Lính “sao vuông” bắc cầu tri ân

Lào Cai - mảnh đất giàu truyền thống cách mạng, từng là địa bàn chiến lược quan trọng trong các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc. Nơi đây, nhiều người con ưu tú của mọi miền đất nước đã nằm lại trong lòng đất mẹ. Trải qua thời gian, sự thay đổi của địa hình và thời tiết khắc nghiệt đã làm mờ dấu vết các phần mộ liệt sĩ, việc tìm kiếm ngày càng trở thành một cuộc đua với thời gian.

Lãnh đạo Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh và phường Nam Cường trao đổi phương án khai quật mộ liệt sĩ để xác định danh tính.

Ý thức được trách nhiệm thiêng liêng đó, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai đã tập trung cao độ cho “Chiến dịch 500 ngày đêm”. Trong chiến dịch này, lực lượng dân quân tự vệ tại các địa phương - những người thông thuộc địa bàn, gần gũi với Nhân dân nhất đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng.

Mệnh lệnh từ trái tim

Hành trình tìm kiếm, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại các địa phương như xã Mường Khương, phường Cam Đường hay những vùng căn cứ cũ ở Lục Yên, Yên Bình... chưa bao giờ là điều dễ dàng. Địa hình hiểm trở, di chuyển hết sức khó khăn, nhân chứng lịch sử người còn, người mất.

Trước tình hình đó, lực lượng dân quân tại các địa phương đã được huy động. Họ là những người hiểu rõ địa hình, rõ từng gốc cây, ngọn cỏ và những câu chuyện truyền miệng của cha ông. Trong suốt chiến dịch, bất kể nắng hay mưa, ngày hay đêm, các chiến sĩ dân quân tự vệ vẫn kiên trì bám trụ.

Lực lượng dân quân tham gia tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.

Anh Sùng A Tếnh - Thôn Đội trưởng thôn Làng Ca, xã Cát Thịnh chia sẻ: “Với tôi, đây không chỉ là nhiệm vụ được giao mà là mệnh lệnh từ trái tim. Các anh ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ, để đất nước ta có hòa bình hôm nay. Vì thế, chúng tôi luôn nỗ lực hết mình, khắc phục mọi khó khăn để góp phần tìm, xác định được danh tính các liệt sĩ, xoa dịu nỗi đau của những người mẹ, người vợ đang mòn mỏi đợi chờ”.

Trực tiếp được cùng lực lượng chức năng tham gia tìm kiếm tìm kiếm tại khu vực đồi Đá Vôi, phường Cam Đường mới đây - nơi đã phát hiện nhiều mộ có hài cốt được chôn cất, Tổ Đội trưởng Tổ 24, phường Cam Đường xúc động cho biết: “Nhiều khu vực chúng tôi phải vừa đi vừa phát cây mở đường. Có những vị trí rất khó khăn trong việc di chuyển, nhưng mỗi khi nghĩ đến các anh hùng liệt sĩ vẫn chưa được về với gia đình, anh em chúng tôi lại động viên nhau cố gắng, không một ai chùn bước”.

Sự kiên trì ấy đã được đền đáp bằng những giây phút vỡ òa khi tìm thấy di vật sau hàng mét khối đất đá được đào xới bằng tay là một minh chứng lịch sử, một sợi dây kết nối linh thiêng giữa quá khứ và hiện tại.

Lãnh đạo xã Cát Thịnh cùng lực lượng chức năng cẩn trọng đối soát thông tin trên từng phần mộ tổ chức khai quật.

Hành trình gian nan

Tìm thấy hài cốt đã khó, nhưng việc xác định danh tính để đưa các anh trở về đúng quê cha đất tổ, về với người thân lại là một hành trình gian nan khác. Lực lượng “sao vuông” lúc này không chỉ lao động chân tay, mà còn trở thành những “điều tra viên” tận tụy, mẫn cán. Họ đi từng ngõ, gõ từng nhà, gặp gỡ từng nhân chứng lịch sử, các cao niên trong bản để thu thập, xác minh thông tin.

Trong chiến dịch 500 ngày đêm, hàng trăm cuộc gặp gỡ với các cựu chiến binh từng chiến đấu trên địa bàn đã được tổ chức. Từ những ký ức lúc đậm lúc mờ của tuổi già, những chi tiết mơ hồ về một trận đánh, một gốc cây cổ thụ, hay một hướng núi đã được các chiến sĩ dân quân tỉ mỉ ghi chép, đối chiếu với bản đồ quân sự cũ.

Đặc biệt, công tác phối hợp lấy mẫu sinh học ADN để phục vụ giám định danh tính được thực hiện một cách cẩn trọng, bảo đảm tính tôn nghiêm và chính xác tuyệt đối. Những người lính “sao vuông” đã hỗ trợ các cơ quan chuyên môn y tế, tiếp cận các gia đình thân nhân liệt sĩ trên địa bàn tỉnh để giải thích, hướng dẫn và tổ chức lấy mẫu.

Lực lượng chức năng tổ chức lấy mẫu hài cốt xác định danh tính.

Sự tận tụy, kính trọng của họ đã tạo dựng niềm tin lớn lao trong Nhân dân, khơi dậy tinh thần toàn dân chung tay tìm kiếm, xác định danh tính liệt sĩ. Sau những ngày đêm kiên trì tìm kiếm, chiến dịch đã đạt được những kết quả vô cùng ý nghĩa.

Dù đang chờ kết quả để xác định rõ danh tính, nhưng các anh đã được long trọng tổ chức lễ truy điệu, an táng tại các nghĩa trang liệt sĩ và yên nghỉ cùng với đồng đội. Trong ngày đưa các anh về với quê mẹ, ngoài những giọt nước mắt chất chứa bao niềm mong mỏi của thân nhân các liệt sĩ, của thế hệ đi sau biết ơn thế hệ đi trước, còn có nước mắt của những người lính “sao vuông”, họ khóc vì hạnh phúc khi hoàn thành tâm nguyện tiễn đưa các anh về nơi an nghỉ cuối cùng.

Viết tiếp hành trình

Hành trình tri ân sẽ không bao giờ dừng lại, hình ảnh những người lính “sao vuông” băng rừng, lội suối, lấm lem bùn đất nhưng ánh mắt luôn rực cháy một niềm tin và lòng quyết tâm đã trở thành biểu tượng đẹp đẽ của tinh thần “Uống nước nhớ nguồn” trên quê hương Lào Cai.

Những nỗ lực của lực lượng dân quân đã góp phần xoa dịu nỗi đau của các gia đình liệt sĩ.

Tìm kiếm, xác định danh tính, quy tập hài cốt liệt sĩ luôn được các cấp, ngành, lực lượng trong tỉnh xác định là mệnh lệnh từ trái tim, là lời tri ân sâu sắc đối với các thế hệ cha anh đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Vì thế, thời gian tới, các địa phương, ban CHQS xã, phường tiếp tục giáo dục chính trị để nâng cao hơn nữa ý thức trách nhiệm cho lực lượng dân quân. Đồng thời, bảo đảm tốt các chế độ, chính sách, động viên kịp thời cả về vật chất lẫn tinh thần để lực lượng dân quân tự vệ yên tâm, quyết tâm cùng toàn Đảng, toàn dân hoàn thành xuất sắc mục tiêu của Chiến dịch 500 ngày đêm.

Với những đóng góp lặng thầm, những người lính “sao vuông” chính là những người “bắc cầu” tri ân vượt qua thời gian, nối liền quá khứ hào hùng với hiện tại hòa bình. Những nỗ lực của lực lượng dân quân tự vệ không chỉ xoa dịu nỗi đau của các gia đình liệt sĩ, mà còn là bài học giáo dục sâu sắc về lòng yêu nước, truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ hôm nay.