Linh hoạt cách làm khi ban đại diện cha mẹ học sinh không còn thu quỹ

Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT quy định nhiều nội dung mới liên quan đến ban đại diện cha mẹ học sinh (ảnh minh họa).

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT quy định Điều lệ ban đại diện cha mẹ học sinh, thay thế quy định hiện hành và có hiệu lực từ ngày 15/11. Theo quy định mới, ban đại diện cha mẹ học sinh không được đặt ra các khoản đóng góp bắt buộc; không được ấn định hoặc phân bổ mức hỗ trợ bình quân, mức hỗ trợ tối thiểu hay thời hạn hỗ trợ; không được trực tiếp vận động, thu, tiếp nhận hoặc quản lý tiền hỗ trợ hoạt động của ban...

Quy định mới cũng đặt ra ranh giới rõ hơn đối với những khoản không được sử dụng nguồn hỗ trợ của ban đại diện, như xây dựng, sửa chữa cơ sở vật chất; mua sắm, lắp đặt, sửa chữa, bảo dưỡng thiết bị, đồ dùng dạy học; các hoạt động quản lý, điều hành, chuyên môn của nhà trường và những dịch vụ thường xuyên thuộc trách nhiệm của cơ sở giáo dục.

Với những người trực tiếp làm công tác đại diện cha mẹ học sinh, đây là thay đổi không nhỏ. Không còn quỹ chung đồng nghĩa mỗi khi phát sinh một hoạt động cần hỗ trợ, việc thông tin, trao đổi và phối hợp cũng phải thực hiện theo từng nhu cầu cụ thể, thay vì có sẵn một khoản kinh phí để chủ động sử dụng.

Trước thực tế này, các nhà trường đang thích nghi theo hướng chủ động hơn trong kế hoạch, rõ hơn về trách nhiệm và linh hoạt hơn trong huy động sự đồng hành của phụ huynh.

Cô Lê Thị Phương (người thứ 3 bên trái qua) - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Thạch Hà trao đổi với các giáo viên về nội dung mới của Thông tư 81.

Theo cô Lê Thị Phương - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Thạch Hà, Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT đã làm rõ hơn quyền, nhiệm vụ của ban đại diện cha mẹ học sinh, qua đó tạo hành lang để nhà trường và phụ huynh phân định rành mạch việc nào thuộc trách nhiệm của trường, việc nào cần sự phối hợp của phụ huynh.

Trên tinh thần đó, nhà trường đang chủ động thay đổi cách triển khai. Năm học 2026-2027, với các hoạt động trải nghiệm, ngoại khóa và những chương trình cần huy động nguồn lực, nhà trường sẽ xây dựng kế hoạch cụ thể, xác định rõ nội dung, nhu cầu trước khi thông tin tới phụ huynh. Nếu có nhu cầu hỗ trợ, phụ huynh được cung cấp đầy đủ thông tin để tự nguyện lựa chọn cách tham gia, phù hợp điều kiện từng gia đình thay vì hình thành một khoản quỹ chung ngay từ đầu năm.

Tết Trung thu tại lớp 5A1, Trường Tiểu học Thạch Hà được tổ chức đơn giản, tiết kiệm, trên tinh thần tự nguyện và không thu quỹ.

Cô Lê Thị Phương - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Thạch Hà cho biết thêm: "Tết Trung thu vừa qua, nhà trường tổ chức đơn giản, tiết kiệm, khuyến khích học sinh tự làm tranh, mặt nạ, đèn ông sao từ những vật liệu sẵn có. Phụ huynh có thể tự nguyện mang bánh, trái cây, bánh kẹo đến cùng các con phá cỗ... Các hoạt động thực hiện trên tinh thần tự nguyện, đúng quy định, không lập quỹ và không tạo áp lực đóng góp.

Thời gian tới, với các hoạt động ngoại khóa, trải nghiệm, nhà trường sẽ chủ động xây dựng kế hoạch cụ thể, lựa chọn nội dung phù hợp, ưu tiên tận dụng cơ sở vật chất và nguồn lực sẵn có, tăng sự tham gia trực tiếp của học sinh. Nếu phụ huynh, tổ chức, cá nhân mong muốn đồng hành, nhà trường sẽ tiếp nhận phù hợp, hoàn toàn trên tinh thần tự nguyện. Qua đó, hoạt động giáo dục vẫn được duy trì thiết thực, hiệu quả mà không cần hình thành quỹ chung".

Thầy Thái Biên Cương (người ở giữa) - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Trần Viết Thứ làm việc với đại diện ban đại diện cha mẹ học sinh các trường học trước khi sáp nhập.

Sau sáp nhập từ 3 trường tiểu học: Trần Viết Thứ, Cẩm Bình và Cẩm Thành, Trường Tiểu học Trần Viết Thứ (xã Cẩm Bình) đã làm việc với đại diện cha mẹ học sinh ngay trước kỳ họp phụ huynh đầu năm để thống nhất cách hoạt động theo quy định mới.

Chị Trần Thị Lê - nguyên Trưởng Ban đại diện cha mẹ học sinh Trường Tiểu học Cẩm Bình (cũ) cho biết, việc bỏ quỹ chung ban đầu khiến phụ huynh không khỏi băn khoăn bởi đây là cách làm đã quen thuộc nhiều năm. Tuy nhiên, sau khi được nhà trường quán triệt, Ban đại diện đồng tình với nguyên tắc mới. Thời gian tới, khi có những hoạt động cần thiết cho học sinh, chúng tôi sẽ thông tin cụ thể để phụ huynh biết và tự nguyện lựa chọn cách tham gia”.

Với quy mô 4 phân hiệu, 61 lớp, hơn 1.900 học sinh, Trường Tiểu học Trần Viết Thứ cũng xác định việc thay đổi cách vận hành cần đi cùng với tăng vai trò kết nối của ban đại diện cha mẹ học sinh. Theo thầy Thái Biên Cương - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Trần Viết Thứ, nhà trường không chỉ quán triệt để Ban đại diện cha mẹ học sinh không thu, không giữ tiền mà hướng tới việc ban thực sự là cầu nối giữa các gia đình và nhà trường, nhất là trong việc nắm bắt nhu cầu, nguyện vọng của phụ huynh sau sáp nhập.

"Nhà trường mong muốn ban đại diện cha mẹ học sinh phát huy vai trò kết nối, tập hợp ý kiến, nguyện vọng của phụ huynh để trao đổi với nhà trường và phối hợp trong những hoạt động giáo dục phù hợp. Sự tham gia của phụ huynh không nhất thiết gắn với việc đóng góp tiền; có thể đồng hành bằng thời gian, công sức hoặc những hình thức hỗ trợ phù hợp, trên nguyên tắc tự nguyện và đúng quy định" - thầy Thái Biên Cương trao đổi thêm.

Qua cách triển khai tại một số trường ở Hà Tĩnh, vai trò của ban đại diện cha mẹ học sinh đang được định hình rõ hơn theo hướng lắng nghe, phản ánh, phối hợp và kết nối, thay vì tập trung vào việc quản lý nguồn tiền. Nhà trường chủ động hơn trong xây dựng kế hoạch và xác định trách nhiệm; ban đại diện tham gia góp ý, kết nối; phụ huynh đồng hành theo từng hoạt động, trên tinh thần tự nguyện và phù hợp điều kiện của mỗi gia đình.

Ở góc độ phụ huynh, ông Nguyễn Bình An (xã Can Lộc) cho rằng, việc không duy trì quỹ lớp ngay từ đầu năm giúp mỗi khoản hỗ trợ được cân nhắc cụ thể, tiết kiệm và sát với nhu cầu của các con hơn. Theo ông, khi ban đại diện cha mẹ học sinh hoạt động theo hướng công khai, đúng mục đích và lấy học sinh làm trung tâm, phụ huynh sẽ thuận lợi hơn trong việc tham gia và đồng hành.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường góp phần tạo môi trường học tập, giáo dục tốt hơn cho học sinh.

Bỏ thu quỹ không phải là thu hẹp vai trò của ban đại diện, mà là một bước chuyển từ quản lý tiền sang kết nối nguồn lực, từ đóng góp bình quân sang đồng hành tự nguyện. Khi trách nhiệm của nhà trường được xác định rõ, tiếng nói của phụ huynh được phát huy và mọi hỗ trợ đều hướng về học sinh, ban đại diện cha mẹ học sinh sẽ kết nối gia đình với nhà trường hiệu quả hơn, tất cả vì lợi ích của học sinh.