'Listening Bar' - Khi âm nhạc trở thành một nghi thức văn hóa của thời đại số

(Ảnh minh họa: Thu Hà/TTXVN)

Không ồn ào như những buổi hòa nhạc náo nhiệt hay sôi động như các câu lạc bộ buổi tối, một xu hướng giải trí về đêm mới đang âm thầm lan tỏa tại nhiều thành phố trên thế giới, đó là “listening bar” - không gian nơi âm nhạc được lắng nghe với sự trân trọng, tập trung và chiều sâu cảm xúc.

Bắt nguồn từ Nhật Bản, mô hình listening bar nhanh chóng chinh phục cộng đồng yêu nhạc toàn cầu nhờ sự kết hợp hài hòa giữa nghệ thuật âm thanh và trải nghiệm xã hội.

Điểm nhấn của các địa điểm này là hệ thống âm thanh cao cấp, đủ sức làm hài lòng cả những “tín đồ âm thanh” (audiophile) khó tính nhất.

Một số quán mang đến không gian giao lưu nhẹ nhàng bên ly đồ uống, trong khi nhiều nơi tổ chức các buổi “nghe nhạc chủ động”, nơi âm nhạc - cùng hệ thống loa trở thành tâm điểm trong bầu không khí tĩnh lặng.

Tại quán Listener ở trung tâm Paris, cô Camille Calloch (31 tuổi) chia sẻ sau khi tham dự một buổi nghe dành riêng cho ngôi sao neo-soul người Anh Sampha: “Điều đó khiến bạn thực sự lắng nghe từng ca từ, từng nhạc cụ, từng nốt nhạc. Đây đã trở thành một trong những cách tôi tận hưởng âm nhạc, bên cạnh các buổi hòa nhạc, tai nghe cá nhân, quán bar hay lễ hội âm nhạc.”

Phòng nghe nhạc nằm dưới lòng đất của Listener được cách âm hoàn toàn và trang bị hệ thống âm thanh trị giá khoảng 200.000 euro (hơn 235.000 USD). Nhà đồng sáng lập Jérôme Thomas cho biết quán sử dụng những chiếc loa có thiết kế độc đáo của hãng Tune Audio (Hy Lạp), mang lại dải âm cao trong trẻo và âm trầm mạnh mẽ đến mức người nghe có thể cảm nhận bằng chính cơ thể mình.

Theo ông Thomas, listening bar là sự kết hợp giữa sự sống động của trải nghiệm âm nhạc trực tiếp và cảm giác ấm cúng khi nghe nhạc tại nhà. Ông nhấn mạnh “đây là một cách hoàn toàn khác để kết nối với âm nhạc,” đồng thời cho rằng mô hình này phản ánh sự thay đổi trong thói quen tiêu thụ âm nhạc hiện đại nơi việc “nghe nhanh” trên các nền tảng trực tuyến dần nhường chỗ cho nhu cầu thưởng thức sâu sắc hơn.

Dù âm nhạc ngày nay trở nên phổ biến và dễ tiếp cận hơn bao giờ hết, phần lớn người nghe lại sử dụng tai nghe Bluetooth hoặc loa di động chất lượng thấp. Quá trình nén âm thanh để phục vụ việc truyền phát trực tuyến và kết nối không dây đã làm suy giảm đáng kể chất lượng so với các định dạng CD hay đĩa than analog.

Chính vì vậy, nhiều listening bar ưu tiên sử dụng đĩa than (vinyl), kết hợp với hệ thống dây dẫn cao cấp và các bộ khuếch đại đèn điện tử nhằm tái tạo âm thanh trung thực nhất. Một số địa điểm cũng lựa chọn các dịch vụ phát trực tuyến chất lượng cao như Tidal hoặc Qobuz để đảm bảo trải nghiệm nghe tối ưu.

Sự nở rộ của listening bar diễn ra song song với xu hướng suy giảm của văn hóa câu lạc bộ ban đêm tại nhiều thành phố, nơi giá thuê mặt bằng tăng cao và lối sống của thế hệ trẻ có nhiều thay đổi.

Ông Dan Wissinger, nhà đồng sở hữu quán Eavesdrop, nhận định rằng số lượng các địa điểm như vậy đã “bùng nổ” trong thời gian gần đây. Khai trương năm 2022, Eavesdrop được thiết kế với hai không gian riêng biệt: một dành cho việc nghe nhạc tập trung và một phục vụ giao lưu xã hội.

Theo ông Wissinger, yếu tố cốt lõi của một listening bar đúng nghĩa chính là thiết kế âm học chuyên biệt. Ông nhấn mạnh việc kiểm soát độ vang và cách âm là điều kiện tiên quyết để âm nhạc thực sự trở thành trung tâm của trải nghiệm.

Tại London (Anh), phong trào này đang phát triển mạnh mẽ với nhiều địa điểm tiêu biểu như Brilliant Corners, Jumbi, Spiritland và All My Friends. Một trong những bổ sung mới nhất là Hidden Grooves, do tập đoàn Virgin Hotels phát triển.

Không gian này sở hữu bộ sưu tập khoảng 5.000 đĩa vinyl, hệ thống âm thanh được thiết kế bởi công ty Project Audio - đơn vị từng hợp tác với nhiều câu lạc bộ tại đảo Ibiza (Địa Trung Hải) cùng các loa từ nhà sản xuất danh tiếng Tannoy (Anh), mỗi chiếc có giá khoảng 50.000 bảng Anh (hơn 67.800 USD).

Ông Neil Aline - Giám đốc giải trí văn hóa của Virgin Hotels - cho biết cảm hứng của ông đến từ những quán “jazz kissa” - các quán bar ấm cúng và giàu tính nghệ thuật tại Tokyo và Kyoto (Nhật Bản).

Ông chia sẻ: “Đối với một người yêu âm nhạc, đây là một cách hoàn toàn khác để trải nghiệm âm nhạc ngoài các địa điểm biểu diễn trực tiếp hay câu lạc bộ đêm.”

Sự thịnh hành của listening bar phản ánh nhu cầu ngày càng lớn của con người trong việc tìm kiếm những trải nghiệm sâu sắc và ý nghĩa hơn trong đời sống hiện đại. Không chỉ đơn thuần là một xu hướng giải trí, mô hình này còn phản ánh sự chuyển dịch trong cách con người kết nối với âm nhạc - từ việc “nghe thoáng qua” sang “lắng nghe có ý thức.”

Trong một thế giới ngày càng ồn ào và vội vã, listening bar mang đến một không gian hiếm hoi để con người dừng lại, đắm mình trong từng giai điệu và khám phá lại vẻ đẹp nguyên bản của âm thanh.

Đây không chỉ là một xu hướng nhất thời, mà còn là minh chứng cho sức sống bền bỉ của văn hóa thưởng thức âm nhạc trong kỷ nguyên số./.