Linh hoạt chọn tổ hợp môn học lớp 10

Tư vấn chọn tổ hợp môn học cho học sinh lớp 10 tại Trường THPT Ernst Thälmann, phường Bến Thành, TPHCM (ẢNH: THU TÂM)

Cân nhắc kỹ trước khi chọn môn

Tại Trường THPT Phước Long (phường Phước Long), cô hiệu trưởng Vũ Thị Hồng Châu cho biết, học sinh được tư vấn chọn tổ hợp môn học trong quá trình nộp hồ sơ nhập học.

Sau khi xác nhận nhập học, học sinh được hướng dẫn đăng ký tổ hợp môn có nguyện vọng theo học trên phần mềm tuyển sinh của trường. Trên cơ sở đăng ký của học sinh, nhà trường tổ chức các buổi tư vấn trực tiếp theo hình thức 1-1. Tại đây, giáo viên tư vấn tìm hiểu cụ thể về sở thích, năng lực học tập, định hướng nghề nghiệp trong tương lai của học sinh, những môn học các em yêu thích và những môn “sợ học”.

Đây là cơ sở để các thầy, cô hướng dẫn học sinh chọn tổ hợp môn học phù hợp, tránh tình trạng chọn tổ hợp môn chỉ dựa trên môn học yêu thích hoặc môn học tốt nhưng không phù hợp định hướng nghề nghiệp trong tương lai.

Trong khi đó, tại Trường THPT Lê Thị Hồng Gấm (phường Xuân Hòa), thầy hiệu trưởng Vũ Quốc Phong nêu thực tế, một bộ phận học sinh và phụ huynh hiện có tâm lý “chạy” theo các ngành nghề “hot” trong xã hội mà bỏ qua yếu tố năng lực thực tế của học sinh.

Do là trường có điểm chuẩn đầu vào thấp nên phần lớn học sinh trúng tuyển vào Trường THPT Lê Thị Hồng Gấm không có thế mạnh ở các môn khoa học tự nhiên. Vì vậy, nhà trường tổ chức tư vấn cho từng phụ huynh và học sinh, tránh việc chọn môn theo tâm lý đám đông.

Thay vào đó, chọn môn phải dựa trên điểm học bạ cấp THCS và điểm thi lớp 10 của học sinh để phù hợp năng lực thực tế, đảm bảo kết quả học tập ở cấp THPT.

Trường THPT Ernst Thälmann (phường Bến Thành) đã linh hoạt kết hợp 2 hình thức tư vấn chung ở sân trường và tư vấn riêng cho từng phụ huynh và học sinh. Thầy Nguyễn Hùng Khương, Hiệu trưởng Trường THPT Ernst Thälmann, bày tỏ, khi chọn môn học, nhiều học sinh có xu hướng chọn theo bạn bè, chưa quan tâm đúng mức đến định hướng nghề nghiệp trong tương lai.

Trên thực tế, việc học ở cấp THPT có ý nghĩa quyết định lộ trình học tập sau bậc phổ thông. Do đó, các em cần tìm hiểu kỹ lưỡng các ngành đào tạo, phương thức xét tuyển, tổ hợp môn xét tuyển ở các trường đại học và cao đẳng, kết hợp với việc tự đánh giá năng lực, sở trường của bản thân, điều kiện kinh tế của gia đình để chọn môn học phù hợp.

Việc lựa chọn môn học chính xác ngay năm đầu tiên ở cấp THPT giúp học sinh hạn chế chuyển đổi môn học, ổn định kế hoạch học tập trong 3 năm học.

Tăng cường sự chủ động của người học

Cuối tuần qua, 720 học sinh vừa hoàn thành thủ tục nhập học lớp 10 của Trường THPT Võ Văn Kiệt (phường Phú Định) đã tham gia Ngày hội tư vấn tuyển sinh năm học 2026-2027. Trước đó, trong quá trình nộp hồ sơ nhập học, các em được trao đổi về chương trình học ở cấp THPT, những môn học bắt buộc và tự chọn ở lớp 10.

Cô phó hiệu trưởng Lê Thị Hồng Anh chia sẻ, điểm mới của tổ chức lớp học năm nay là tăng số lớp học các môn nghệ thuật (gồm Âm nhạc và Mỹ thuật) lên 4 lớp, nhiều hơn 2 lớp so với năm học trước.

“Những năm trước đây, việc tư vấn chọn môn học ở lớp 10 khá vất vả cho cả giáo viên lẫn phụ huynh, học sinh do chưa có định hướng rõ ràng từ cấp THCS. Tuy nhiên, năm học này, phụ huynh và học sinh đã chủ động tìm hiểu chương trình và lựa chọn môn học ở lớp 10 trước khi đăng ký nguyện vọng tuyển sinh nên công tác tư vấn diễn ra khá thuận lợi. Hơn 90% học sinh đã chủ động xác định tổ hợp môn học phù hợp, chỉ một tỷ lệ nhỏ các em còn phân vân đã được nhà trường hướng dẫn và tư vấn”, cô Lê Thị Hồng Anh cho hay.

Học sinh Trường THPT Võ Văn Kiệt (phường Phú Định) tham gia Ngày hội tư vấn tuyển sinh năm học 2026-2027 (ẢNH: THU TÂM)

Đây cũng là thực tế ghi nhận tại nhiều trường THPT trong hoạt động tư vấn chọn môn học năm nay. Đại diện các trường đều cho biết, trong số 4 môn tự chọn ở lớp 10, hầu hết học sinh đã chủ động xác định 2 môn “cứng” phù hợp tổ hợp môn xét tuyển đại học, chỉ phân vân đối với 2 môn còn lại mang tính chất bổ trợ.

Do đó, nhiệm vụ của các thầy cô ở cấp THPT là tư vấn, giải tỏa tâm lý lo lắng cho học sinh, giúp các em xác định lộ trình học tập ổn định ngay từ năm học lớp 10.

Tuy nhiên, trong quá trình học tập ở cấp THPT, nếu học sinh có nguyện vọng thay đổi tổ hợp môn vẫn được tạo điều kiện chuyển đổi môn học vào cuối năm học nhằm phát huy vai trò chủ động, cá nhân hóa lộ trình học tập của mỗi học sinh.

Đảm bảo cho trẻ có nơi học phù hợp nhất

Để học sinh được đến trường phù hợp với nơi cư trú, việc phân tuyến của ngành giáo dục đáp ứng yêu cầu của người dân, một số địa phương đã có giải pháp phù hợp.

Ông DƯƠNG VĂN DÂN, Phó Chủ tịch UBND phường Chánh Hưng:

Giải quyết nguyện vọng trong ngày

Sau khi kết quả phân bổ chỗ học đầu cấp cho học sinh (lớp 1 và lớp 6) được công bố trên cổng thông tin tuyển sinh của thành phố, một số phụ huynh có nguyện vọng điều chỉnh kết quả phân tuyến cho con...

Để hỗ trợ tối đa cho người dân, không để xảy ra tình trạng tụ tập đông người ở trụ sở UBND phường, chúng tôi giải quyết bằng cách hướng dẫn người dân nộp đơn điều chỉnh kết quả phân tuyến kèm đầy đủ minh chứng tại trường có nguyện vọng theo học.

Các trường sẽ lập danh sách, dựa trên khả năng tiếp nhận thực tế báo cáo về UBND phường để địa phương rà soát và phê duyệt. Toàn bộ quá trình xử lý và phản hồi người dân diễn ra trong ngày, giảm tối đa việc đi lại và thời gian chờ đợi của phụ huynh.

Ngoài ra, để giảm áp lực tuyển sinh ở những khu vực có mật độ dân số cao, phường Chánh Hưng đã chủ động phối hợp các địa phương lân cận: phường An Đông, phường Phú Định, phường Bình Đông, xã Bình Hưng trong việc điều tiết và bố trí chỗ học cho học sinh.

Theo đó, học sinh có thể được phân tuyến “liên phường” theo tinh thần tối ưu hóa khoảng cách đi lại, đảm bảo chỗ học cho tất cả người dân trên địa bàn.

Bà VÕ THỊ NGỌC LAN, Phó Chủ tịch UBND phường Đông Hưng Thuận:

Lấy ý kiến từ các khu phố và công an khu vực

Phường Đông Hưng Thuận có 4.881 học sinh đầu cấp đăng ký trên hệ thống tuyển sinh của thành phố. Trong đó, bậc tiểu học có 2.494 học sinh, cấp THCS có 2.387 học sinh.

Trong công tác phân tuyến, UBND phường đã triển khai thực hiện trên cơ sở lấy ý kiến từ các khu phố và công an khu vực nhằm đảm bảo khoảng cách từ nhà đến trường của học sinh ở cự ly gần và hợp lý nhất có thể.

Để hỗ trợ những trường hợp đề nghị điều chỉnh phân tuyến theo nơi ở hiện tại, UBND phường đã bố trí tổ công tác tiếp nhận và xử lý trực tiếp cho người dân khi đến liên hệ điều chỉnh.

Cụ thể, tổ công tác đã chủ động tra dữ liệu dân cư để điều chỉnh thông tin cư trú của người dân trên hệ thống tuyển sinh đầu cấp nhằm phân tuyến lại trường phù hợp với nơi cư trú thực tế của người dân, không để người dân phải đi lại nhiều lần để điều chỉnh.

Tính đến thời điểm hiện tại, phụ huynh trên địa bàn phường Đông Hưng Thuận đã xác nhận thông tin nhập học cho học sinh cơ bản hoàn thành theo tiến độ.

Việc hỗ trợ phụ huynh điều chỉnh thông tin và xác nhận thông tin nhập học được UBND phường tiếp tục thực hiện theo tiến độ của thành phố, kể cả những trường hợp đến trễ hơn thời gian quy định vẫn được hỗ trợ, nhằm đảm bảo tất cả trẻ trong độ tuổi đến trường trên địa bàn phường đều có trường học phù hợp nhất.

THU TÂM - NGÔ BÌNH ghi