho 10 - 15 trẻ tự kỷ. Trẻ điều trị phục hồi chức năng tại bệnh viện được hưởng bảo hiểm y tế 100%.

Bác sĩ CKI Âu Thị Tuyên, Trưởng khoa Vật lý trị liệu - Hoạt động trị liệu - Ngôn ngữ trị liệu - Tâm lý trị liệu nhấn mạnh, các bậc phụ huynh, đặc biệt là cha mẹ không được chủ quan hoặc có tâm lý e ngại mà cần đưa trẻ đi khám sớm ngay khi có dấu hiệu bất thường. Việc bỏ lỡ giai đoạn vàng sẽ khiến cơ hội phục hồi của trẻ trở nên khó khăn hơn gấp nhiều lần. Cũng theo bác sĩ, một số dấu hiệu nhận biết sớm ở trẻ tự kỷ đó là khả năng giao tiếp phi ngôn ngữ, khi trẻ thiếu sự tương tác mắt, không phản ứng khi được gọi tên hoặc nghèo nàn về biểu cảm gương mặt. Đặc biệt, trẻ không đạt được các mốc phát triển quan trọng theo độ tuổi như không bập bẹ nói hoặc sử dụng cử chỉ chân tay khi tròn 12 tháng, chưa nói được từ đơn ở tháng thứ 16 và không nói được các cụm từ khi bước sang tuổi thứ 2. Bên cạnh sự chậm phát triển trong giao tiếp, những hành vi mang tính rập khuôn như đi nhón gót, vẫy tay liên tục hoặc sự gắn bó thái quá với một lịch trình sinh hoạt cố định cũng là những biểu hiện điển hình của hội chứng này.

Ngôn ngữ trị liệu giúp trẻ tự kỷ tăng khả năng giao tiếp.

Để trẻ tự kỷ phục hồi và hòa nhập tốt, bên cạnh tích cực điều trị về ngôn ngữ, thay đổi hành vi, các bác sĩ cũng khuyến cáo gia đình cần quan tâm giao tiếp, trò chuyện, cho trẻ tham gia các hoạt động xã hội để tăng sự tự tin. Chính sự đồng hành của cha mẹ là liều thuốc tốt nhất để mỗi trẻ tự kỷ thêm tự tin mở ra cánh cửa hòa nhập với cộng đồng và xã hội.

Dạy và điều trị cho trẻ tự kỷ là một hành trình dài đầy gian nan với muôn vàn thử thách, đòi hỏi sự kiên trì, tận tâm và hết lòng của mỗi điều dưỡng, y, bác sĩ và sự đồng hành của gia đình, nhà trường, xã hội. Chữa lành các khiếm khuyết bằng “liệu pháp yêu thương” chính là cách tốt nhất để trẻ tự kỷ sớm phục hồi hòa nhập với cộng đồng.

Bài, ảnh: Thùy Lê